یکی از روشهای جدید، راهبرد «طرد اقتصادی ایران» است؛ آمریکا میکوشد کشورهای مختلف از همسایگان گرفته تا قدرتهای دارای روابط اقتصادی با ایران را وادار به قطع مراودات کند. هدف از این فشارها، تسلیم کردن ایران در برابر خواستههای آمریکا و واداشتن جمهوری اسلامی به عقبنشینی از اصول و آرمانهای انقلاب است.
در همین راستا، آمریکاییها با کشورهای مختلف همسایه ایران در منطقه مذاکراتی انجام داده و کوشیدهاند با تهدید، ارعاب و تطمیع، آنها را به قطع روابط اقتصادی با ایران وادار کنند. با این حال، شماری از این کشورها با چنین درخواستی مخالفت کردهاند و برخی دیگر نیز خواستار بررسی موضوع شدهاند.
در مورد چین و روسیه نیز آمریکا با مقاومت کامل مواجه شده است. چین بهشدت این مسأله را رد و اعلام کرده است که با توجه به اینکه این اقدام مصوبه شورای امنیت ندارد، الزامی برای تبعیت از آن وجود ندارد.
براساس گزارشهایی که این روزها در رسانهها منتشر شده، آمریکاییها با ۱۷ کشور مذاکره کردهاند تا روابط اقتصادی خود با ایران را قطع کرده و هیچگونه تعاملی نداشته باشند. از این میان، حدود هفت یا هشت کشور با این درخواست مخالفت کرده و گفتهاند چنین اقدامی برای آنها امکانپذیر نیست. تعدادی دیگر نیز اعلام کردهاند که موضوع را بررسی خواهند کرد.
در کنار این کشورها، چین و روسیه نیز بهطور کامل اقدام یکجانبه آمریکا را رد کردهاند. بنابراین، بخشی از پروژه آمریکا که به وادار کردن کشورهای مختلف به طرد اقتصادی ایران مربوط میشود، تاکنون نتیجهای نگرفته است.
هند نیز حتی در رابطه با انتقال نفت کشتی به کشتی، نظر ایران را پذیرفته است و قرار شده از کشتیهایی استفاده شود که در فهرست تحریمهای آمریکا قرار ندارند. بنابراین سه قدرت بزرگ جهانی، یعنی چین، روسیه و هند، تاکنون تن به خواسته آمریکا ندادهاند و آمریکا در میان کشورهای منطقه نیز تقریبا پاسخ مثبتی دریافت نکرده است.
به این ترتیب شرایط جهانی و مواضع دولتها بیانگر این است که این پروژه نیز با توجه به اینکه ایران خود را برای چنین شرایطی آماده کرده، با شکست مواجه خواهد شد. ایران حتی ذخایر خود را برای چندین ماه آماده کرده است تا در صورت نیاز مورد استفاده قرار گیرد و فشار اقتصادی به کشور وارد نشود.
از سوی دیگر، فشارهایی که از طریق تنگه هرمز به خود آمریکا و اقتصاد جهانی وارد میشود، همچنان روزبهروز افزایش مییابد. با توجه به شرایط اقتصادی موجود در ایالات متحده و افزایش نارضایتیها، به نظر میرسد تحمل آمریکاییها در برابری این شرایط بسیار کمتر از تابآوری ملت ایران باشد و کشورمان آمادگی بیشتری برای رویارویی و پیامدهای آن دارد.
بر همین اساس انتظار اکثر کارشناسان بینالملل این است که آمریکا پس از آنکه این آخرین برگ خود را نیز رو کند و با شکست مواجه شود، مجبور خواهد شد شرایط ایران را براساس تفاهمنامهای که امضا کرده بپذیرد و به آن عمل کند.
روند تحولات به سمت چنین وضعیتی پیش میرود اما رسیدن به این مرحله نیازمند صبر و تحمل، برنامهریزی دقیق، استفاده از ابزارهای مختلف برای افزایش فشار بر آمریکا و تعامل بیشتر با کشورهای منطقه و جهان است. خوشبختانه در این مسیر، دیپلماسی ایران نیز با قوت و دقت در حال انجام وظایف خود است.
