این طرح حدود دو سال پیش مطرح شده بود، اما برای ارزیابی آثار واقعی آن و دریافت بازخوردها، نیاز به اجرای آزمایشی داشت؛ فرصتی که شرایط جنگ فراهم کرد. تجربه اجرای طرح نشان داد رایگانسازی حملونقل عمومی میتواند در شرایط افزایش هزینههای رفتوآمد، بهعنوان یک ظرفیت قابل اتکا مورد استفاده قرار گیرد. استقبال دولت از این اقدام نیز نشان داد موضوع تنها یک تصمیم مدیریت شهری نیست و میتواند در چارچوب سیاستهای ملی حملونقل و مدیریت مصرف سوخت قرار گیرد. در همین راستا، معاون اول رئیسجمهور از طرح استقبال کرد و وعدههایی برای همکاری دولت و جبران بخشی از هزینههای شهرداری مطرح شد. همچنین قرار بود از ظرفیتهای تبصره ۱۲ در حوزه بهینهسازی مصرف سوخت برای حمایت از این طرح استفاده شود؛ با این حال، این حمایت تاکنون به مرحله پرداخت نرسیده است. اهمیت این موضوع امروز، با افزایش قیمت بنزین و گازوئیل، بیشتر شده است. افزایش قیمت سوخت بهطور مستقیم و غیرمستقیم هزینه جابهجایی مردم را افزایش میدهد و در چنین شرایطی، حملونقل عمومی میتواند مهمترین گزینه جایگزین برای کاهش فشار هزینههای رفتوآمد باشد. رایگانسازی مترو و اتوبوسهای تندرو، پیش از آنکه آثار افزایش هزینه سوخت بهطور کامل بر زندگی مردم نمایان شود، امکان هدایت بخشی از سفرهای شهری به سمت حملونقل عمومی را فراهم کرده است.
یکی از انتقادهای مطرحشده درباره این طرح، ظرفیت مترو برای پذیرش مسافران بیشتر بود؛ بهویژه با بازگشایی مدارس و دانشگاهها. با این حال، تجربه مراسم وداع و تشییع رهبر شهید نشان داد شبکه مترو در یک شبانهروز توان جابهجایی بیش از ۵/۴ میلیون نفر را دارد؛ در حالی که میزان جابهجایی روزانه مترو در شرایط عادی حدود ۵/۱ میلیون نفر است. به عبارت دیگر ظرفیت شبکه برای پذیرش مسافران بیشتر وجود دارد و میتوان سفرهای بیشتری را به سمت مترو هدایت کرد. اکنون دو تجربه مهم در اختیار مدیریت شهری است: تجربه واقعی رایگانسازی و ایجاد آمادگی در مردم برای استفاده بیشتر از حملونقل عمومی و اثبات ظرفیت مترو برای پذیرش مسافران بیشتر. از این منظر، حمایت دولت از رایگانسازی صرفا کمک به شهرداری نیست؛ بلکه میتواند بخشی از هزینه اجرای سیاستی باشد که به کاهش مصرف سوخت، کنترل ترافیک و مدیریت سفرهای شهری کمک میکند. شهرداری تهران با اجرای این طرح، بخشی از بار مدیریت هزینههای حملونقل و مصرف سوخت را برعهده گرفته و یک گزینه جایگزین برای مردم ایجاد کرده است. اکنون انتظار میرود دولت نیز با عملیاتیکردن وعدههای قبلی و جبران بخشی از هزینههای این طرح، به استمرار رایگانسازی کمک کند. رایگانسازی حملونقل عمومی دیگر صرفا یک تجربه شهری نیست؛ این طرح میتواند به بخشی از راهکار مدیریت هزینههای سوخت و حمایت از مردم تبدیل شود؛ ظرفیتی که تحقق آن به همراهی و حمایت عملی دولت نیاز دارد.
دبیر شورای راهبردی روابط خارجی در گفتوگوی تفصیلی با روزنامه «جام جم» تاکید کرد
در گفتوگو با جامجم آنلاین عنوان شد
در پاسخ به جامجم آنلاین مطرح شد
