کارون حال و روز خوشی ندارد

این رودخانه به جز مواهب فراوان مانند تامین آب آشامیدنی و کشاورزی در تامین برق و جذب سرمایه‌گذار در بخش ساخت اماکن تفریحی پر رونق بود اما این شاهرگ حیاتی و اقتصادی به علت ورود فاضلاب‌های صنعتی، کشاورزی، شیمیایی، سدسازی‌های متعدد و انتقال آب از سرشاخه‌ها رفته رفته به مرگ تدریجی رسیده است.

علاوه بر موارد اشاره شده از دیگر مشکلات رودخانه کارون لایروبی نشدن آن در سال‌های گذشته است که با مشکلاتی مواجه شده بنحوی که پیشروی ساحل رودخانه بویژه در اهواز و خرمشهر در مواردی به 10 متر می‌رسد و باعث شده تا تردد لنج ها، شناورهای کوچک و قایق‌ها به سختی در آن صورت گیرد.

200 میلیارد ریال برای ساماندهی کارون

استاندار خوزستان با تاکید به تسریع در اجرای رسوب‌برداری از رودخانه می‌گوید: ستاد حوادث غیرمترقبه وزارت کشور به منظور ساماندهی رودخانه کارون 200 میلیارد ریال اعتبار اختصاص داده است.

حجازی می‌افزاید: 23 مترمکعب از رودخانه کارون باید لایروبی شود که 10 سال طول می‌کشد و اعتبار مورد نیاز بیش از 264 میلیارد برآورد شده است.

شاکری معاون محیط انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان هم می‌گوید: ساماندهی رودخانه کارون باعث افزایش حجم آب، توسعه شیلات و راه آبی برای لنج‌های تا حجم 2 هزار تن بار و کنترل مسیر سیلاب‌ها در استان را به همراه دارد.

این در حالی است که ساماندهی رودخانه‌ها در سطح استان فقط محدود به رودخانه کارون نیست بلکه رودخانه‌های کرخه، دز، جراحی و گرگر نیز نیاز به ساماندهی دارند تا بتوان از ظرفیت و پتانسیل منابع آبی در سطح استان در زمینه‌های گردشگری و اقتصادی به خوبی استفاده کرد.

کارشناسان اقتصادی می‌گویند: حمل و نقل دریایی یکی از ارزانترین حمل ونقل‌ها درجهان بشمار می‌رود و ایران از طریق کارون و حمل و نقل دریایی می‌تواند تجارت را رونق بخشد.

مدیر امور مهندسی رودخانه و سواحل آب و برق خوزستان نیز می‌گوید: لایروبی رودخانه کارون از سال 1385 آغاز شد و تاکنون 4 میلیون و 600 هزار هکتار از آن برای ساخت پارک 42 هکتاری در پایین دست پل پنجم و پل سوم لایروبی شده است.

غیاثی می‌افزاید: باید 22 میلیون مترمکعب در رودخانه کارون لایروبی شود که 6 میلیون مترمکعب از آن در اهواز، 10 میلیون متر مکعب بین اهواز و خرمشهر و بقیه در خرمشهر است که 145 میلیارد تومان اعتبار برای لایروبی رودخانه نیاز است.

او به سختی کار، زمان بر بودن و هزینه بالای خارج کردن شناورهای غرق شده و لوله‌هایی که بر اثر ساخت و سازها در رودخانه جای مانده است اشاره می‌کند و گوید: تهیه زمین به منظور تخلیه رسوبات جمع آوری شده از سطح رودخانه و تعدد پل‌ها و ستون‌ها حجیم روی رودخانه کارون از جدی ترین مشکلات لایروبی رودخانه کارون است.

غیاثی می‌افزاید: براساس موافقت نامه‌ای که به سازمان‌ها داده شده به منظور تامین اعتبارات لازم برای لایروبی رودخانه کارون متاسفانه پنج درصد اعتبار مورد نیاز نیز اختصاص نمی‌یابد.

در صورت تامین اعتبار با دیوارسازی و ساخت کانال می‌توان 900 متر مکعب از سیلاب‌های مازاد رودخانه را به تالاب شادگان منتقل کرد که باعث سیراب شدن دشت‌های شادگان و کشاورزی و ماهیگیری در منطقه شود.

علی عامری یکی از شهروندان ساکن اهواز می‌گوید: دیگر از زیبایی و فضای سبز رودخانه کارون خبری نیست.

تا چند سال پیش برخی خانواده‌های اهوازی تعطیلات آخرهفته را کنار رودخانه کارون می‌گذرانند اما ورود زباله ها، فاضلاب‌ها و مواد صنعتی تنها مکان گردشگری مردم اهواز را از بین برده است.

کریم جلالی یکی از قایقرانان 50 ساله رودخانه کارون هم می‌گوید:هر روز که می‌گذرد آب رودخانه کمتر و قایق کوچک من بجای حرکت بر روی امواج آب بیشتر به گل ولای می‌نشیند.

رئیس سازمان گردشگری، صنایع دستی و میراث فرهنگی خوزستان هم می‌گوید: یکی از پیش بینی‌های صورت گرفته در زمینه گردشگری رودخانه کارون شناسایی و طراحی شناورهایی است که قایقرانان آموزش‌های لازم را متناسب با شرایط آب رودخانه در حوزه سکانداری و نجات غریق طی کنند.

پورفرخی قایقرانی و ماهیگیری را یکی از تفریحات مردم خوزستان در کنار رودخانه کارون می‌داند و می‌افزاید: با ایجاد امکانات تفریحی چون ایجاد پارک ساحلی می‌توان زمینه را برای حضور گردشگران در اطراف رودخانه فراهم کرد.

برخی کارشناسان محیط زیست معتقدندپایه‌های پل‌ها متعدد در سطح رودخانه،حجم رسوب‌گذاری و انتقال آب از سر شاخه‌ها از جمله مواردی هستند که مشکلات رودخانه را دو چندان کرده و از نظر زیست محیطی خسارات عمده‌ای را برای آب ساکنین اغلب شهرهای استان بوجودآورده است.

عبدالامیر معزی عضو هیات علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهیدچمران اهواز نیز می‌گوید:خاک ناشی از لایروبی رودخانه کارون مناسب ترین خاک برای ترمیم بافت‌های سنگین،ترمیم نفوذ برای خاک‌های رسی و افزایش فضاهای سبز شهری و مصارف کشاورزی است.

کارون شاهرگ حیاتی استان

او می‌افزاید: جزیره‌های که در سطح رودخانه بوجود آمده خود گواه این مدعاست. اما این‌که لایروبی رودخانه‌ای به عظمت کارون که شاهرگ حیاتی یک استان بشمار می‌رود به علت تامین نشدن اعتبارات ملی و استانی به کندی پیش می‌رود تنها باعث از بین رفتن زندگی در رودخانه نمی‌شود بلکه فضای سبز و بخشی از هویت تاریخی خوزستانی‌ها را با خطر مواجه می‌کند، در صورتی که با برنامه ریزی صحیح می‌توان باعث توسعه اقتصادی استان در زمینه‌های تجارت، گردشگری، حمل و نقل و.... شود.

رودخانه کارون با 950 کیلومتر طول پرآب‌ترین و بلندترین رودخانه ایران است که به آبهای بین‌المللی راه دارد و مساحت آبریز آن 6 هزار کیلومتر مربع است.