پول شویی سرپوش اموال نامشروع

افزایش قابل توجه تعداد جرایم ارتکابی در سالهای اخیر امری کتمان ناپذیر است میزان جرایم گزارش شده در سطح جهان مطابق با گزارش دبیرخانه سازمان ملل متحد به طور متوسط سالانه 5 درصد افزایش داشته

کد خبر: ۸۱۶۶

که از رشد جمعیت و نیز از رشد اقتصادی بیشتر کشورهای دنیا بالاتر است بعلاوه بسیاری از این اعمال مجرمانه با فراتر رفتن از محدوده مرزهای یک کشور به بار می نشیند؛ بنابراین همکاری میان کشورهای مختلف برای مبارزه با این گونه جرایم امری کاملا ضروری و اجتناب ناپذیر است از جمله این جرایم ، تطهیر یا شستشوی پول است که البته محدود به شستشوی پول نیست ؛ بلکه تطهیر همه اموال نامشروع ناشی از جرم را در برمی گیرد؛ لیکن مبتلاترین حالت آن ، تطهیر پول ، آن هم پول حاصل از فروش مواد مخدر است که به میلیونها دلار در هر ماه بالغ می شود: الف ( تعریف تطهیر پول یا مال مخفی کردن منبع اصلی اموال ناشی از جرم و تبدیل آنها به اموال پاک را تطهیر مال گویند. این تبدیل به گونه ای است که یافتن منبع اصلی مال غیرممکن و یا بسیار دشوار می شود. یک مثال ساده در حقوق داخلی درک این تعریف را آسانتر خواهد کرد. هر گاه سارقی در صدد فروختن قطعه جواهری که دزدیده است ، برآید، احتمال دستگیری او بسیار بیشتر از وقتی است که جواهر دزدیده شده را در معاملات گوناگون که با همدست های خود انجام می دهد، به ترتیب تبدیل به مثلا فرش ، لوازم برقی و البسه گران قیمت کند و سپس در صدد فروختن لباسهای گران قیمت در بازار برآید ب ( وجه تسمیه دلیل انتخاب واژه "پول شویی " برای این عمل آن است که این روند مثل یک شست و شو خانه یا ماشین لباسشویی که چرک و کثافت را از لباس ها جدا می کند، عمل کرده و با جدا کردن کثافات ناشی از جرم از پول یا هر مال دیگر ناشی از جرم، آن را پاک می سازد. ج ( تاریخچه جرم پول شویی مخفی کردن پول یا مال از چشم دیگران ، امر تازه ای نیست ؛ آنچه در این میان جدید است ، جرم شناخته شدن عمل مخفی کردن منشا اموال ناشی از جرم به طور مستقل از جرم اصلی است که از اواسط دهه 80 مورد توجه سازمان های بین المللی و کشورهای مختلف دنیا قرار گرفته است . تا پیش از این تاریخ ، قانونگذاران دنیا به جرم محسوب کردن این عمل توجهی نداشتند و مجرمان بین المللی براحتی می توانستند پولها و اموال ناشی از قاچاق مواد مخدر یا گروگانگیری و آدم ربایی یا رشوه های اعطایی توسط شرکتهای چند ملیتی به سران کشورها برای ترغیب آنها به انعقاد قراردادهای سودآور و یا سایر جرایم را مخفی ساخته یا به فراسوی مرزهای یک کشور انتقال دهند و یا به مال دیگری تبدیل کنند.امروزه این واژه به عنوان یک واژه تخصصی در سراسر جهان پذیرفته شده و شستشوی اموال کثیف ناشی از جرم ، بویژه پولهای ناشی از قاچاق مواد مخدر، با توجه به این که معمولا مستلزم گذر از مرزهای کشورهای مختلف است ، از نظر سازمان ملل متحد و کشورهای مختلف ، یک مشکل بین المللی و تهدیدی برای نظام مالی جهانی محسوب می شود که باید با همکاری همه کشورها با آن مبارزه شود د ( ویژگی های جرم پول شویی : الف ( پول شویی ، یک جرم سازمان یافته است : این ویژگی ، امر مبارزه با این جرم را مشکل تر می کند؛ زیرا در جرایم فردی و غیر سازمان یافته با دستگیر شدن مجرم ، اعمال مجرمانه او پایان می پذیرد؛ ولی در جرایم سازمان یافته پس از دستگیر شدن یکی از افراد باند یا سازمان بلافاصله فرد دیگری جانشین او شده و اعمال مجرمانه ادامه می یابد. برای نمونه ، کارتلهای مواد مخدر صدها نفر را در سراسر جهان در استخدام خود دارند که در زمینه هایی چون پخش مواد مخدر تاثیرگذاری بر افکار عمومی ، تلاش برای تدوین قوانین مناسب به منظور تسهیل کار آنها، جلب نظر سیاستمداران یا نمایندگان مجالس دنیا یا افراد موثر در نیروهای پلیس برای همکاری با آنها و نظایر اینها فعالیت می کنند ب ( پول شویی ماهیت فراملی دارد: به دلیل آن که این جرم در خارج از مرزهای یک کشور استمرار می یابد، ماهیت فراملی دارد. جرایم فراملی یا ماورای ملی جرایمی هستند که معمولا ارتکاب آنها مستلزم گذشتن از مرزهای یک کشور است ؛ مثل هواپیماربایی و سرقت اموال تاریخی و فرهنگی. ج ( مبارزه با جرم پول شویی ، بسیار مشکل است : نخستین عاملی که مبارزه با این جرم را با مشکل روبه رو می سازد،وابستگی مستقیم یا غیرمستقیم کشورهای محل تطهیر پول به شبکه های مجرمانه بین المللی و تمایل نداشتن آنها به همکاری با سایر کشورهاست . منظور از وابستگی غیرمستقیم آن است که حیات برخی از کشورها مثل سوئیس ، اسرائیل و یا برخی از جزایر کوچک در کارائیب و امثال آن که به "بهشت مالیاتی " مشهور هستند به حسابهای بانکی گشایش یافته توسط افراد و حفظ اصل رازداری از سوی بانک وابسته است و خدشه دار شدن این اصل موجب خواهد شد که مردم تمایلی به گشایش حساب در بانکهای این کشورها نداشته باشند و در نتیجه پایه های اقتصادی این کشورها متزلزل شود. بنابراین این کشورها با ایجاد بانکها و مراکز اقتصادی مناسب ، در واقع شستشوخانه ای برای پولهای مشکوک می شوند.دلیل دیگر این که پیچیدگی راههای مورد استفاده این مجرمان موانع متعددی را در راه بازپس گیری وجوه تحصیل شده ، ایجاد می کند. موانعی مانند مساله مصونیت یک رئیس دولت قبلی از تعقیب ، استثنا بودن جرم سیاسی از مقررات راجع به استرداد، مشکل اجرای احکام خارجی ، لزوم انجام یک محاکمه منصفانه برای قابل اجرا بودن حکم صادره در یک کشور خارجی از این جمله اند.به مزدوری کشاندن سیاستمداران ، ماموران دولتی ، قضات ، افراد پلیس و ماموران مالیاتی و خریدن آنها با پولهای بادآورده خود عامل مهمی در تعقیب نشدن اینگونه مجرمان است شیوه های تطهیر مال که از سوی مجرمان اتخاذ می شود با توجه به نوع جرم ، ارزش مال ، امکانات مجرم و نظایر آنها متفاوت و متنوع است . در این نوشتار به برخی از انواع مهمترین پول شویی اشاره می شود : الف ( استفاده از اسم جعلی برای گذاشتن پول در بانک : یک مامور ساده پلیس یا کارمند دولت برای پنهان کردن ماهیت رشوه ای که دریافت کرده یا اختلاسی که مرتکب شده است از این شیوه ساده استفاده می کند. ب ( تصفیه پول : این روش ، آسانترین و معمولترین شیوه پول شویی در جهان است و منظور از آن ، تبدیل اسکناس های کوچک به اسکناس های بزرگ است ؛ مثلا تبدیل اسکناس های 5 دلاری به 100 دلاری . خرید مواد مخدر مصرفی توسط معتادان معمولا با اسکناسهای ریز صورت می گیرد که ممکن است آلوده به مواد مخدر باشد. بنابراین برای پاک کردن این آلودگی ظاهری و همچنین به منظور تسهیل نقل و انتقال پول ، باید این اسکناسها تصفیه و به اسکناسهای درشت تبدیل شوند.در این روش پول شویی ، انتقال پول به خارج از کشور از طریق گشایش حسابهای جعلی در برخی از بانکها و واریز پول نقد به آنها صورت می گیرد. اینگونه بانکها برای جلب سرمایه های کلان سپرده گذاران ناسالم ، از اخذ اوراق شناسایی کامل یا گزارش کردن موارد مشکوک به مقامات دولتی خودداری می کنند و بدین وسیله بهترین امکان را در اختیار قاچاقچیان مواد مخدر برای پول شویی قرار می دهند؛ چرا که هرگاه پول کثیف در ابتدای ورود به سیستم بانکی کشف نشود، پس از آن با انتقالهای رایانه ای و تلگرافی سریع و پی درپی می تواند به بانکها و حسابهای مختلف برود و کشف آن بسیار مشکل میشود.یکی دیگر از راههای تطهیر پول ، استفاده از پوششهای تجاری مشروع برای پنهان کردن منبع اصلی پولهای کثیف است که از راههای گوناگون قابل انجام است . برای مثال ، باندهای قاچاق مواد مخدر ممکن است با ایجاد مغازه ها و مراکزی که پول نقد فراوانی از مشتری می گیرند - مانند رستوران ها، کازینوها و قمارخانه ها - پول ناشی از فروش مواد مخدر را جزو درآمد این مراکز جا زده و آن را بدون مشکل به حسابهای بانکی خود واریز کنند. حتی ممکن است به منظور از میان بردن هرگونه سوءظن ، این پولها را جزو درآمد مشمول مالیات این مراکز تجاری نیز قلمداد کنند و مالیات آن را هم بدهند، که در این صورت سهام آن فعالیت تجاری نیز به تصور پرفایده بودن آن، ترقی خواهد کرد.راه دیگر برای شستشوی پول ، توسل به عملیات مجازی و صورتحساب های نادرست است . در یک مورد، تهیه صورتحساب های ساختگی برای صادرات صوری میوه از جزیره سیسیل در ایتالیا برای یک شرکت قلابی تولیدکننده آبمیوه در لندن باعث شده بود که 46 میلیون دلار پول حاصل از قاچاق هروئین به بانکی در سوئیس واریز شود. در سال 1985 هم سه برادر که در تجارت جواهر در پالرمو فعالیت داشتند، دستگیر شدند که اتهام آنان استفاده از صورتحساب های ساختگی برای تطهیر پول ناشی از فروش مواد مخدر بود.توسل به خرید ملک و سهام بی نام ، یکی از راههایی است که مورد استفاده پول شویان قرار می گیرد. دولت امریکا برای مبارزه با چنین روشی ، کسانی را که مشغول کسب و تجارتی بوده و در یک معامله )یا دو یا چند معامله مرتبط( بیش از ده هزار دلار پول نقد دریافت می کنند، موظف به گزارش کردن موضوع به مسوولان اداره مالیات کرده است.بازار هنر، یک بازار متنوع و بین المللی است که نظارت چندانی بر آن وجود ندارد؛ ضمن آن که آثار هنری - مثلا تابلوهای نقاشی - می توانند هزاران و گاهی میلیون ها دلار ارزش داشته باشند و در نتیجه وسیله خوبی برای تبدیل میلیون ها دلار پول کثیف هستند.برای مثال ، در14 دسامبر1994 زنی که نماینده یکی از کارتلهای مهم مواد مخدر بود، دو مامور مخفی امریکایی را که ظاهرا دلال خرید آثار هنری بودند، ملاقات کرد و آنها با هم به آتلانتا رفتند تا تابلوهای نقاشی آن زن را به خریداران فرضی بفروشند. گفته می شد که این تابلوها حداقل 20 میلیون دلار ارزش دارند. زن در موقع دستگیر شد و تابلوهای نقاشی توسط دادستان امریکا - که رئیس عملیات بود - از طریق شبکه های تلویزیونی به سراسر دنیا نشان داده شود تا ارزش کار ماموران دولت امریکا در گرفتن این تابلوهای قیمتی و دستگیر کردن مجرمان نشان داده شد البته بعدها مشخص شد که تابلوها جعلی بوده و کسی که هم از کارتل مواد مخدر و هم از ماموران دولتی زرنگتر بوده ، سر هر دو را کلاه گذاشته است!