وزارت خارجه آمریکا؛ پادگان ایدئولوژی

به گزارش جام جم آنلاین بر اساس داده‌های انجمن سرویس خارجی آمریکا، ۹۹ پست از ۱۹۶ پست سفارت این کشور در جهان خالی مانده است — از ۳۹ سفارتخانه بدون سفیر در آفریقا تا فقدان سفیر در امارات، قطر، عراق و کویت (AFSA, 2026; WSJ, 2026). این «سکوت دیپلماتیک» در بحرانی‌ترین لحظات تاریخ معاصر آمریکا، توان این کشور را برای مدیریت بحران‌ها به‌شدت تضعیف کرده است. شبکهٔ قدرت روبیو — متشکل از مایک پمپئو، ریچارد گرنل، برایان هوک و دیوید فریدمن — وزارت خارجه را از نهادی برای دیپلماسی به نهادی برای جنگ بدل کرده است.

کلیدواژه‌ها: مارکو روبیو، وزارت خارجه آمریکا، تصفیه ایدئولوژیک، بحران سفیران، خلأ دیپلماتیک، تحلیل نهادی، شبکه‌های قدرت، صهیونیسم مسیحی، جنگ ایران ۲۰۲۶، دیپلماسی جنگ.

این پژوهش، از نظر ماهیت، در زمرهٔ پژوهش‌های کیفی قرار می‌گیرد و با بهره‌گیری از دو رویکرد مکمل — «تحلیل نهادی» (Institutional Analysis) و «تحلیل شبکه‌های قدرت» (Network Analysis) — به واکاوی ساختار و کارکرد وزارت خارجهٔ آمریکا در دورهٔ وزارت مارکو روبیو می‌پردازد. تحلیل نهادی به پژوهشگر امکان می‌دهد تا فرایندهای درونی نهاد، از جمله ساختار سازمانی، تخصیص منابع، رویه‌های تصمیم‌گیری، و فرهنگ سازمانی را بررسی کند (Selznick, 1957). در این مقاله، تحلیل نهادی بر سه محور متمرکز است: نخست، تغییرات ساختاری در وزارت خارجه؛ دوم، فرایندهای جذب و اخراج نیروی انسانی؛ و سوم، تغییر رویه‌های مشورتی و تصمیم‌گیری.

تحلیل شبکه‌های قدرت به پژوهشگر امکان می‌دهد تا روابط غیررسمی و شبکه‌های نفوذ در درون نهاد را ترسیم کند (Knoke, 1994). در این مقاله، این رویکرد برای شناسایی شبکهٔ معاونان و مشاوران کلیدی روبیو — از جمله مایک پمپئو، ریچارد گرنل، برایان هوک و دیوید فریدمن — و نقش آن‌ها در هدایت سیاست‌های وزارت خارجه به کار گرفته شده است.

پیکرهٔ داده‌های این مقاله شامل موارد زیر است:

الف) اسناد رسمی: بیانیه‌های وزارت خارجه، گزارش‌های کنگره، و اسناد بودجه‌ای در بازهٔ ژانویه ۲۰۲۵ تا سپتامبر ۲۰۲۶.

ب) گزارش‌های رسانه‌ای: گزارش‌های CNN، AP، Reuters، The Hill، Semafor، The New York Times، وال‌استریت ژورنال، و The Guardian دربارهٔ تحولات وزارت خارجه.

ج) گزارش‌های نهادی: گزارش‌های انجمن سرویس خارجی آمریکا (AFSA)، نظرسنجی‌های Partnership for Public Service، و گزارش‌های سازمان‌های ناظر بر دیپلماسی.

د) مصاحبه‌های منتشرشده: مصاحبه‌های دیپلمات‌های سابق و مقامات فعلی که در رسانه‌های معتبر منتشر شده‌اند.

این پژوهش با محدودیت‌هایی روبرو بوده است: نخست، دسترسی به اسناد طبقه‌بندی‌شده و آرشیوهای بستهٔ وزارت خارجه امکان‌پذیر نبوده است. دوم، با توجه به اینکه مقاله در میانهٔ جنگ (سپتامبر ۲۰۲۶) نوشته شده، امکان مصاحبهٔ مستقیم با دیپلمات‌های شاغل وجود نداشته و تحلیل عمدتاً بر منابع منتشرشده و مصاحبه‌های دیپلمات‌های سابق تکیه کرده است. سوم، با توجه به پویایی تحولات، برخی از آمارهای ارائه‌شده ممکن است در زمان انتشار مقاله تغییر کرده باشند. چهارم، آمار سفیران به‌طور مداوم در حال تغییر است و ارقام ارائه‌شده در این مقاله بر اساس آخرین به‌روزرسانی انجمن سرویس خارجی آمریکا در ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ است (AFSA, 2026).

جدول شبکهٔ معاونان و مشاوران کلیدی روبیو 

ردیف یکم
— نام: مایک پمپئو
— سمت: معاون اول وزارت خارجه
— نقش: هماهنگ‌کننده سیاست‌های جنگ‌طلبانه
— پیوند با روبیو: هم‌پیمان سیاسی از دوران سنا

ردیف دوم
— نام: ریچارد گرنل
— سمت: معاون امور سیاسی
— نقش: پل ارتباطی با لابی‌های اسرائیل
— پیوند با روبیو: رقابت و همکاری همزمان
ردیف سوم
— نام: برایان هوک
— سمت: معاون امور بین‌الملل
— نقش: طراح تحریم‌ها و فشار حداکثری
— پیوند با روبیو: معمار «گروه اقدام علیه ایران»

ردیف چهارم
— نام: دیوید فریدمن
— سمت: مشاور ویژه
— نقش: مسئول هماهنگی با اسرائیل
— پیوند با روبیو: هم‌پیمان ایدئولوژیک

از «توانمندسازی» تا «توخالی‌سازی» وزارت خارجه آمریکا

وزارت خارجهٔ آمریکا، که روزگاری «سپاه دیپلماسی» این کشور و موتور نرم‌افزار قدرت آمریکا در جهان بود، در دورهٔ وزارت مارکو روبیو به سنگری برای پیشبرد یک ایدئولوژی جنگ‌طلبانه بدل شده است. روبیو، که در ۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵ وعده داده بود «سرویس دیپلماسی بااستعداد» را «توانمند» خواهد کرد (U.S. Department of State, 2025)، در عمل، نهاد دیپلماسی را به ابزاری برای «جنگ تمدنی» و «فشار حداکثری» تبدیل کرد.

او در نخستین روزهای وزارت، با زبانی که بوی تصفیه می‌داد، اعلام کرد که وزارت خارجه «به ایدئولوژی سیاسی رادیکال وابسته شده است» و باید «برخی اولویت‌ها جایگزین، برخی مسائل کم‌اهمیت شده، و برخی رویه‌ها حذف شوند» (The Guardian, 2025). این زبان، که در ظاهر اصلاحات اداری را نوید می‌داد، در باطن، آغازگر فرایندی شد که در دو سال بعد، به «توخالی‌سازی سیستماتیک» وزارت خارجه انجامید (CNN, 2026).

نتیجهٔ این فرایند، نهادی است که امروز با ۹۹ پست خالی سفارت (از مجموع ۱۹۶ پست) — که در اوج خود در مه ۲۰۲۶ به ۱۱۵ پست رسیده بود — خروج حدود ۲۰۰۰ دیپلمات حرفه‌ای، و پایین‌ترین سطح روحیه در دو دههٔ اخیر، در بحرانی‌ترین لحظات تاریخ معاصر آمریکا — از جنگ با ایران تا تنش‌های منطقه‌ای — فاقد توان لازم برای ایفای نقش سنتی خود است. وال‌استریت ژورنال این وضعیت را «بی‌سابقه» توصیف کرده و آن را «محدودکنندهٔ قدرت دیپلماتیک واشنگتن در خارج» دانسته است (WSJ, 2026). این مقاله می‌کوشد تا سازوکار این تحول را در پنج سطح — ادارهٔ وزارت، شبکهٔ معاونان، بحران سفیران در سراسر جهان، فروپاشی روحیه، و پیامدهای راهبردی — واکاوی کند.

ایدئولوژی به‌جای تخصص

روبیو در نخستین ماه‌های وزارت، با صدور بیانیه‌ای رسمی، «مأموریت» وزارت خارجه را بازتعریف کرد. او در این بیانیه، سه پرسش را معیار هر هزینه، برنامه و سیاست اعلام کرد: «آیا آمریکا را امن‌تر می‌کند؟ آیا آمریکا را قوی‌تر می‌کند؟ آیا آمریکا را مرفه‌تر می‌کند؟» (U.S. Department of State, 2025). این سه پرسش، در ظاهر معیارهایی عمل‌گرایانه به نظر می‌رسند، اما در باطن، دروازه‌ای برای حذف هرگونه تخصص ناهمخوان با ایدئولوژی روبیو گشودند.

روبیو در آوریل ۲۰۲۵، «بازسازی گسترده» وزارت خارجه را اعلام کرد و گفت که این نهاد «به ایدئولوژی سیاسی رادیکال وابسته شده است» (The Daily Beast, 2025). او همچنین اعلام کرد که «دیپلماسی را به مبانی خود بازخواهد گرداند» و بر «حذف تمرکز بر علل سیاسی و فرهنگی که در داخل تفرقه‌افکن و در خارج بسیار نامحبوب هستند» تأکید کرد (U.S. Department of State, 2025). این زبان، که در ظاهر به «عمل‌گرایی» اشاره داشت، در عمل به معنای حذف هرگونه تحلیل کارشناسی بود که با روایت «نبرد تمدنی» روبیو هم‌خوانی نداشت.

تحلیل نهادی: در چارچوب تحلیل نهادی، این تحول را می‌توان «ایدئولوژیک‌سازی نهاد» نامید. روبیو نه‌تنها محتوای سیاست را تغییر داد، بلکه معیارهای ورود، ارتقا و بقا در نهاد را نیز بر اساس وفاداری ایدئولوژیک بازتعریف کرد. نیک برنز، دیپلمات کهنه‌کار ۳۱ سال سابقه  و سفیر پیشین آمریکا در چین، این وضعیت را «مخرب‌ترین بحران در ۱۰۲ سال تاریخ سرویس خارجی» توصیف کرده است (Vijesti, 2026). نتیجهٔ این فرایند، نهادی است که در آن، «تخصص» به‌عنوان یک ضدارزش تلقی می‌شود و «وفاداری» به‌عنوان معیار اصلی جذب و ارتقا عمل می‌کند.

 تصفیهٔ دیپلمات‌های حرفه‌ای آمریکا

یکی از مخرب‌ترین ابعاد مدیریت روبیو، برکناری سیستماتیک دیپلمات‌های حرفه‌ای و کارشناسان باتجربه بود. در دسامبر ۲۰۲۵، روبیو دستور فراخوانی ناگهانی نزدیک به ۳۰ سفیر کارآزموده را صادر کرد — اقدامی که به گفتهٔ کارشناسان، در تاریخ معاصر وزارت خارجه «بی‌سابقه» بود (CNN, 2026; Taipei Times, 2025). این فراخوانی، که بخشی از «کاهش نیروی» گسترده‌تری بود، به حذف کارشناسانی انجامید که سال‌ها تجربهٔ منطقه‌ای و تخصصی داشتند. تام شنون، دیپلمات ارشد پیشین که در دولت‌های اوباما و ترامپ سومین مقام وزارت خارجه بود، در این باره می‌گوید: «این رویه استاندارد نیست... اگر این کار در همان ابتدای دولت انجام می‌شد، باز هم از نظر تعداد افراطی تلقی می‌شد» (NPR, 2025).
[9/11/2026 7:23 PM] مجید رضابالا: در میان برکنارشدگان، نام‌های کارل فورد و باربارا لیف برجسته است. باربارا لیف، که به‌عنوان سفیر آمریکا در امارات در دورهٔ اوباما و ترامپ خدمت کرده بود، در مصاحبه‌ای با Semafor گفت: «من این را بارها از مقامات همهٔ  دولت‌ها «منطقه» شنیده‌ام: هیچ‌یک از آن‌ها هرگز با وضعیتی روبرو نشده بودند که در آن این‌قدر افراد کم برای تماس در واشنگتن و قطعاً در میدان عمل وجود داشته باشد که بتواند به آن‌ها بگوید چه خبر است یا نگرانی‌هایشان را باید به چه کسی منتقل کنند» (Semafor, 2026).

انجمن سرویس خارجی آمریکا (AFSA) در بیانیه‌ای این اقدامات را «خرابکاری نهادی» خواند و هشدار داد که «برکناری دیپلمات‌های ارشد بدون دلیل، اعتبار آمریکا در خارج را تضعیف می‌کند و پیامی هولناک به سرویس خارجی حرفه‌ای می‌فرستد: تجربه و سوگند به قانون اساسی در نسبت به  وفاداری سیاسی به حاشیه رانده شده است» (AFSA, 2025). این انجمن همچنین اعلام کرد: «پس از بررسی آرشیوهای خود، هیچ سابقه‌ای از اقدامات مشابه در یک قرن اخیر  نیافته‌ایم» (Las Vegas Sun, 2026).

تحلیل نهادی: این تصفیه را می‌توان «حذف حافظهٔ نهادی» نامید. نهاد دیپلماسی، برخلاف تصور رایج، نه‌فقط بر اساس اسناد و آرشیو، بلکه بر اساس تجربهٔ زیستهٔ دیپلمات‌های حرفه‌ای عمل می‌کند. حذف این دیپلمات‌ها، به معنای حذف توانایی نهاد برای درک پیچیدگی‌های منطقه‌ای، پیش‌بینی پیامدهای تصمیمات، و ارائهٔ گزینه‌های جایگزین بود. بیل برنز، دیپلمات با سابقه ۳۲ سال و رئیس پیشین CIA، این وضعیت را حتی مخرب‌تر از دوران مک‌کارتیسم دههٔ ۱۹۵۰ می‌داند: «آن [مک‌کارتیسم] مربوط به مجموعه محدودی از مسائل بود... اما این [وضعیت کنونی] در همه ابعاد است. فقط یک منطقه یا یک نوع تخصص نیست» (Vijesti, 2026).

خالی شدن وزارت خارجه آمریکا از مشاوران

روبیو در کنار تصفیهٔ نیروی انسانی، ساختارهای مشورتی وزارت خارجه را نیز بازآرایی کرد. او «دفتر ایران» را که به‌طور تخصصی به مسائل ایران می‌پرداخت، منحل و آن را با «دفتر عراق» ادغام کرد (AP, 2026). همچنین، «شورای راهبردی» جدیدی با چهره‌های نزدیک به صهیونیسم مسیحی تشکیل داد که نقش آن، هدایت سیاست‌های وزارت در راستای «نبرد تمدنی» بود.

تحلیل نهادی: این تغییرات، که در چارچوب نظریهٔ «نهادگرایی تاریخی» قابل تحلیل است، نشان‌دهندهٔ «بازآرایی ساختاری به‌نفع ایدئولوژی» است. روبیو با حذف ساختارهای تخصصی و جایگزینی آن‌ها با ساختارهای ایدئولوژیک، مسیر تصمیم‌گیری را از «تحلیل کارشناسی» به «تأیید ایدئولوژیک» تغییر داده است. 

ارتباطات با اسرائیل و دشمنی با ایران

مایک پمپئو، وزیر خارجهٔ دولت اول ترامپ، در دولت دوم به‌عنوان معاون اول وزارت خارجه منصوب شد. پمپئو، که سابقهٔ ریاست CIA و وزارت خارجه را در کارنامه دارد، به‌عنوان «هماهنگ‌کنندهٔ سیاست‌های جنگ‌طلبانه» در وزارت خارجه عمل می‌کند. او در دورهٔ اول ترامپ، معمار اصلی سیاست «فشار حداکثری» علیه ایران بود و در دولت دوم، این سیاست را با شدت بیشتری پیگیری می‌کند.

تحلیل شبکه‌ای: پمپئو و روبیو، پیش از ورود به دولت، سابقهٔ همکاری سیاسی داشتند. پمپئو در جریان کارزار ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶ از تلاش‌ها برای متوقف‌کردن ترامپ حمایت کرده بود و روبیو را به رقابت در «کاساس کانزاس» تشویق کرده بود (WRAL, 2020). این سابقهٔ همکاری، پیوندی اعتمادآمیز میان آن‌ها ایجاد کرده که در دولت دوم به هم‌پیمانی راهبردی بدل شده است.

ریچارد گرنل، فرستادهٔ ویژهٔ ترامپ در امور ونزوئلا و سفیر پیشین آمریکا در آلمان، به‌عنوان «معاون امور سیاسی» وزارت خارجه منصوب شد. گرنل، که سابقهٔ طولانی در لابی‌گری به‌نفع اسرائیل دارد، به‌عنوان پل ارتباطی روبیو با لابی‌های اسرائیل و سازمان‌های صهیونیسم مسیحی عمل می‌کند.

با این‌حال، روابط روبیو و گرنل همواره بدون تنش نبوده است. در جریان سال ۲۰۲۵، آن‌ها بر سر سیاست ونزوئلا بارها با یکدیگر اختلاف پیدا کردند (Politico, 2026; The Hill, 2025). در یک مورد، تلاش‌های موازی آن‌ها برای مبادلهٔ زندانیان با ونزوئلا به شکست انجامید، زیرا هر یک جداگانه با نمایندهٔ ونزوئلا مذاکره می‌کرد (The Hill, 2025). این تنش‌ها نشان می‌دهد که شبکهٔ قدرت روبیو، برخلاف ظاهر منسجم، در درون خود با رقابت‌های قدرت دست‌وپنجه نرم می‌کند.

برایان هوک، فرستادهٔ ویژهٔ پیشین آمریکا در امور ایران و معمار سیاست «فشار حداکثری»، به‌عنوان «معاون امور بین‌الملل» وزارت خارجه منصوب شد. هوک در دولت اول ترامپ، «گروه اقدام علیه ایران» را تأسیس کرد و مسئول هماهنگی تحریم‌ها علیه ایران بود(AP, 2018).
 در دولت دوم، او این نقش را با شدت بیشتری ادامه می‌دهد و به‌عنوان «طراح اصلی تحریم‌ها و فشار حداکثری» شناخته می‌شود.

 هوک، برخلاف پمپئو و گرنل، عمدتاً بر بُعد فنی سیاست — یعنی طراحی و اجرای تحریم‌ها — متمرکز است. او در گزارش‌های خود، ایران را «تهدیدی وجودی» توصیف می‌کند و از «فشار حداکثری» به‌عنوان «تنها راه ممکن» دفاع می‌کند. حضور او در وزارت خارجه، نشان‌دهندهٔ تداوم سیاست «فشار حداکثری» از دولت اول به دولت دوم است.

دیوید فریدمن، سفیر پیشین آمریکا در اسرائیل، به‌عنوان «مشاور ویژه» وزارت خارجه منصوب شد. فریدمن، که از حامیان سرسخت الحاق کرانهٔ باختری به اسرائیل است، به‌عنوان «مسئول هماهنگی با اسرائیل» عمل می‌کند. او در سپتامبر ۲۰۲۵، از تصمیم روبیو برای لغو ویزای مقامات فلسطینی پیش از مجمع عمومی سازمان ملل قدردانی کرد (Newsmax, 2025).

 فریدمن و روبیو، پیش از ورود به دولت، در جریان تأیید صلاحیت فریدمن به‌عنوان سفیر اسرائیل در ۲۰۱۷، هم‌پیمانی نزدیکی داشتند. روبیو در آن زمان، از فریدمن در برابر منتقدان دفاع کرد و «حمایت بی‌قیدوشرط از اسرائیل» را «وظیفهٔ اخلاقی» آمریکا خواند (AP, 2017). این هم‌پیمانی، در دولت دوم به همکاری نهادی بدل شده است.

تشکیل شبکهٔ قدرت برای نبرد تمدنی

شبکهٔ معاونان و مشاوران روبیو را می‌توان به‌عنوان یک «شبکهٔ ایدئولوژیک» توصیف کرد که در آن، هر یک از اعضا، نقشی مشخص در پیشبرد «نبرد تمدنی با ایران»را ایفا می‌کنند: پمپئو هماهنگ‌کنندهٔ سیاست‌های جنگ‌طلبانه، گرنل پل ارتباطی با لابی‌های اسرائیل، هوک طراح تحریم‌ها، و فریدمن مسئول هماهنگی با اسرائیل. این شبکه، در کنار روبیو، یک «هستهٔ سخت» ایدئولوژیک در وزارت خارجه تشکیل می‌دهند که سیاست‌های نهاد را به‌سمت جنگ با ایران و حمایت بی‌قیدوشرط از اسرائیل هدایت می‌کند.

 بحران سفیران: دیپلماسی بدون دیپلمات

بر اساس آخرین به‌روزرسانی انجمن سرویس خارجی آمریکا در ۱ سپتامبر ۲۰۲۶، ۹۹ پست از ۱۹۶ پست سفارت آمریکا در سراسر جهان خالی مانده است — یعنی حدود ۵۰.۵٪ از نمایندگی‌های دیپلماتیک این کشور بدون سفیر تأییدشدهٔ سنا هستند (AFSA, 2026). این رقم، در اوج خود در مه ۲۰۲۶ به ۱۱۵ پست رسیده بود که وال‌استریت ژورنال آن را «بی‌سابقه» توصیف کرد و نوشت: «آمریکا در امارات، قطر، عراق و کویت سفیر ندارد... در آفریقا، ۳۹ سفارت از ۵۱ سفارت آمریکا بدون سفیر هستند» (WSJ, 2026). با این‌حال، پس از تأیید ۷۴ نامزد ترامپ توسط سنا در ۷ اوت ۲۰۲۶ — از جمله ۱۱ سفیر — روند پرشدن پست‌ها آغاز شده است (Reuters, 2026).

 جدول جامع خلأ دیپلماتیک (به‌روزشده تا ۱ سپتامبر ۲۰۲۶)

منطقه آفریقا
— تعداد کل سفارتخانه‌ها: ۵۱
— تعداد بدون سفیر: ۳۹
— درصد خلأ: ۷۶.۵٪
— کشورهای شاخص بدون سفیر: نیجریه، کنیا، آفریقای جنوبی، اتیوپی، سودان، غنا، تانزانیا
— منبع: (AFSA, 2026; Punch, 2026)

منطقه خاورمیانه
— تعداد کل سفارتخانه‌ها: ۱۸
— تعداد بدون سفیر: ۸
— درصد خلأ: ۴۴.۴٪
— کشورهای شاخص بدون سفیر: امارات، قطر، عراق، کویت، الجزایر
— کشورهای دارای سفیر: عربستان سعودی (جان ابی زید، از ۲۰۱۹)، بحرین، عمان
— منبع: (AFSA, 2026; Semafor, 2026; WSJ, 2026)

منطقه اروپا و اوراسیا
— تعداد کل سفارتخانه‌ها: ۴۸
— تعداد بدون سفیر: ۱۵
— درصد خلأ: ۳۱.۲٪
— کشورهای شاخص بدون سفیر: روسیه، اوکراین، آلمان، صربستان، مجارستان، نروژ
— منبع: (AFSA, 2026; Punch, 2026; The Independent, 2026)

منطقه آمریکای لاتین و کارائیب
— تعداد کل نمایندگی‌ها: ۲۸
— تعداد بدون سفیر: ۱۷
— درصد خلأ: ۶۰.۷٪
— کشورهای شاخص بدون سفیر: برزیل، مکزیک، کلمبیا، کوبا، ونزوئلا، اکوادور
— منبع: (AFSA, 2026; Punch, 2026; Reuters, 2026)

منطقه آسیا و اقیانوسیه
— تعداد کل سفارتخانه‌ها: ۳۵
— تعداد بدون سفیر: ۱۱
— درصد خلأ: ۳۱.۴٪
— کشورهای شاخص بدون سفیر: نیوزیلند، اندونزی، فیلیپین، تایلند، مالزی، ویتنام
— کشورهای دارای سفیر: هند (سرجیو گور، از ژانویه ۲۰۲۶)، استرالیا (دیوید برات، از اوت ۲۰۲۶)، پاکستان (دونالد بلوم، از اوت ۲۰۲۶)
— منبع: (AFSA, 2026; Reuters, 2026; ABC News, 2026; PPI, 2026)

منطقه آمریکای شمالی
— تعداد کل سفارتخانه‌ها: ۳
— تعداد بدون سفیر: ۰
— درصد خلأ: ۰٪
— کشورهای شاخص: کانادا، مکزیک

جمع کل
— تعداد کل پست‌های سفارت: ۱۹۶
— تعداد بدون سفیر: ۹۹
— درصد خلأ: ۵۰.۵٪
— منبع: (AFSA, 2026; WSJ, 2026)

آفریقا، که ۵۱ سفارتخانهٔ آمریکا را در خود جای داده است، با ۳۹ پست خالی، بیشترین آسیب را از خلأ دیپلماتیک دیده است (AFSA, 2026; Punch, 2026). در قاره‌ای که رقابت آمریکا با چین و روسیه بر سر نفوذ اقتصادی و سیاسی شدت گرفته، نبود سفیر در کشورهای کلیدی مانند نیجریه (پرجمیعت‌ترین کشور آفریقا)، کنیا (مرکز عملیات ضدتروریستی آمریکا در شرق آفریقا)، آفریقای جنوبی (بزرگ‌ترین اقتصاد قاره)، و اتیوپی (میزبان مقر اتحادیه آفریقا) به معنای از دست دادن کانال‌های ارتباطی حیاتی با دولت‌های میزبان است. کمیتهٔ روابط خارجی سنا در جلسهٔ استماع آوریل ۲۰۲۶ هشدار داد که «گروه‌های تروریستی مرتبط با القاعده و داعش در حال گسترش هستند، رقبایی چون چین و روسیه نفوذ خود را تعمیق می‌بخشند، و نبود فرستادگان تأییدشدهٔ آمریکایی، منافع این کشور را به‌طور خطرناکی در معرض تهدید قرار داده است» (KBC, 2026).

در خاورمیانه، که کانون جنگ ایران و بحران‌های منطقه‌ای است، ۸ پست از ۱۸ پست سفارت خالی مانده است (AFSA, 2026). آمریکا در امارات متحده عربی، قطر، عراق و کویت — کشورهایی که در جنگ ایران نقش کلیدی دارند — بدون سفیر است (Semafor, 2026; WSJ, 2026).

عربستان سعودی، که تا پیش از این یکی از این کشورها بود، اکنون جان ابی زید را به‌عنوان سفیر دارد. ابی زید، ژنرال بازنشستهٔ چهارستاره و فرماندهٔ پیشین سنتکام، در آوریل ۲۰۱۹ با رأی قاطع سنا (۹۲ رأی موافق در برابر ۷ رأی مخالف) تأیید شد و پست سفارت در ریاض را که از ۲۰۱۷ خالی بود، پر کرد (Reuters, 2019; AP, 2019). این انتصاب، نشان‌دهندهٔ تلاش دولت ترامپ برای پر کردن برخی از مهم‌ترین پست‌های خالی است، هرچند این روند کند و ناهمگون بوده است.

تنها عمان و بحرین در میان کشورهای خلیج فارس سفیر فعال دارند — که هر دو بازماندهٔ دولت بایدن هستند (Semafor, 2026). باربارا لیف، سفیر پیشین آمریکا در امارات، در این باره می‌گوید: «اگر کشورهای بیشتر تحت تأثیر جنگ را در نظر بگیرید... نتیجه این است که دولت‌های خاورمیانه اغلب برای درک نیات آمریکا یا یافتن مقاماتی که بتوانند به‌طور معنادار به نگرانی‌هایشان پاسخ دهند، دچار مشکل می‌شوند» (Semafor, 2026). انجمن سرویس خارجی آمریکا نیز در بیانیه‌ای هشدار داد که «چندین سفارت در خط مقدم این بحران تا چند ماه پیش  — از جمله در مصر، عراق، کویت، پاکستان، قطر،عربستان. و امارات —  سفیر تأییدشدهٔ آمریکایی نداشته اند و در چند مورد حتی نامزدی نیز معرفی نشده بود» (AFSA, 2026).

در اروپا و اوراسیا، ۱۵ پست از ۴۸ پست سفارت خالی است (AFSA, 2026). آمریکا در روسیه و اوکراین — دو کشور درگیر جنگی که ترامپ وعده پایان آن را در «روز اول» ریاست‌جمهوری خود داده بود — بدون سفیر است. در ۳ سپتامبر ۲۰۲۶، وزارت خارجهٔ روسیه اعلام کرد که «تاکنون هیچ درخواستی از واشنگتن برای تأیید سفیر جدید دریافت نکرده است» (Sputnik, 2026). همچنین آلمان، بزرگ‌ترین اقتصاد اروپا و متحد کلیدی ناتو، سفیر آمریکا ندارد. جولی دیویس، سفیر موقت آمریکا در کی‌یف که همزمان سفیر آمریکا در قبرس نیز بود، در آوریل ۲۰۲۶ از سمت خود کنار رفت (Financial Times, 2026). این خلأ در شرایطی رخ می‌دهد که هماهنگی با متحدان اروپایی برای مدیریت بحران‌های جهانی حیاتی است.

در آمریکای لاتین و کارائیب، ۱۷ پست از ۲۸ نمایندگی دیپلماتیک خالی است (AFSA, 2026). برزیل، بزرگ‌ترین کشور منطقه، در شرایطی بدون سفیر آمریکا است که دولت ترامپ درگیر یک بحران دیپلماتیک با برازیلیا بر سر ویزای سفیر این کشور در واشنگتن شده است. سنا در ۷ اوت ۲۰۲۶، دانیل پرز را به‌عنوان سفیر جدید آمریکا در برزیل تأیید کرد، اما دولت برزیل هنوز تأیید رسمی خود را صادر نکرده است. در پاسخ، وزارت خارجهٔ آمریکا ویزای سفیر برزیل در واشنگتن، ماریا لوئیزا ریبیرو ویوتی، را لغو کرد (Reuters, 2026). مکزیک، همسایهٔ جنوبی و شریک تجاری کلیدی آمریکا، نیز از داشتن سفیر محروم است.

در آسیا و اقیانوسیه، ۱۱ پست از ۳۵ پست سفارت خالی است (AFSA, 2026). هند، که آمریکا به‌عنوان «شریک راهبردی» در مهار چین به آن می‌نگرد، اکنون سرجیو گور را به‌عنوان سفیر دارد که از ژانویه ۲۰۲۶ در دهلی نو مستقر شده است (ANI, 2026). پاکستان نیز در ۲۸ اوت ۲۰۲۶ شاهد تأیید دونالد بلوم، دیپلمات حرفه‌ای، به‌عنوان سفیر جدید خود بود (PPI News Agency, 2026). استرالیا نیز در ۷ اوت ۲۰۲۶ شاهد تأیید دیوید برات به‌عنوان سفیر بود که به ۲۰ ماه خلأ در کانبرا پایان داد (Reuters, 2026).
[9/11/2026 7:23 PM] مجید رضابالا: با این‌حال، نیوزیلند، اندونزی، فیلیپین، تایلند و مالزی هنوز سفیر آمریکا ندارند.

 علل بحران سفیران

علل بحران سفیران چندلایه است:

علت نخست — کندی روند نامزدی: ترامپ در معرفی نامزدهای سفارت کند عمل کرده است. تا سپتامبر ۲۰۲۶، او تنها حدود ۸۰ نامزد معرفی کرده است.

علت دوم — پیچیدگی تأیید سنا: روند تأیید سنا در سال‌های اخیر به دلیل قطبی‌شدگی سیاسی کندتر شده است. سنا در ۷ اوت ۲۰۲۶، ۷۴ نامزد ترامپ — از جمله ۱۱ سفیر — را با ۵۱ رأی موافق در برابر ۴۷ رأی مخالف و در امتداد خطوط حزبی تأیید کرد (Reuters, 2026).

علت سوم — فراخوانی ناگهانی سفیران: روبیو در دسامبر ۲۰۲۵، نزدیک به ۳۰ سفیر کارآزموده را به‌طور ناگهانی فراخواند (WSJ, 2026; Taipei Times, 2025).

علت چهارم — اولویت‌دهی به ایدئولوژی: از ۱۰۱ نامزد سفارت در دولت دوم، تنها ۹ نفر دیپلمات حرفه‌ای بوده‌اند (Vijesti, 2026; FT, 2026). نسبت سفیران حرفه‌ای به انتصاب‌های سیاسی از ۷۰٪ به ۱۷٪ کاهش یافته است (Harvard Gazette, 2026).

پارالیز دیپلماتیک: تام شنون، دیپلمات ارشد پیشین، می‌گوید: «این وضعیت به‌طور قابل‌توجهی توانایی دولت را برای پاسخ به بحران‌ها و ارتباط مؤثر با بالاترین سطوح دولت‌های خارجی محدود می‌کند» (WSJ, 2026).

خلأ نهادی: در دیپلماسی، سفیر نه‌فقط نمایندهٔ رسمی کشور، بلکه «کانال ارتباطی» اصلی با دولت میزبان است. خالی‌ماندن این کانال‌ها، به سوءتفاهم، کاهش اعتماد، و در نهایت، تضعیف نفوذ آمریکا در منطقه منجر می‌شود. جین شاهین، سناتور دموکرات و عضو ارشد کمیتهٔ روابط خارجی سنا، هشدار داده است: «رئیس‌جمهور ترامپ با برکناری سفیران کارآزموده‌ای که صادقانه و مستقل از اینکه چه کسی در قدرت است خدمت می‌کنند، رهبری آمریکا را به چین و روسیه واگذار می‌کند» (Las Vegas Sun, 2026).

واگذاری به رقبا: چین در حال حاضر با اختلاف، آمریکا را در عمق و گسترهٔ مأموریت‌های دیپلماتیک خود پشت سر گذاشته است و سفارتخانه‌های چین در سراسر جهان تقریباً بدون خلأ فعالیت می‌کنند (Las Vegas Sun, 2026).

 نگاه بدنهٔ کارشناسی به روبیو: فرسایش روحیه و فرار مغزها

نظرسنجی‌های انجام‌شده در سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که روحیه کارکنان وزارت خارجه به پایین‌ترین سطح در دو دههٔ اخیر رسیده است. نظرسنجی «Partnership for Public Service» در مارس ۲۰۲۶، نمره وزارت خارجه را در شاخص «تعامل کارکنان» تنها ۲۰.۱ از ۱۰۰ اعلام کرد — پایین‌ترین نمره در میان تمام وزارتخانه‌های آمریکا (Partnership for Public Service, 2026). نظرسنجی انجمن سرویس خارجی آمریکا در دسامبر ۲۰۲۵ نشان داد که ۹۸٪ از پاسخ‌دهندگان گزارش کرده‌اند که روحیه در وزارت خارجه «کاهش یافته است» و ۸۶٪ گفته‌اند که تغییرات ترامپ «توانایی آن‌ها را برای پیشبرد منافع آمریکا در خارج تضعیف کرده است» (AFSA, 2025; Semafor, 2025). روبیو این نظرسنجی را رد کرد و گفت: «ما این مکان را تغییر می‌دهیم تا مأموریت‌های ما در میدان نه‌فقط دستورات را از بالا به پایین دریافت کنند، بلکه ایده‌ها را نیز از پایین به بالا ارائه دهند» (NPR, 2025).

در کنار نظرسنجی‌ها، گزارش‌های متعدد از «فرار مغزها» در وزارت خارجه حکایت می‌کنند. انجمن سرویس خارجی آمریکا تخمین می‌زند که حدود ۲۰۰۰ افسر سرویس خارجی در سال ۲۰۲۵ وزارت خارجه را ترک کرده‌اند (CNN, 2026; NBC News, 2026; Times of India, 2026). دیپلمات‌های ارشدی مانند کلی آدامز-اسمیت، که ۲۸ سال در سرویس خارجی  بود، و دیوید کوستلانچیک، که پس از ۳۶ سال بازنشسته شد، از جمله کسانی هستند که نهاد را ترک کرده‌اند (NBC News, 2026; CNN, 2026). آدامز-اسمیت در این باره می‌گوید: «کار من، و افرادی که با من رفتند، فرصت بیشتری داشتند. آن‌ها انتظار داشتند در آن نقش‌های رهبری و مربی‌گری خدمت کنند... اما من احساس کردم که دیگر جای من در وزارت نیست و واقعاً چاره‌ای نداشتم» (NBC News, 2026).

جان دینکلمن، رئیس انجمن سرویس خارجی آمریکا، در این باره می‌گوید: «شدت این جدایی سرویس خارجی از دولت، بسیار عمیق‌تر از هر چیزی است که در ۳۸ سال خدمتم تجربه کرده‌ام» (NHPR, 2026). سرویس خارجی آمریکا در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۳۰۰۰ کارمند داشت؛ خروج ۲۰۰۰ نفر یعنی از دست دادن بیش از ۱۵٪ از نیروی متخصص در یک سال (NBC News, 2026).

 نادیده گرفتن تحلیل‌های کارشناسی

یکی از پیامدهای تصفیه دیپلمات‌های حرفه‌ای، حاشیه‌رانی تحلیل‌های کارشناسی در فرایند تصمیم‌گیری بود. گزارش CNN در مه ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که در «دفتر امور خاور نزدیک» — دفتری که معمولاً در مرکز تحولات ژئوپلیتیک منطقه قرار دارد — بیش از ۸۰ کارمند اخراج، بازنشسته یا بازتخصیص شدند (CNN, 2026).این دفتر، که باید در جنگ ایران نقش محوری ایفا می‌کرد، اکنون با کمبود شدید نیروی متخصص روبرو است. حساس‌ترین مذاکرات دیپلماتیک — از  جنگ با  ایران تا حل مناقشهٔ اوکراین — توسط «شرکای تجاری و اعضای خانوادهٔ ترامپ» رهبری می‌شود، «اغلب بدون تیم‌هایی از دیپلمات‌های باتجربه با تخصص منطقه‌ای» (CNN, 2026).

تحلیل نهادی: نادیده‌گرفتن تحلیل‌های کارشناسی را می‌توان «حذف صدای مخالف» نامید. در نهادهای دیپلماتیک، تحلیل‌های کارشناسی نه‌تنها برای پیشبرد سیاست، بلکه برای هشدار دربارهٔ پیامدهای ناخواستهٔ آن ضروری هستند. حذف این تحلیل‌ها، به تصمیم‌گیری مبتنی بر «تأیید ایدئولوژیک» به‌جای «شواهد میدانی» منجر می‌شود. جان باس، سفیر کارآزمودهٔ پیشین آمریکا، هشدار داده است: «من فکر می‌کنم مورخان به این دوره به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات غیرضروری که آمریکا بر خود تحمیل کرده است، نگاه خواهند کرد» (CNN, 2026).

با توجه به اینکه این مقاله در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ به‌روزرسانی شده است، آخرین رویدادهای مرتبط با مدیریت وزارت خارجه توسط روبیو درج می‌شود:

۸ سپتامبر ۲۰۲۶ — سفر به آمریکای جنوبی: روبیو در جریان سفر به پرو و اکوادور، با اعتراضات گستردهٔ مردمی روبرو شد. معترضان در لیما علیه «سپر آمریکا» — طرح امنیتی روبیو برای آمریکای لاتین — تظاهرات کردند (AP, 2026).

۹ سپتامبر ۲۰۲۶ — اعلام عدم نامزدی در ۲۰۲۸: روبیو در مصاحبه‌ای اعلام کرد که «برنامه‌ای» برای نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ ندارد و بر «مسئولیت‌های فعلی» خود متمرکز است (USA Today, 2026).

۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ — دیدار با وزیر خارجه اکوادور: روبیو در کیتو با روبرتو کوری، وزیر خارجه اکوادور، دیدار و دربارهٔ همکاری‌های امنیتی و اقتصادی گفت‌وگو کرد (U.S. Department of State, 2026).

تحلیل: این رویدادها نشان می‌دهد که روبیو، در حالی که وزارت خارجه را با بحران بی‌سابقهٔ سفیران و فرسایش روحیه روبرو کرده، خود بر «دیپلماسی شخصی» و «طرح‌های امنیتی منطقه‌ای» متمرکز است. سفرهای او به آمریکای جنوبی و دیدارهایش با مقامات منطقه‌ای، نشان‌دهندهٔ تلاش او برای جبران خلأ ناشی از خالی‌بودن سفارت‌ها از طریق «دیپلماسی مستقیم» است — رویکردی که با سنت دیپلماسی نهادی آمریکا در تضاد است.

 از وزارت خارجه تا پادگان ایدئولوژی

مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ دولت دوم ترامپ، در طول دو سال گذشته، نهاد دیپلماسی آمریکا را به سنگری برای پیشبرد ایدئولوژی جنگ تبدیل کرده است. او با جایگزینی تخصص با وفاداری، تصفیه سیستماتیک دیپلمات‌های حرفه‌ای، تشکیل شبکه‌ای از معاونان ایدئولوژیک، و نادیده‌گرفتن تحلیل‌های کارشناسی، وزارت خارجه را از نهادی برای گفت‌وگو به نهادی برای توجیه جنگ بدل کرده است.

نتیجهٔ این تحول، نهادی است که با ۹۹ پست خالی سفارت (از مجموع ۱۹۶ پست) — که در اوج خود در مه ۲۰۲۶ به ۱۱۵ پست رسیده بود — خروج حدود ۲۰۰۰ دیپلمات حرفه‌ای، و پایین‌ترین سطح روحیه در دو دههٔ اخیر، در بحرانی‌ترین لحظات تاریخ معاصر آمریکا — از جنگ با ایران تا تنش‌های منطقه‌ای — فاقد توان لازم برای ایفای نقش سنتی خود است. همان‌طور که جان باس، سفیر کارآزمودهٔ پیشین آمریکا، هشدار داده است: «من فکر می‌کنم مورخان به این دوره به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات غیرضروری که آمریکا بر خود تحمیل کرده است، نگاه خواهند کرد» (CNN, 2026).

در نهایت، مدیریت روبیو بر وزارت خارجه را می‌توان «ایدئولوژیک‌سازی نهاد» نامید — فرایندی که در آن، نهاد دیپلماسی از «ابزار گفت‌وگو» به «ابزار جنگ» بدل می‌شود. و این، شاید بزرگ‌ترین دستاورد روبیو باشد: نه آنکه او یک وزارت را اداره کرد، بلکه آنکه یک نهاد دیپلماسی را به پادگانی برای «نبرد تمدنی» تبدیل کرد.

فهرست منابع و مآخذ

· ABC News. (2026, August 7). David Brat appointed as US ambassador to Australia.
· AFSA (American Foreign Service Association). (2025). Annual Survey of Foreign Service Morale. Washington, D.C.
· AFSA (American Foreign Service Association). (2026). Ambassadorial Appointments Tracker. Washington, D.C. https://afsa.org/list-ambassadorial-appointments
· ANI. (2026, May 24). Rubio visit repairs India relationship, revives Quad prospects.
· AP (Associated Press). (2019, April 10). Retired general confirmed as US ambassador to Saudi Arabia.
· AP (Associated Press). (2017, February 16). Trump's pick for Israel envoy goes on damage control.
[9/11/2026 7:23 PM] مجید رضابالا: · AP (Associated Press). (2026, March 19). Where did the experts go? State Department cuts limit the Iran war effort.
· AP (Associated Press). (2026, September 10). Protesters take the streets in Peru against the visit of U.S. Secretary of State Marco Rubio.
· CNN. (2026, May 16). As global crises multiply, scores of US diplomats say they have been forced out.
· Financial Times. (2026, April). US ambassador to Ukraine Julie Davis resigns.
· Harvard Gazette. (2026, September 3). A new diplomacy for 21st century as economic, political, tech power shifts.
· KBC. (2026, May 28). U.S. Senate presses for African ambassadors as diplomatic void imperils Kenya security ties.
· Knoke, D. (1994). Political Networks: The Structural Perspective. Cambridge: Cambridge University Press.
· Las Vegas Sun. (2026, January 3). Trump's reckless ambassador purge leaves US diplomacy in crisis.
· NBC News. (2026). Diplomacy in decline.
· Newsmax. (2025, September 4). Fmr Ambassador to Newsmax: Rubio Right to Strip Palestinian Visas.
· NHPR (New Hampshire Public Radio). (2026, May 10). Under the Trump administration, the State Department is seeing an exodus of diplomats.
· NPR. (2025, December 23). The Trump administration is recalling about 30 career diplomats.
· Partnership for Public Service. (2026, March 20). Public Service Viewpoint Survey.
· Politico. (2026, June 7). The back-channel bid to go soft on Maduro.
· PPI News Agency. (2026, August 28). US Senate confirms Donald Armin Blome as next envoy to Pakistan.
· Punch. (2026, April 17). US ambassador posts vacant in Nigeria, 116 countries.
· Reuters. (2019, April 10). U.S. Senate confirms Abizaid as ambassador to Saudi Arabia.
· Reuters. (2026, August 7). US Senate confirms dozens of Trump nominees, filling gaps in diplomatic corps.
· Semafor. (2026, August 6). Middle East ambassadorships sit vacant as Trump relies on special envoys.
· Semafor. (2025, December 4). US diplomats' morale plummets.
· Selznick, P. (1957). Leadership in Administration: A Sociological Interpretation. New York: Harper & Row.
· Sputnik. (2026, September 3). Russian Foreign Ministry: No request from Washington for new ambassador yet.
· Taipei Times. (2025, December 24). US recalls dozens of career diplomats.
· The Daily Beast. (2025, April 22). Marco Rubio Overhauls State Dept. to Stop Sharing American Values Abroad.
· The Guardian. (2025, April 22). Marco Rubio announces sweeping reorganisation of US state department.
· The Hill. (2025, July 13). Tensions between Rubio, Grenell flare over Venezuela deals.
· The Independent. (2026, May 26). Over 100 ambassador roles are vacant, doubling rate from Trump's first term.
· Times of India. (2026, June 2). Trump's MEGA Diplomatic 'Collapse', 100 Embassies HEADLESS As Nearly 2,000 Diplomats Exit State Dept.
· U.S. Department of State. (2025, January 22). Priorities and Mission of the Second Trump Administration's Department of State.
· U.S. Department of State. (2026, September 10). Secretary of State Marco Rubio and Ecuadorian Foreign Minister Roberto Kury Deliver Statements.
· USA Today. (2026, September 9). Marco Rubio addresses speculation about 2028 presidential run.
· Vijesti. (2026, July 20). State Department under "siege": End of an era?.
· WRAL. (2020, January 8). How Mike Pompeo became the most powerful official in Trump's Cabinet.
· WSJ (Wall Street Journal). (2026, May 15). Trump has not yet appointed 115 ambassadors, 'unprecedented'.