نگاهی به ضرورت بازنمایی رشادتهای عملیات بیتالمقدس در قالب ادبیات مدرن
بازگشت ارسطو در قامت صفا
در روزهایی که فیلم «خیابان جمهوری» در جشنواره فیلم فجر روی پرده بود، منوچهر هادی در گفتوگویی از حال و هوای کاریاش حرف میزد؛ حرفهایی که بیش از هر چیز بر یک محور میچرخید: ساختن اثری که بتواند حال مردم را بهتر کند. او از تجربههای اخیرش میگفت و از این نگاه که در هر پروژه اگر قرار باشد انرژی صرف شود، باید نتیجهاش در زندگی مخاطب ببینیم؛ چه در قالب نقد اجتماعی، چه در قالب طنز. او تاکید داشت که نقطه شروع بسیاری از ایدهها برای او و همکارانش، نه صرفا یک قصه بلکه یک نیاز اجتماعی است برای خندیدن و برای سبک شدن فضای ذهنی جامعه. به گفته او در همان جلسات ابتدایی شکلگیری این پروژه جدید نیز همه به یک جمعبندی مشترک رسیدند: ساخت اثری که بتواند بعد از روزهای سخت، از جمله دوران پرتنش جنگ تحمیلی فضای تازهای برای مخاطب ایجاد کند. منوچهر هادی در ادامه صحبتهایش این نکته را هم مطرح میکرد که برای او «ایران» همیشه در مرکز روایتها قرار دارد؛ چه زمانی که سراغ درام میرود، چه زمانی که کمدی میسازد. به عقیده وی اگر قرار باشد قصهای گفته شود، بهتر است همزمان با سرگرم کردن مخاطب، بخشی از دغدغههای واقعی او را هم بازتاب دهد؛ بدون شعار اما با نگاهی نزدیک به زندگی روزمره.
قصه از کجا شروع شد؟
با این حال داستان سریال تازه او از جایی شروع شد که اصلا به خودش هم مربوط نبود؛ از یک خبر. خبری که در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی دست به دست شد و مدعی بود محسن تنابنده در حال ساخت سریالی درباره «جنگ ۱۲روزه» است. همین خبر کافی بود تا موجی از حدس و گمان شکل بگیرد و نامهای مختلفی به این پروژه فرضی وصل شود.
اما خیلی زود مشخص شد ماجرا چیز دیگری است. پیگیریها نشان داد محسن تنابنده اساسا درگیر پروژهای دیگر است و اگر قرار باشد همکاری تازهای با تلویزیون داشته باشد تمرکز اصلی او بر ایدههایی متفاوت از این شایعات خواهد بود. در همین نقطه بود که مشخص شد بخش مهمی از این خبرسازیها، بیشتر حاصل فضای مجازی و برداشتهای نادرست بوده است تا واقعیت تولید یک اثر.
در همین فاصله، فیلم خیابان جمهوری در جشنواره فیلم فجر حضور پیدا کرد و همانجا بود که منوچهر هادی برای نخستین بار بهصورت رسمی ساخت سریال جدیدش را تایید کرد. بعد از آن مصطفی تنابنده بهعنوان تهیهکننده پروژه وارد جزئیات شد و کمکم تصویر روشنتری از این مجموعه شکل گرفت.
آنچه در ابتدا در افکار عمومی بهعنوان یک سریال مرتبط با جنگ ۱۲روزه جا افتاده بود، خیلی زود رنگ دیگری گرفت. عوامل پروژه توضیح دادند اگرچه بخشی محدود از داستان به یک اتفاق جنگی اشاره دارد اما ساختار کلی سریال بر پایه کمدی و موقعیتهای خانوادگی طراحی شده است. به بیان سادهتر، جنگ نه محور داستان بلکه تنها یک پسزمینه روایی است.
مهرانفر روایتگر صفا شد
شخصیت اصلی این مجموعه «صفا»ست؛ با بازی احمد مهرانفر. شخصیتی که در یکی از قسمتها خانهاش در اثر اصابت موشک آسیب میبیند؛ سکانسی که بعدها تبدیل به یکی از مهمترین دلایل شکلگیری برداشتهای اشتباه درباره ماهیت سریال شد.
«صفا با خانواده» بیش از آنکه درباره جنگ باشد، درباره زندگی است؛ زندگی یک خانواده معمولی که در دل اتفاقات غیرمنتظره، موقعیتهای طنز و گاه تلخ را تجربه میکند. همین ترکیب است که سازندگان امیدوارند بتواند مخاطب تلویزیون را دوباره با یک کمدی خانوادگی همراه کند. در کنار این پروژه نهادهای دیگری نیز بهطور جداگانه مشغول تولید آثاری با محوریت جنگ ۱۲روزه هستند؛ آثاری که قرار است مستقیمتر به آن رخداد بپردازند و روایتهای مستقل خود را داشته باشند. این تفکیک باعث شده صفا با خانواده در مسیر کاملا متفاوتی حرکت کند و در دستهبندی کمدی اجتماعی قرار بگیرد، نه آثار جنگی. جالب اینجاست که چنین سوءتفاهمهایی در فضای رسانهای ایران چیز تازهای نیست. بارها پیش آمده که یک خبر اولیه، بدون بررسی دقیق، به موجی از برداشتهای متفاوت تبدیل شده و حتی مسیر تبلیغاتی یک اثر را تحت تاثیر قرار داده است. این بار نیز نام محسن تنابنده و حساسیت موضوع جنگ، به این موج سرعت بیشتری داد. در ادامه روند تولید، نام اولیه سریال «من دزد نیستم» بود؛ عنوانی که بعدها تغییر کرد و به صفا با خانواده رسید. انتخاب نام جدید بیارتباط با محور شخصیت اصلی داستان نبود. شخصیتی که قرار است بار اصلی روایت را بهدوش بکشد و فضای طنز مجموعه را شکل دهد.
با این حال داستان سریال تازه او از جایی شروع شد که اصلا به خودش هم مربوط نبود؛ از یک خبر. خبری که در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی دست به دست شد و مدعی بود محسن تنابنده در حال ساخت سریالی درباره «جنگ ۱۲روزه» است. همین خبر کافی بود تا موجی از حدس و گمان شکل بگیرد و نامهای مختلفی به این پروژه فرضی وصل شود.
اما خیلی زود مشخص شد ماجرا چیز دیگری است. پیگیریها نشان داد محسن تنابنده اساسا درگیر پروژهای دیگر است و اگر قرار باشد همکاری تازهای با تلویزیون داشته باشد تمرکز اصلی او بر ایدههایی متفاوت از این شایعات خواهد بود. در همین نقطه بود که مشخص شد بخش مهمی از این خبرسازیها، بیشتر حاصل فضای مجازی و برداشتهای نادرست بوده است تا واقعیت تولید یک اثر.
در همین فاصله، فیلم خیابان جمهوری در جشنواره فیلم فجر حضور پیدا کرد و همانجا بود که منوچهر هادی برای نخستین بار بهصورت رسمی ساخت سریال جدیدش را تایید کرد. بعد از آن مصطفی تنابنده بهعنوان تهیهکننده پروژه وارد جزئیات شد و کمکم تصویر روشنتری از این مجموعه شکل گرفت.
آنچه در ابتدا در افکار عمومی بهعنوان یک سریال مرتبط با جنگ ۱۲روزه جا افتاده بود، خیلی زود رنگ دیگری گرفت. عوامل پروژه توضیح دادند اگرچه بخشی محدود از داستان به یک اتفاق جنگی اشاره دارد اما ساختار کلی سریال بر پایه کمدی و موقعیتهای خانوادگی طراحی شده است. به بیان سادهتر، جنگ نه محور داستان بلکه تنها یک پسزمینه روایی است.
مهرانفر روایتگر صفا شد
شخصیت اصلی این مجموعه «صفا»ست؛ با بازی احمد مهرانفر. شخصیتی که در یکی از قسمتها خانهاش در اثر اصابت موشک آسیب میبیند؛ سکانسی که بعدها تبدیل به یکی از مهمترین دلایل شکلگیری برداشتهای اشتباه درباره ماهیت سریال شد.
«صفا با خانواده» بیش از آنکه درباره جنگ باشد، درباره زندگی است؛ زندگی یک خانواده معمولی که در دل اتفاقات غیرمنتظره، موقعیتهای طنز و گاه تلخ را تجربه میکند. همین ترکیب است که سازندگان امیدوارند بتواند مخاطب تلویزیون را دوباره با یک کمدی خانوادگی همراه کند. در کنار این پروژه نهادهای دیگری نیز بهطور جداگانه مشغول تولید آثاری با محوریت جنگ ۱۲روزه هستند؛ آثاری که قرار است مستقیمتر به آن رخداد بپردازند و روایتهای مستقل خود را داشته باشند. این تفکیک باعث شده صفا با خانواده در مسیر کاملا متفاوتی حرکت کند و در دستهبندی کمدی اجتماعی قرار بگیرد، نه آثار جنگی. جالب اینجاست که چنین سوءتفاهمهایی در فضای رسانهای ایران چیز تازهای نیست. بارها پیش آمده که یک خبر اولیه، بدون بررسی دقیق، به موجی از برداشتهای متفاوت تبدیل شده و حتی مسیر تبلیغاتی یک اثر را تحت تاثیر قرار داده است. این بار نیز نام محسن تنابنده و حساسیت موضوع جنگ، به این موج سرعت بیشتری داد. در ادامه روند تولید، نام اولیه سریال «من دزد نیستم» بود؛ عنوانی که بعدها تغییر کرد و به صفا با خانواده رسید. انتخاب نام جدید بیارتباط با محور شخصیت اصلی داستان نبود. شخصیتی که قرار است بار اصلی روایت را بهدوش بکشد و فضای طنز مجموعه را شکل دهد.
وقتی ارسطو تغییر هویت میدهد
از سوی دیگر، حضور احمد مهرانفر نیز یکی از نکات قابل توجه این پروژه است که سالها با نقش ارسطو در سریال «پایتخت» شناخته شده و حالا بار دیگر در یک فضای کمدی خانوادگی ظاهر میشود. همین موضوع باعث شده بخشی از مخاطبان، از حالا این سریال را با کارهای قبلی او مقایسه کنند. در کنار او، بازیگرانی مانند نفس بازغی و روحالله زمانی نیز حضور دارند؛ ترکیبی که نشان میدهد سازندگان تلاش کردهاند میان چهرههای شناختهشده و نسل جدید بازیگری تعادل برقرار کنند. براساس برنامهریزی اولیه قرار بود این سریال در ایام نوروز روی آنتن برود اما تغییر شرایط باعث شد پخش آن به تعویق بیفتد. حالا زمان جدیدی برای پخش در نظر گرفته شده و مجموعه قرار است از امشب ساعت ۲۲ از شبکه یک سیما پخش شود. این تلاش تلویزیون به یک کمدی تازه، در شرایطی اتفاق میافتد که طی ماههای گذشته تولید آثار طنز در رسانه ملی با فراز و نشیبهایی همراه بوده و مخاطبان مدتها منتظر یک سریال خانوادگی جدید بودهاند. در کنار این پروژه، نامهایی مانند آثار مهران مدیری نیز در جدول تولیدات آینده تلویزیون دیده میشود که پخش آنها به بعد از ایام محرم و صفر موکول شده است؛ موضوعی که نشان میدهد تلویزیون در حال برنامهریزی برای یک دوره بازسازی کنداکتور سرگرمی خود است. حالا باید دید
صفا با خانواده در عمل میتواند همان چیزی باشد که سازندگانش وعده میدهند یا نه؛ یک کمدی خانوادگی که از دل یک سوءتفاهم رسانهای متولد شد و حالا باید خودش را در برابر نگاه سختگیرانه مخاطب ثابت کند. تجربههای قبلی منوچهر هادی در تلویزیون و شبکه نمایش خانگی نشان داده او در ساخت آثار پرمخاطب بیتجربه نیست اما موفقیت این سریال تازه، به میزان زیادی به واکنش مخاطبان در شبهای پخش بستگی خواهد داشت.
گفت و گو
گفت و گوی اختصاصی جام جم آنلاین با حسن روشن
نمایش شجاعانه در جام جهانی برایمان کافی است
ناصر ابراهیمی در گفت وگو با جام جم آنلاین ؛
قلعه نویی دل شیر دارد / بازیکنان خودشان را باور داشته باشند صعود میکنیم
