مراقبت از پوست و موهای چرب

دکتر امیر هوشنگ احسانی، متخصص پوست و مو و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران نکته‌هایی را درباره پوست و موی چرب می‌گوید که دانستن آنها برای مراقبت درست از پوست و موهای چرب بسیار مفید است.

پوست از نظر گروه‌بندی به چهار نوع خشک، چرب، معمولی و مختلط تقسیم می‌شود. این نوع گروه‌بندی بیشتر برای صورت کاربرد دارد و در نواحی دیگر بدن کمی گسترده‌تر است. غدد چربی در پوست همه افراد وجود دارد؛ ولی تعداد و فعالیت این غدد در افراد مختلف متفاوت است. تعداد این غدد چربی در افرادی که پوست‌شان در گروه چرب قرار می‌گیرد، بیشتر است و از طرفی این غدد در افراد با پوست چرب بیش از اندازه فعالیت دارد.

شناسایی چربی

تعیین نوع پوست به عوامل زیادی بستگی دارد؛ اگر فردی برای تشخیص نوع پوست خود به متخصص پوست و مو مراجعه کند نباید پوستش را شسته یا از ماده‌ای موضعی استفاده کرده باشد. اگر از یک ماده موضعی، برای مثال کرم استفاده نکرده باشد؛ ولی پس از یک روز حس چربی روی پوست وجود داشته باشد، می‌توان گفت که پوستش چرب است؛ ولی این ارزیابی دقیق نیست. امروز دستگاه‌هایی وجود دارد که میزان چربی سطح پوست را اندازه‌گیری می‌کند و با نوع معمولی می‌سنجد. این نوع اندازه‌گیری چربی دقیق است؛ ولی فعلا برای امور پژوهشی از آن استفاده می‌شود. برای تشخیص چرب بودن مو هم باید این مساله را در نظر داشت که اگر مو بین 24 تا 48 ساعت پس از شست‌وشو حالت چرب پیدا کند، موی چرب محسوب می‌شود.

بی‌خیال رطوبت

پوست‌های چرب خیلی به مراقبت نیاز ندارد و پوست‌های خشک دغدغه اصلی متخصصان پوست و مو است. معمولا برای پوست‌های چرب نیازی به استفاده از کرم مرطوب‌کننده احساس نمی‌شود؛ البته این مساله به میزان چربی پوست بستگی دارد که تشخیص آن به عهده پزشک متخصص پوست و موست. چنانچه پوست چرب نیاز به کرم مرطوب‌کننده داشته باشد میزان مصرف برای این نوع پوست باید کمتر از دیگر پوست‌ها باشد.

شست‌وشوی پوست

انتخاب نوع شوینده باید متناسب با نوع پوست باشد. نوع شوینده در احساس راحتی فرد نقش بسزایی دارد. برای پوست‌های چرب، شوینده‌هایی طراحی شده که می‌توانند چربی پوست را کمتر کند و PH اسیدی‌تری دارد.

لایه‌بردار خوب یا بد؟

استفاده از لایه‌بردار بیشتر جنبه درمانی دارد و افراد هر پوستی که دارند، می‌توانند از لایه‌بردارها استفاده کنند. این لایه‌بردارها آسیبی به پوست وارد نمی‌کند؛ البته تنها در صورتی می‌تواند مفید باشد که درست از آنها استفاده شود.

افرادی که پوستی چرب دارند بر این باورند که لیف‌زدن محکم پوست در حمام می‌تواند چربی پوست آنها را در طولانی‌مدت کاهش دهد، ولی واقعیت چیز دیگری است. این روش تنها در کوتاه‌مدت می‌تواند تاثیر داشته باشد و معمولا پس از گذشت دو ساعت پوست به حالت قبلی بر می‌گردد.

افسانه سرکه

برخی از خانم‌هایی که موی چرب دارند، تصور می‌کنند با کمک گرفتن از سرکه، رنگ‌‌کردن یا دکلره‌کردن موها می‌توانند چربی آن را کنترل کنند، در حالی که انجام چنین کارهایی در درازمدت باعث از بین رفتن چربی نمی‌شود و غدد چربی به همان شکل باقی می‌مانند. گاهی اوقات استفاده از شیوه‌های این چنینی در طولانی‌مدت می‌تواند به موها آسیب وارد کند.

چه می‌توان کرد؟

برای کنترل چربی در پوست‌های چرب، صابون‌های مخصوصی وجود دارد که در آنها ترکیباتی به کار رفته که می‌تواند پوست را به حالت طبیعی در بیاورد. شست‌وشوی پوست‌های چرب نیز می‌تواند در کاهش چربی موثر باشد، چنانچه میزان چربی به اندازه‌ای باشد که برای فرد آزاردهنده باشد، پزشک متخصص پوست و مو داروهایی را برای کنترل چربی پوست تجویز می‌کند. مشابه این داروها برای مو هم تجویز می‌شود. افرادی که موهایی چرب دارند باید همیشه از شامپوهایی که برای موهای چرب طراحی شده‌اند، استفاده کنند.

چربی مفید

افرادی که پوستی چرب دارند، نباید چندان ناراحت باشند؛ زیرا این دسته افراد در درازمدت پوست بهتری خواهند داشت و با افزایش سن، چین و چروک کمتری روی پوست‌شان ایجاد می‌شود. خطر ابتلا به سرطان در پوست‌های چرب کمتر است و این نوع پوست بعد از انجام لیزر زودتر ترمیم می‌شود، ضمن این‌که جای زخم در چنین پوستی کمتر باقی می‌ماند.

توصیه مهم

افرادی که پوستی چرب دارند، تصور می‌کنند برای جلوگیری از افزایش چربی پوست نباید از کرم ضدآفتاب استفاده کنند در حالی‌که استفاده از کرم ضدآفتاب برای انواع پوست ضروری است؛ فقط این گروه افراد باید کرم‌های ضدآفتابی را انتخاب کنند که برای پوست‌های چرب طراحی شده است. چنانچه نوع کرم ضدآفتاب انتخاب شده متناسب با پوست نباشد احتمال جوش روی پوست و افزایش چربی بیشتر می‌شود.

بهاره جلالوند