معمار جنگ از «خشم حماسی» تا «پروژه آزادی» و افول یک روایت

به گزارش جام جم آنلاین یافته‌ها نشان می‌دهد که روبیو با تکیه بر سه محورِ راهبردی – هماهنگیِ نظامی-سیاسی با اسرائیل، تغییرِ راهبرد از حملاتِ نظامی به محاصرهٔ اقتصادی، و توجیهِ الهیاتیِ جنگ در چارچوبِ گفتمانِ «نبردِ خیر و شر» – به یکی از تأثیرگذارترینِ وزرایِ خارجهٔ تاریخِ آمریکا بدل شده است. با این‌حال، این دستاوردها با هزینه‌های سنگینی همراه بوده است: افولِ حمایتِ عمومی از جنگ (کاهش از ۳۷٪ در مارس به ۳۱٪ در اوت ۲۰۲۶)، بحرانِ روایت در پی تغییرِ نامِ عملیات از «خشم حماسی» به «پروژه آزادی «هرمز»»، تشدیدِ درگیری‌ها در ۶ سپتامبر ۲۰۲۶، و تضعیفِ دیپلماسیِ حرفه‌ای. در نهایت، روبیو را می‌توان «معمارِ جنگ» توصیف کرد – کسی که با تکیه بر شبکه‌ای از قدرت، سیاستِ خارجیِ آمریکا را در خدمتِ منافعِ اسرائیل و ایدئولوژیِ صهیونیسمِ مسیحی قرار داد، اما میراثِ او برایِ دیپلماسیِ آمریکا، میراثی از جنگ، ایدئولوژی آخرالزمانی  و تضعیفِ نهادهایِ دیپلماتیک است.

روبیو معمار جنگ ایران

پژوهشِ پیش‌رو، از نظرِ ماهیت، در زمرهٔ پژوهش‌هایِ کیفی قرار می‌گیرد و با بهره‌گیری از رویکردِ «تحلیلِ راهبردی» (Strategic Analysis) و «تحلیلِ گفتمانِ انتقادی» (Critical Discourse Analysis) به‌مثابهٔ چارچوبِ نظری، به واکاویِ عملکرد و پیامدهایِ نقشِ مارکو روبیو در معماریِ جنگِ ۲۰۲۶ با ایران می‌پردازد (Fairclough, 1995; Van Dijk, 1998). تحلیلِ راهبردی، به‌عنوان یکی از رویکردهایِ اصلی در مطالعاتِ امنیت و سیاستِ خارجی، به پژوهشگر امکان می‌دهد تا اهداف، ابزارها و پیامدهایِ تصمیماتِ راهبردی را موردِ بررسی قرار دهد (Snyder, 2002; Freedman, 2013). تحلیلِ گفتمانِ انتقادی نیز به پژوهشگر اجازه می‌دهد تا روابطِ پنهان میانِ زبان، قدرت و ایدئولوژی را در توجیهاتِ رسمیِ جنگ آشکار سازد.

پیکرهٔ داده‌هایِ این مقاله مشتمل است بر: (۱) گزارش‌هایِ خبری و تحلیلی از رسانه‌هایِ معتبر، از جمله The Jerusalem Post، Axios، Reuters، Nate Silver، و Foreign Service Journal (The Jerusalem Post, 2026; Axios/Anadolu Ajansı, 2026; Reuters, 2026; Nate Silver, 2026; Foreign Service Journal, 2026)؛ (۲) سخنرانی‌ها و اظهاراتِ عمومیِ روبیو در کنفرانس‌هایِ خبری و مصاحبه‌هایِ تلویزیونی در سال ۲۰۲۶؛ (۳) نظرسنجی‌هایِ افکارِ عمومی در موردِ جنگ با ایران (Reuters/Ipsos, 2026; Nate Silver, 2026)؛ و (۴) تحلیل‌هایِ دانشگاهیان و کارشناسان در موردِ تغییراتِ ساختاریِ وزارتِ خارجه و پیامدهایِ جنگ (Foreign Service Journal, 2026; AFSA, 2026).

روشِ تحلیل در این پژوهش، مبتنی بر کدگذاریِ موضوعی و تحلیلِ پیامدها است تا از رهگذرِ آن، سازوکارهایِ پنهانِ شکل‌گیری، اجرا و پیامدهایِ جنگِ ۲۰۲۶ با ایران آشکار گردد. در این راستا، از رویکرد تحلیلِ گفتمانیِ لاکلاو و موفه (Laclau & Mouffe, 1985) برای شناسایی مفاهیم خالی و نشانه‌های گفتمانی در توجیهاتِ الهیاتیِ روبیو استفاده شده است.

 از رمانِ آخرالزمان تا اتاقِ جنگ

در فوریهٔ ۲۰۱۶، تصویری از مارکو روبیو، سناتورِ جمهوری‌خواهِ فلوریدا، در حالِ حملِ کتابِ «امام دوازدهم» اثرِ جوئل روزنبرگ، به نمادِ «جهان‌بینیِ آخرالزمانیِ» او در میانِ محافظه‌کارانِ آمریکایی تبدیل شد (Rosenberg, 2016; JameJamOnline, 2026). کمتر از یک دهه بعد، روبیو که اکنون به‌عنوانِ وزیرِ خارجهٔ دولتِ دومِ ترامپ منصوب شده بود، به یکی از معمارانِ اصلیِ جنگِ ۲۰۲۶ با ایران بدل گردید. این مقاله، سومین  از مجموعه‌ای چند گانه، به بررسیِ عملکرد و پیامدهایِ نقشِ روبیو در معماریِ این جنگ می‌پردازد.

شش ماه پس از آغاز جنگ، زمین‌بازی به‌طرز چشمگیری تغییر کرده است. روبیو که در ۵ مه ۲۰۲۶ با افتخار پایان «عملیات خشم حماسی» (Operation Epic Fury) را اعلام کرده بود، اکنون درگیر جنگی است که نه تنها پایان نیافته، بلکه نام خود را نیز از دست داده است.
 پنتاگون در اوت ۲۰۲۶، با صدور دستوری به نیروی هوایی، استفاده از نام «عملیات خشم حماسی» را ممنوع کرد و از پرسنل نظامی خواست تا درگیری‌های جاری را صرفاً «عملیات فرامرزی در حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا» بنامند (The Jerusalem Post, 2026; The News, 2026). این تغییرِ نام، سه ماه پس از اعلام رسمی پایانِ عملیات در ۵ مه رخ داد – اما به‌واقع، نه یک تغییرِ زبانیِ ساده، که تلاشی برای بازتعریفِ واقعیت در شرایطی بود که آمارِ تلفات، روایتِ «پیروزی» را با چالش مواجه کرده بود.

سه محور راهبردی

یکم، هماهنگیِ تنگاتنگِ نظامی و سیاسی با اسرائیل. بر اساسِ گزارشِ Israel Hayom در ژوئن ۲۰۲۶، روبیو نقشی کلیدی در متقاعدسازیِ دونالد ترامپ برایِ صدور «چراغ سبز» به اسرائیل برایِ حمله به ایران ایفا کرد (Israel Hayom, 2026). نتانیاهو با استدلال این‌که «عدم واکنش به حمله ایران، به ایران برتری خواهد داد و حتی ممکن است مواضع آن را در مذاکرات با آمریکا سخت‌تر کند»، توانست نظر ترامپ را جلب کند و روبیو نیز با یادآوری این نکته که «کشوری که در برابر حمله واکنش نشان ندهد، کشور احمقی است»، از موضع اسرائیل حمایت کرد (Israel Hayom, 2026). این هماهنگی، به‌حدی بود که منابعِ اسرائیلی و آمریکایی تأکید کردند که «اسرائیل و آمریکا به‌طورِ کامل هماهنگ هستند» (Israel Hayom, 2026).

روبیو همچنین در سفرهایِ متعددِ خود به کشورهایِ عربی، از حملاتِ نظامیِ اسرائیل به لبنان و غزه دفاع کرد و بر «حمایتِ بی‌قیدوشرط» آمریکا از اسرائیل تأکید نمود (News of Bahrain, 2026; Almayadeen, 2026). این هم‌سوییِ کامل با اسرائیل، روبیو را به «نمایندهٔ ویژهٔ اسرائیل در کابینهٔ آمریکا» تبدیل کرد – عنوانی که منتقدان بارها بر او اطلاق کرده‌اند (The Irish Times, 2025; Foreign Policy, 2026).

دوم، تغییرِ راهبردِ آمریکا از حملاتِ نظامی به محاصرهٔ اقتصادی در اوت ۲۰۲۶. در ۲۶ اوت ۲۰۲۶، خبرگزاریِ اکسیوس به نقل از منابعیِ آگاه گزارش داد که روبیو به وزیرانِ خارجهٔ کشورهایِ متحد اعلام کرده است که آمریکا «فعلاً» قصد آغازِ حملاتِ نظامیِ تازه‌ای علیه ایران را ندارد و به‌جایِ آن بر افزایشِ فشارِ اقتصادی از طریقِ «محاصرهٔ دریایی» و «تحریم‌هایِ جدید» متمرکز خواهد شد (Axios/Anadolu Ajansı, 2026). بر اساسِ این گزارش، روبیو در تماس‌هایِ تلفنیِ اخیرِ خود با وزیرانِ خارجهٔ متحدان، راهبردِ کنونیِ دولتِ ترامپ را تشریح کرده و تأکید کرده است که «تمرکز بر افزایش فشار اقتصادی از طریق محاصره دریایی و ابتکار تحریمی جدید است» (Axios/Anadolu Ajansı, 2026).

یک مقامِ آمریکایی به اکسیوس گفته است که روبیو به‌وضوح اعلام کرده است که واشنگتن برنامه‌ای برای بازگشت به عملیاتِ جنگیِ گسترده ندارد، اگرچه در صورتِ حملهٔ ایران، گزینهٔ نظامی را رد نکرده است (Axios/Anadolu Ajansı, 2026). تحلیلگران معتقدند که این تغییر، نه یک عقب‌نشینی، بلکه یک «تغییرِ تاکتیکی» برایِ افزایشِ فشار بر ایران از طریقِ ابزارهایِ اقتصادی بود (Foreign Policy, 2026).

سوم، توجیهِ الهیاتی و گفتمانیِ جنگ در چارچوبِ «نبردِ خیر و شر». روبیو در سخنرانی‌هایِ خود، به‌ویژه در کنفرانس‌هایِ CUFI و کلیساهایِ انجیلی، جنگ با ایران را نه یک درگیریِ ژئوپلیتیک، بلکه «نبردی مقدس» علیه «شرّ مطلق» توصیف می‌کرد (CUFI, 2025). او در یکی از سخنرانی‌هایِ خود در مارس ۲۰۲۶، حملاتِ آمریکا به ایران را با این استدلال توجیه کرد که ایران توسط «متعصبانِ مذهبیِ دیوانه» رهبری می‌شود. این زبان، که به‌وضوح از گفتمانِ صهیونیسمِ مسیحی و نظریاتِ آخرالزمانیِ چهره‌هایی چون جوئل روزنبرگ و جوئل ریچاردسون تغذیه می‌کرد، به روبیو امکان می‌داد تا جنگ را نه یک اقدامِ راهبردی، بلکه یک «تکلیفِ الهیاتی» تلقی کند (Rosenberg, 2010; Richardson, 2009).

در مه ۲۰۲۶، روبیو در یک کنفرانسِ خبری اعلام کرد که «عملیاتِ خشمِ حماسی» (Operation Epic Fury) به پایان رسیده است و آمریکا به اهدافِ خود در این عملیات دست یافته است (The News, 2026). با این‌حال، او در همان زمان تأکید کرد که ایران «جهان را گروگان نگه می‌دارد» و اگر به سلاحِ هسته‌ای دست یابد، «هر کاری که بخواهد با تنگه‌ها انجام خواهد داد» (NY Post, 2026). این دوگانگی – میلِ ظاهری به صلح در کنارِ تداومِ فشار و تهدید – مشخصهٔ اصلیِ گفتمانِ روبیو در طولِ جنگ بود.

 بحران روایت: تغییر نام عملیات به‌مثابۀ بازتعریف واقعیت
 تغییر نام عملیات، پیشینه‌ای فراتر از یک دستور اداری دارد. در ماه مه ۲۰۲۶، بلافاصله پس از اعلام پایان «خشم حماسی»، دولت ترامپ نام «پروژه آزادی» (Project Freedom) را برای عملیات دریایی در تنگه هرمز برگزید. این تغییر نام، با هدف «جلب حمایت متحدان مردد» صورت گرفت، اما با تمسخر رسانه‌ها و واکنش‌های تلافی‌جویانه ایران مواجه شد. حتی «پروژه آزادی» نیز دوام چندانی نیافت و پنتاگون در صورت ازسرگیری حملات نظامی، نام «عملیات چکش» (Operation Sledgehammer) را برای فاز بعدی جنگ در نظر دارد (Mirror, 2026; NBC News, 2026).

با این‌حال، مهم‌ترین تغییر نام، دستور پنتاگون در اوت ۲۰۲۶ بود. بر اساس ایمیلی که در ۷ اوت ۲۰۲۶ به نیروی هوایی آمریکا ارسال شد، به رهبران نظامی دستور داده شد تا درگیری‌های جاری را «عملیات فرامرزی در حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا» بنامند. این دستور که از سوی دفتر روابط عمومی وزیر دفاع، پیت هگست، صادر شده بود، نشان‌دهندهٔ تلاش سیستماتیک برای مدیریت روایت عمومی جنگ بود. بر اساس گزارش‌ها، جابجایی نام چهار سرباز کشته‌شده در ژوئیه ۲۰۲۶ از ستون «خشم حماسی» به ستون «عملیات فرامرزی»، به‌طرز مشکوکی آمار تلفات این عملیات را از ۱۸ به ۱۴ نفر کاهش داد. همچنین، تعداد مجروحان از ۴۸۲ نفر به ۴۱۷ نفر کاهش یافت و ۲۰۷ مجروح دیگر در رده «عملیات فرامرزی» قرار گرفتند.

این تغییر نام، سه پیامدِ راهبردی داشت:

نخست، فرار از نظارت قانونی: تغییر نام عملیات به دولت امکان می‌داد تا از ارائه گزارش‌های دقیق به کنگره طبق قانون اختیارات جنگی ۱۹۷۳ (War Powers Resolution) فرار کند. ترامپ چهار روز پیش از اعلام پایان «خشم حماسی»، به رهبران کنگره اطلاع داده بود که «خصومت‌ها با ایران پایان یافته است» – اقدامی که برای متوقف کردن محدودیت زمانی  ۶۰ روزه این قانون طراحی شده بود.

دوم، پنهان‌سازی تلفات: جابجایی آمار تلفات و مجروحان، تلاشی برای کنترل روایت عمومی جنگ و جلوگیری از کاهش بیشتر حمایت افکار عمومی بود.

سوم، تلاش برای کنترل افکار عمومی: در شرایطی که تنها ۳۱٪ از آمریکایی‌ها از جنگ با ایران حمایت می‌کنند (Reuters/Ipsos, 2026)، تغییر نام عملیات به دولت امکان می‌دهد تا جنگ را به‌عنوان «یک عملیات دریایی دفاعی» بازنمایی کند. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، در ۳ سپتامبر ۲۰۲۶، استفاده از واژهٔ «جنگ» را رد کرد و گفت: «در حال حاضر، هیچ تیراندازی فعالی وجود ندارد» – در حالی که درگیری‌هایِ ۶ سپتامبر، خلاف این ادعا را ثابت می‌کند.

آزمونِ سختِ روبیو

در ۶ سپتامبر ۲۰۲۶، هم‌زمان با نگارش این مقاله، درگیری‌ها به اوجی تازه رسید. ایران اعلام کرد که به یک (ناوچهٔ بدون سرنشین) آمریکایی که تلاش می‌کرد وارد تنگه هرمز شود، حمله کرده است. این حمله، پاسخی بود به حملاتِ روزِ گذشتهٔ آمریکا که سه نفت‌کش ایرانی را در خلیج فارس و دریای عمان آسیب  زده  بود. سپاه پاسداران همچنین ادعا کرد که با موشک‌های بالستیک به یک ناو هواپیمابر و یک ناوشکن آمریکایی حمله کرده و آن‌ها را مجبور به عقب‌نشینی کرده است.

فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) ضمن تأیید شلیک موشک‌های ایران، اعلام کرد که ناوهای آمریکایی از حملات گریخته‌اند و تلفاتی نداشته‌اند. دریاسالار «برد کوپر»، فرمانده سنتکام، در واکنش به حملات ایران گفت: «اگر به دو تا از کشتی‌های ما شلیک کنید، هزینه اقتصادی بیشتری بر شما تحمیل خواهیم کرد – با نابودی سه تا از نفت‌کش‌های شما».

هم‌زمان، جریان نفت از تنگه هرمز به سطح پیش از جنگ بازنگشته است . یک مقام آمریکایی به اکسیوس مدعی شد : «ایرانی‌ها کنترل تنگه را از دست داده‌اند. اکنون آمریکا آن را کنترل می‌کند». با این‌حال، همین تثبیت احتمالی  جریان نفت، می‌تواند به یک تلهٔ راهبردی برای اسرائیل تبدیل شود، چراکه فشار فوری برای پایان دادن به جنگ را از بین می‌برد و جنگ را به شکل فعلی نگه می دارد که برای آمریکا و اسرائیل بسیار پر هزینه است (Ynetnews, 2026).

 مدیریت افکار عمومی و دیپلماسی عمومی

روبیو در طولِ جنگ، با سخنرانی‌هایِ خود در کنفرانس‌هایِ سالانهٔ CUFI و کلیساهایِ انجیلی، به ترویجِ گفتمانِ «نبردِ تمدنی» پرداخت (CUFI, 2025). این سخنرانی‌ها، که در میانِ مخاطبانِ انجیلی با استقبالِ گسترده‌ای مواجه می‌شد، به تقویتِ پایگاهِ اجتماعیِ جنگ در میانِ محافظه‌کاران کمک کرد (Monitor do Oriente, 2025). روبیو در یکی از این سخنرانی‌ها، با اشاره به باورِ «مهدی موعود» در اسلام شیعه، آن را «ایدئولوژی آخرالزمانی» خواند که «نمی‌توان با آن مذاکره کرد» و «تنها با قدرت می‌توان با آن مواجه شد» (CUFI, 2025).
با این‌حال، مخالفت‌هایِ گسترده‌ای از سویِ افکارِ عمومیِ آمریکا، دموکرات‌هایِ کنگره و جامعهٔ بین‌المللی، روبیو را با چالش‌هایِ جدی مواجه کرده است. بر اساس نظرسنجی رویترز/ایپسوس در اوت ۲۰۲۶، حمایت از جنگ کبا ایران به ۳۱ درصد کاهش یافته است، در حالی که در مارس ۲۰۲۶ این رقم ۳۷ درصد بود. در میان جمهوری‌خواهان نیز حمایت از جنگ از ۷۷ درصد در مارس به ۶۹ درصد در اوت کاهش یافته است (Reuters/Ipsos, 2026). دموکرات‌ها و بسیاری از کارشناسانِ سیاستِ خارجی، روبیو را به «ایدئولوژی زدگی» و «تبدیلِ وزارتِ خارجه به ابزاری برایِ لابیِ اسرائیل» متهم کرده‌اند (Foreign Policy, 2026; The Irish Times, 2025).

 نقد دموکرات‌ها و کارشناسان

دموکرات‌ها و بسیاری از کارشناسانِ سیاستِ خارجی، روبیو را به «ایدئولوژی زدگی» و «تبدیلِ وزارتِ خارجه به ابزاری برایِ لابیِ اسرائیل» متهم کرده‌اند (Foreign Policy, 2026; The Irish Times, 2025). آن‌ها معتقدند که تفسیرِ الهیاتیِ روبیو از جنگ، هرگونه امکانِ مذاکره و صلح را از بین برده و به یک «جنگِ بی‌پایان» دامن زده است (Foreign Policy, 2026). یک گزارش در نیویورک تایمز نوشت: «روبیو، با تکیه بر روایت «اسلام آخرالزمانی»، به جای تحلیل راهبردی، به ترویج یک «جنگ صلیبی مدرن» پرداخته است» (The New York Times, 2026). کریس ون هولن، سناتورِ دموکرات، در انتقادیِ تند به روبیو گفت: «من به شما رای دادم زیرا به اصول مشترک اعتقاد داشتم: دفاع از دموکراسی و حقوق بشر در خارج و احترام به قانون اساسی در داخل. شما برخلاف آن اصول عمل کردید» (The Irish Times, 2025).

نقد جمهوری‌خواهان نهادگرا به روبیو

جمهوری‌خواهانِ نهادگرا (Institutionalists) – مانند میت رامنی و لیزا مورکوفسکی – نیز از روبیو به‌دلیلِ «کندی در معرفی سفیران» و «تضعیفِ دیپلماسیِ حرفه‌ای» انتقاد کرده‌اند (The Washington Post, 2026; Foreign Service Journal, 2026). مجلهٔ خدمات خارجی (Foreign Service Journal) در مارس-آوریل ۲۰۲۶، گزارشی با عنوان «همه‌گیری سوءظن» منتشر کرد که در آن، فضایِ ترس و بی‌اعتمادیِ حاکم بر وزارتِ خارجه تحتِ رهبریِ روبیو را به تصویر کشید (Foreign Service Journal, 2026). این گزارش نشان می‌دهد که بدنهٔ کارشناسیِ وزارتِ خارجه، روبیو را نه یک وزیرِ دیپلمات، بلکه یک «ایدئولوگ» می‌داند که با اعمالِ سلیقه‌هایِ سیاسی، به اعتبار و کاراییِ این نهاد آسیب زده است.

 مخالفت عمومی با جنگ

بر اساس نظرسنجی رویترز/ایپسوس در اوت ۲۰۲۶، حمایت از جنگ با ایران به ۳۱ درصد کاهش یافته است، در حالی که در مارس ۲۰۲۶ این رقم ۳۷ درصد بود. در میان جمهوری‌خواهان نیز حمایت از جنگ از ۷۷ درصد در مارس به ۶۹ درصد در اوت کاهش یافته است (Reuters/Ipsos, 2026). همچنین، نظرسنجی نیت سیلور نشان می‌دهد که در آغازِ جنگ (مارس ۲۰۲۶)، ۴۶ درصد از آمریکایی‌ها با جنگ مخالف بودند. این رقم در اوت ۲۰۲۶ به ۵۷ درصد افزایش یافت (Nate Silver, 2026). این ارقام، نشان‌دهندهٔ شکافِ عمیق میانِ سیاست‌هایِ جنگ‌طلبانهٔ روبیو و خواستِ افکارِ عمومی است. با این‌حال، روبیو با تکیه بر حمایتِ پایگاهِ اجتماعیِ محافظه‌کار (به‌ویژه مسیحیانِ انجیلی و لابی‌هایِ اسرائیل)، به ترویجِ روایتِ جنگ ادامه داده است (CUFI, 2025; Monitor do Oriente, 2025).

 دستاوردهای روبیو در سیاست خارجی

روبیو در طولِ دورانِ وزارتِ خود، به چند دستاوردِ مهم در سیاستِ خارجی دست یافت:

· تقویتِ ائتلاف با اسرائیل و کشورهای عربی: روبیو با هماهنگیِ تنگاتنگ با اسرائیل و سفرهایِ متعدد به کشورهایِ عربی (از جمله امارات، کویت و بحرین)، به تقویتِ ائتلافِ ضدایرانی در منطقه کمک کرد (Reuters, 2026; News of Bahrain, 2026).
· کنترل تنگه هرمز: .
· تثبیتِ گفتمانِ «نبردِ تمدنی» در سیاست خارجی آمریکا: روبیو با توجیهِ الهیاتیِ جنگ، به تثبیتِ گفتمانِ «نبردِ تمدنی» در سیاستِ خارجیِ آمریکا کمک کرد (Huntington, 1996; Rubio, 2023).

با این‌حال، این دستاوردها با هزینه‌هایِ سنگینی همراه بود:

· افزایشِ تنش‌های منطقه‌ای: جنگ با ایران، به تشدیدِ تنش‌ها در خاورمیانه و افزایشِ بی‌ثباتی در منطقه انجامید. حملاتِ اسرائیل به لبنان و غزه، و واکنش‌هایِ ایران، به گسترشِ دامنهٔ جنگ انجامید (Israel Hayom, 2026; Almayadeen, 2026).
· تضعیفِ دیپلماسیِ حرفه‌ای: اخراجِ گستردهٔ دیپلمات‌هایِ حرفه‌ای و جایگزینیِ آن‌ها با وفادارانِ ایدئولوژیک، به تضعیفِ کارایی و بی‌طرفیِ وزارتِ خارجه انجامید (The Irish Times, 2025; Foreign Service Journal, 2026). این اقدام، به «تخریبِ نهادی» (institutional sabotage) وزارتِ خارجه منجر شد (Delaware Public Media, 2025).
[9/8/2026 7:05 AM] مجید رضابالا: · بحران روایت و اعتبار: تغییر نام عملیات و جابجایی آمار تلفات، به بحران مشروعیت روایت «پیروزی» انجامید و اعتبار پنتاگون و وزارت خارجه را خدشه‌دار کرد.
· مخالفتِ فزایندهٔ افکارِ عمومی: کاهش حمایت از جنگ به ۳۱ درصد، نشان‌دهندهٔ شکافِ عمیق میانِ سیاست‌هایِ روبیو و خواستِ مردمِ آمریکا است (Reuters/Ipsos, 2026).

جایگاه روبیو در تاریخ سیاست خارجی آمریکا

مارکو روبیو، در سپتامبر ۲۰۲۶، در موقعیتی قرار دارد که می‌توان آن را «پیروزیِ  داستانی » نامید. او با تغییر نام عملیات، جابجایی آمار تلفات و تلاش برای کنترل روایت، سعی در مدیریتِ تصویرِ جنگ دارد، اما واقعیتِ میدانی – با درگیری‌هایِ روزانه و تشدید حملات – از کنترل او خارج است. روبیو همچنان در تلاش است تا زمین بازی را در دست داشته باشد، اما افکارِ عمومیِ خسته، متحدانِ مردد و ایرانِ سرسخت، او را به بازیگری در زمینی تبدیل کرده‌اند که قواعدش را نه او، بلکه واقعیت تعیین می‌کند.

جنگ ۲۰۲۶، برای روبیو، دیگر یک «عملیاتِ پیروزمندانه» نیست؛ بلکه آزمونی است برای بقایِ یک روایت. و تا زمانی که این روایت با واقعیت هم‌خوانی نداشته باشد، «معماریِ جنگ» او، همچنان در معرضِ فروپاشی خواهد بود. روبیو را باید نه یک دیپلماتِ مستقل، بلکه «نمایندهٔ ویژهٔ اسرائیل در کابینهٔ آمریکا» دانست – کسی که با تکیه بر شبکه‌ای از قدرت، سیاستِ خارجیِ یک ابرقدرت را در خدمتِ منافعِ یک کشورِ خارجی قرار داد. و این، شاید بزرگ‌ترین دستاوردِ روبیو باشد: نه آنکه او یک جنگ را طراحی کرد، بلکه آنکه یک «رمانِ آخرالزمانی» را به «مرجعِ سیاستِ خارجی» تبدیل کرد.

 از یک پسر مهاجر تا معمار جنگ

مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ دولتِ دومِ ترامپ، مسیریِ شگفت‌انگیز را پیمود: از یک پسرِ مهاجرِ کوبایی که رویایِ آمریکایی را در سر می‌پروراند، تا یکی از معمارانِ اصلیِ جنگِ ۲۰۲۶ با ایران. او با تکیه بر سه ستونِ اصلی – لابی‌هایِ صهیونیستی، سازمان‌هایِ صهیونیسمِ مسیحی، و روابطِ شخصی با بنیامین نتانیاهو – به یکی از تأثیرگذارترینِ وزرایِ خارجهٔ تاریخِ آمریکا تبدیل شد و با تغییرِ راهبرد از حملاتِ نظامی به محاصرهٔ اقتصادی، نشان داد که در عینِ وفاداری به اسرائیل، از عمل‌گراییِ راهبردی نیز برخوردار است.

گفتمانِ آخرالزمانی که روبیو از طریقِ ارتباط با چهره‌هایی چون جوئل روزنبرگ، تیم لاهه و مارک بلیتز به آن دامن زده، به بازتولیدِ روایتِ «نبردِ نهایی خیر و شر» در سیاستِ خارجیِ آمریکا کمک کرده است. این گفتمان، که در کتاب‌هایِ «امام دوازدهم» و «بازماندگان» و نظریه‌هایِ «چهار ماه خونین» ریشه دارد، به روبیو امکان داده است تا جنگ با ایران را نه یک درگیریِ ژئوپلیتیک، بلکه یک «تکلیفِ الهیاتی» تلقی کند. او با تلفیقِ این گفتمان با عمل‌گراییِ راهبردی، به یکی از پیچیده‌ترینِ وزرایِ خارجهٔ تاریخِ آمریکا بدل شد – وزیری که هم «معمارِ جنگ» بود و هم «ابزارِ لابیِ اسرائیل».

با این‌حال، میراثِ او برایِ دیپلماسیِ آمریکا، میراثی از جنگ، ایدئولوژی و تضعیفِ نهادهایِ دیپلماتیک است. او با اخراجِ گستردهٔ دیپلمات‌هایِ حرفه‌ای، خالی‌گذاشتنِ پست‌هایِ سفارت در کشورهایِ کلیدی، و توجیهِ جنگ با زبانی الهیاتی، به یکی از بحث‌برانگیزترینِ وزرایِ خارجهٔ تاریخِ آمریکا بدل شد. در نهایت، روبیو را باید نه یک دیپلماتِ مستقل، بلکه باید «نمایندهٔ ویژهٔ اسرائیل در کابینهٔ آمریکا» دانست – کسی که با تکیه بر شبکه‌ای از قدرت، سیاستِ خارجیِ یک ابرقدرت را در خدمتِ منافعِ یک کشورِ خارجی قرار داد. و این، شاید بزرگ‌ترین دستاوردِ روبیو باشد: نه آنکه او یک جنگ را طراحی کرد، بلکه آنکه یک «رمانِ آخرالزمانی» را به «مرجعِ سیاستِ خارجی» تبدیل کرد.

فهرست منابع و مآخذ

· AFSA (American Foreign Service Association). (2026, June). Statement on the Dismissal of Career Diplomats.
· Almayadeen. (2026, June 26). Revelan diferencias de postura en EE. UU. respecto a "Israel" e Irán. https://www.almayadeen.net
· Axios / Anadolu Ajansı. (2026, August 26). Rubio tells allies US shifting from strikes to sanctions on Iran: Report.
· CUFI (Christians United for Israel). (2025). Annual Summit 2025 Proceedings. Washington, D.C.
· Delaware Public Media. (2025, December 23). The Trump administration is recalling about 30 career diplomats. https://www.delawarepublic.org
[9/8/2026 7:05 AM] مجید رضابالا: · Fairclough, N. (1995). Critical Discourse Analysis: The Critical Study of Language. London: Longman.
· Foreign Policy. (2026, June 15). Rubio's ideological war on Iran. https://foreignpolicy.com
· Foreign Service Journal. (2026, March-April). An Epidemic of Suspicion. The Foreign Service Journal, 103(2), 22-29.
· Freedman, L. (2013). Strategy: A History. Oxford: Oxford University Press.
· Huntington, S. P. (1996). The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order. New York: Simon & Schuster.
· Israel Hayom. (2026, June 9). Rubio's backing helped Israel secure Trump's green light to strike Iran. https://www.israelhayom.com
· JameJamOnline. (2026, August 28). تبارشناسیِ فکری، جهانبینیِ الهیاتی و جایگاه در شبکهٔ قدرتِ آمریکا. https://jamejamonline.ir
· Laclau, E., & Mouffe, C. (1985). Hegemony and Socialist Strategy: Towards a Radical Democratic Politics. London: Verso.
· Mirror. (2026, May 12). Pentagon prepares 'Operation Sledgehammer' after Trump's Epic Fury plan fails.
· Monitor do Oriente. (2025, July 22). Por que os evangélicos odeiam tanto os palestinos? https://www.monitordooriente.com
· Nate Silver. (2026, July 12). How popular is the Iran War? Silver Bulletin. https://www.natesilver.net
· NBC News. (2026, May 12). Pentagon considering renaming Iran war 'Sledgehammer' if ceasefire collapses.
· News of Bahrain. (2026, August 25). Rubio Pledges “Unwavering Support” for Israel During Gaza Visit. https://www.newsofbahrain.com
· NY Post. (2026, May 5). Marco Rubio uses rap references to send warnings to Iran. https://nypost.com
· Reuters. (2026, June 26). Vance, Rubio strike different tone on Iran and Israel. https://www.reuters.com
· Reuters/Ipsos. (2026, August 25). Iran war support drops to 31% among Americans.
· Richardson, J. (2009). The Islamic Antichrist: The Shocking Truth about the Real Nature of the Beast. WND Books.
· Rosenberg, J. C. (2010). The Twelfth Imam. Carol Stream, IL: Tyndale House Publishers.
· Rosenberg, J. C. (2016, February 13). What’s Rubio reading? "The Twelfth Imam," a thriller about Apocalyptic Islam [Blog post].
· Rubio, M. (2023). Faith, Family, and the Fight for America. New York: HarperCollins.
· Snyder, G. H. (2002). Mearsheimer's World: Offensive Realism and the Struggle for Security. International Security, 27(1), 149-173.
· The Irish Times. (2025, August 4). Why so many are shocked at Marco Rubio’s role in implementing new US worldview. https://www.irishtimes.com
· The Jerusalem Post. (2026, September 4). US military ordered to end use of 'Operation Epic Fury' name for Iran conflict.
· The News. (2026, May 6). 'Operation Epic Fury concluded': Rubio says US has achieved objectives in Iran.
· The New York Times. (2026, May 20). The religious right's grip on U.S. foreign policy. https://www.nytimes.com
· The Washington Post. (2026, January 15). Rubio's State Department: A team of loyalists. https://www.washingtonpost.com
· Van Dijk, T. A. (1998). Ideology: A Multidisciplinary Approach. London: Sage Publications.
· Ynetnews. (2026, September 4). How stable oil flows could leave Israel trapped in a war with Iran. https://www.ynetnews.com