"اوپک گازی" باید اولویت اول ایران باشد

صبح امروز یکشنبه، شرکت ملی نفت ایران اعلام کرد که یک میدان جدید گاز طبیعی را در دریای خزر کشف کرده است.

هنوز از حجم دقیق ذخایر گازی این میدان جدید، سخنی به میان نیامده اما به گفته وزیر نفت، حجم این مخزن جدید گازی، بیش از  حجم کل ذخایر گاز دریای خزر است.

"پیشتر در دریای خزر 46 بلوک اکتشافی شناسایی شده بود که  اکثر این بلوکهای اکتشافی، در آبهای عمیق ایران در دریای خزر قرار گرفته اند. برای دستیابی به این مخزن عظیم گازی بیش از 2 هزار و 400 متر عملیات حفاری اکتشافی انجام شده و این مخزن گاز طبیعی در آبهای حاکمیتی ایران در دریای خزر و در نزدیکی مرز مشترک کشف شده است."

 با وجود آن که رستم قاسمی، از کشف این میدان گازی، بسیار ابراز رضایت داشت و حتی تاکید کرد که "در حال حاضر ایران تنها دارنده تکنولوژی حفاری در آبهای عمیق و نیمه عمیق است."

اما مدیر عامل انجمن اقتصاد انرژی ایران در گفتگو با خبرنگار «جام جم آنلاین» براین باور است که کشف این میادین گازی، بدون توجه به سیاست های بهره برداری از این میدان گاز طبیعی، نمی تواند ایران را از تمامی منافع این ذخیره انرژی کشف شده بهره مند کند.

"مجید عباسپور" با بیان این که در  حال حاضر ، ایران دارای دومین ذخایر گازی جهان است، عنوان کرد: تنها کشور روسیه از نظر ذخایر گازی از ایران بالاتر است و با کشف این میدان جدید گازی در دریای خزر، شاید بتوانیم در این زمینه به کشور روسیه بسیار نزدیک شویم اما هنوز هم بحث بهره وری از این میدان جدید گازی به شدت جای سوال دارد.

"سیاست های جمهوری اسلامی ایران در خصوص بهره وری از گازهای طبیعی همچنان تببین نشده و این بزرگترین ضربه را به منابع گازی ایران وارد کرده است. مثلا ما همچنان گاز خام را به کشورهای دیگر می فروشیم که این یک سیاست غلط است."

این عضو هیت علمی دانشگاه صنعتی شریف افزود: گرچه کشف این میدان گازی بسیار خوشحال کننده است اما ما همچنان نحوه بهره برداری اصولی از این انرژی را به درستی پیاده نمی کنیم ، بنابراین در حال حاضر قادر نیستیم که به طور کامل از مزایای این منابع کشف شده استفاده کنیم.

"مصرف گاز در کشور ما با رشد 9 تا 10 درصدی در هر سال روبروست و این در حالی است که با توجه به توان بهره برداری ما در برنامه چشم انداز توسعه، با این روند مصرف گاز در آینده ای نزدیک توان صادرات نخواهیم داشت."

وی با بیان این که در بحث صادرات گاز نیز با مشکلات ریز و درشت مواجه هستیم، تاکید کرد: به خاطر  خط لوله ای که روسیه از منطقه شمال سیبری به اروپا کشیده است، توان صادرات گاز ما از خط لوله باکو به کشورهای اروپایی با مشکل مواجه است و تاکنون هم نتوانسته ایم این مشکل را برطرف کنیم.

"متاسفانه خط لوله مشترک میان ایران، هند و پاکستان نیز با وجود سرمایه گذاری های عظیم، همچنان فعال نیست."

عباسپور در ادامه به وضعیت میدان عظیم گاز پارس جنوبی اشاره کرد و گفت: در خصوص زیرساخت ها و بخش های فنی در پروژه پارس جنوبی از همسایگان عقب تر هستیم و  همچنان کشور قطر از میادین انرژی مشترک سهم بیشتری می برد.

"گرچه در توسعه فازهای پارس جنوبی حرکت های مثبتی صورت گرفته است اما باید بنشینیم و منطقی ببینیم که تا چه میزان توانسته ایم گاز خام را به محصول و سایر فراورده های پتروشیمی تبدیل کنیم."

مدیر عامل انجمن اقتصاد انرژی ایران با اشاره به لزوم برگشت ایران به مبحث " اوپک گازی" خاطر نشان کرد: چند سال قبل رهبر انقلاب در سخنانی از لزوم تشکیل اوپک گازی سخن گفتند اما پس از چند جلسه با مسوولان انرژی کشورهای قطر و روسیه، این مبحث به فراموشی سپرده شد.

"باید توجه داشته باشیم که قیمت گاز، نرخ بین المللی مشخصی ندارد و اگر می خواهیم که به عنوان یک بازیگر اصلی، نقشی در تبادلات گازی جهان بازی کنیم، باید موضوع تشکیل اوپک گازی را به طور جدی تری دنبال کنیم."

وی در پایان از لزوم حرکت ایران به سمت توسعه پایدار استفاده از منابع گازی سخن گفت و  اظهار داشت: ما باید از صادر کردن گاز خام اجتناب کنیم و مثلا می توانیم به جای صادر کردن گاز، به سمت و سوی صادر کردن انرژی تجدید پذیر برق پیش برویم.

"در کل، کشف این میدان عظیم گازی در دریای خزر موجب خوشحالی و غرور است اما ما در حال حاضر با یک ذخیره عظیم گازی در کشور مواجه هستیم که بر روی بهره برداری اصولی از آن به درستی برنامه ریزی نکرده ایم."

معاون وزیر نفت ایران نیز عمر ذخایر گاز طبیعی ایران را تا 156 سال اعلام کرده  و  در عین حال از اتمام ذخایر گازی امریکای شمالی در طی 12 سال اخیر خبر داده است.

گرچه مجموع این شرایط برای اقتصاد ایران یک فرصت به حساب می آید اما نکته این جاست که اگر ایران نتواند در حوزه بهره برداری از گاز خام به یک روند معقول دست یابد، صادر ات گاز نمی تواند ایران را همواره در برابر بحران های مالی داخلی و بین المللی بیمه کند.

وضع تحریم های ناعادلانه علیه ایران نیز ایجاب می کند که از تکیه زدن بر اقتصاد تک محصولی اجتناب ورزیم.
به واقع نباید بپذیریم که کشورهای خریدار انرژی ایران، گاز خام ما را با مبلغی پایین خریداری کنند و سپس با تکیه بر توان تکنولوژیک خود، گاز ما را با مبلغی بیشتر و  این بار در قالب جنسی دیگر، دوباره به خودمان بفروشند!

امین جلالوند – خبرنگار جام جم آنلاین