اصطلاح نامه جامع علوم پایه، فنی مهندسی و کشاورزی در کشور طراحی شد

  دکتر ملوک السادات حسینی بهشتی، عضو هیات علمی گروه پژوهشی اصطلاح شناسی پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی کشور و مجری طرح در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: طرح این اصطلاح نامه جامع در سال 76 به شورای پژوهش‌های علمی کشور ارائه و در کمیسیون اطلاع‌رسانی ان شورا مورد بررسی قرار گرفت و مقرر شد تا اصطلاح نامه هایی در زمینه رشته‌های مختلف علوم پایه، فنی مهندسی و کشاورزی تدوین شود .

وی اصطلاح نامه‌های فارسی و استفاده از اصلاح نامه‌های لاتین فاقد واژه های فارسی در این رشته‌ها را علت اصلی پیشنهاد این طرح عنوان کرد و افزود: این اصطلاح نامه به عنوان ابزاری در بازیابی و ذخیره سازی اطلاعات به کار گرفته می‌شود تا کلید واژه‌های کاربردی استاندارد شود.

مجری طرح، خاطر نشان کرد: سال 76 پژوهشگاه موظف شد تا در رشته‌های علوم پایه مانند زیست‌شناسی، زمین شناسی، شیمی، فیزیک و ریاضی اصطلاح نامه‌هایی تدوین کند و با توجه به میان رشته‌یی بودن آن با زبان شناسی، کامپیوتر و کتابداری اطلاع‌رسانی، شورای اصطلاح نامه شامل زبان‌شناسان، اطلاع رسانان و مهندسان کامپیوتر تشکیل شد تا با مشورت آنها این اصلاح نامه تدوین شود.

دکتر حسینی بهشتی در معرفی جامع این اصطلاح نامه تاکید کرد: اصطلاح‌نامه، حاوی روابط منطقی (اعم و اخص) میان مفاهیم به کار گرفته شده در هر یک از رشته‌های علوم و در واقع تقسیم بندی موضوعی علوم است که از زمان دانشمندانی نظیر ابن‌سینا و فارابی و حتی قدیمی تر از آن در زمان ارسطو و افلاطون مرسوم بوده است. تقسیم بندی موضوعی علوم که توسط ارسطو انجام می شده است زیربنای اصطلاح نامه‌های هر یک رشته‌های علمی است که بعدها ابن سینا و فارابی روی این تقسیم بندی کارکرده اند و در واقع تقسیم بندی علوم توسط این دانشمند مطرح شده است .

این عضو گروه پژوهشی اصطلاح شناسی پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی کشور تصریح کرد: برای این که بتوانیم واژه‌های فارسی را در مقابل واژه‌های لاتین استاندارد کنیم از گروه واژه گزینی فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی کمک گرفته شده است و با مشورت آنها، معادل‌های فارسی، عمدتا از واژه نامه‌های مرکز نشر دانشگاهی و واژه‌های مصوب گروه واژه گزینی فرهنگستان استفاده شده است. این اصطلاح نامه‌ها در حال حاضر دو زبانه است و تصمیم بر آن است که اصلاح نامه های چند زبانه نیز در این رشته‌ها تصویب شوند.

عضو هیات علمی پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی کشور با بیان این که در حال حاضر بواسطه این طرح، اصطلاح نامه کشاورزی AGROVOG متعلق به سازمان فائو ترجمه و نسخه برگردان فارسی آن به سازمان AGROVOG ارائه شده و یک نسخه فارسی آن روی سایت این سازمان نصب شده است به ایسنا گفت: این نسخه به شرط آن که در آینده گسترش پیدا کرده و روی آن تجدید نظر شود مورد تایید آنها قرار گرفته و این گسترش و ویرایش جدید به عهده گروه پژوهشی اصلاح شناسی پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران قرار گرفته است.

دکتر حسینی بهشتی در ادامه خاطرنشان کرد: این اصلاح نامه نرم‌افزاری است که مهندسان کامپیوتر، تحت عنوان قاموس طراحی کرده‌ و ویرایش‌هایی که بعدها بر روی آن صورت گرفته است سبب شده است تا نرم‌افزار THESAURUS BUILDER در سطح بین‌المللی پذیرفته و مورد تایید قرار بگیرد و به واسطه آن می‌توانیم اصلاح نامه های فارسی را تدوین کنیم. THESAURUS به عنوان اختراع همکاران ما ثبت بین‌المللی شده در دایره‌المعارف بین‌المللی اطلاع‌رسانی در سال 2008 ثبت خواهد شد.

وی با معرفی دکتر اسماعیل اکبری به عنوان مجری طرح اصطلاح نامه زیست شناسی، مهری صدیقی مجری اصطلاح نامه زمین شناسی، تقی رجبی، مجری اصطلاح نامه شیمی، مهندس مریم نوروزی، مجری اصطلاح نامه فنی و مهندسی و فیزیک و سعیده وفایی، مجری اصطلاح نامه ریاضی هدف از انجام این طرح را تبادل اطلاعات میان مراکز اطلاع‌رسانی مختلف علمی که در گذشته با مشکلاتی بوده است عنوان و اظهار کرد: تمام واژه‌هایی که نمایه سازان به کار می برند، استاندارد نشده و یا معادل فارسی ندارند، بنابراین در این طرح سعی شده است تا تمامی اصطلاح نامه‌ها حداقل به دو زبان تدوین شوند و هدف از آن معیارگری اطلاعات علمی زبان فارسی در رشته‌های علمی گوناگون است. همچنین تبادل اطلاعات علمی و فنی میان متخصصان رشته‌های علمی کشور، برنامه‌ریزی آموزشی و تدوین واحدهای درسی هر یک از رشته‌های علمی در سطح دانشگاه‌ها، هماهنگ سازی تحقیقات بنیادی کشور و جلوگیری از اتلاف بودجه تحقیقاتی و ممانعت از تحقیقات موازی از اهداف دیگر انجام این طرح است.

دکتر حسینی بهشتی، مجری طرح در پایان با اشاره به ایجاد شبکه واژگان علمی کشور جهت تبادل اطلاعات علمی و فنی در سطح کشور به عنوان هدفی که در آینده پیگیری می شود، یادآور شد: این اصلاح نامه در حال حاضر به صورت آنلاین در سایت IRANDOC و بخشی از آن نیز به صورت چاپی منتشر شده و در دسترس است.