گواردیولا چگونه برترین مربی تاریخ شد؟
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش در گفتوگو با «جامجم» مطرح کرد
تلویزیون یار کمکی آموزش
دبیرستانیها این روزها دغدغههای زیادی دارند؛ از عقب افتادن برنامههای آموزشی گرفته تا تاثیر قطعی معدل در کنکور. این در حالی است که کارشناسان تاکید میکنند که دوران متوسطه برای بسیاری از دانشآموزان نقطه آغاز تصمیمهای بزرگ زندگی است. تصمیمهایی که مسیر آینده آنها را در تحصیل، اشتغال و نقشآفرینی اجتماعی مشخص میکند.
دراین میانموضوع هدایت تحصیلی دانشآموزان،انتخاب رشته وتوسعه آموزشهای مهارتی ازجمله مسائل راهبردی و حائز اهمیت این دوره بهشمار میرود.در این بین همزمان با رشدجمعیت دانش آموزان، تلاش برای تحقق عدالت آموزشی، کاهش ترک تحصیل درمناطق محروم وافزایش دسترسی به آموزشهای برخط نیز جزو اولویتهای آموزش وپرورش قرار گرفته است.درادامهدربارههمه این مسائل بامصطفی آذرکیش،معاونآموزشمتوسطه وزارت آموزشوپرورش بهگفتوگو نشستهایم.
امسال آمارتعطیلی مدارس به دلایل مختلف بالا بودچه برنامههایی برای جبران زمان آموزشی ازدسترفته تهیه شده است؟
تشکیل کلاسهای فوقبرنامه در خارج از ساعات رسمی آموزش در دستور کار مدارس قرار گرفت. بر این اساس و بر پایه ماده ۶ الحاقی مصوبه هشتصد و پنجاه و سومین جلسه شورایعالی آموزش و پرورش با موضوع ساماندهی زمان آموزش، روزهای پنجشنبه به طراحی و اجرای فعالیتهای مکمل و آموزشی اختصاص یافت. همزمان، با تاکید بر حمایت از دانشآموزان کمبضاعت، متولیان آموزش و پرورش در استانها و مناطق ماموریت یافتند با بهرهگیری از ظرفیت سایر دستگاهها و مشارکت خیرین، زمینه بهرهمندی حداکثری دانشآموزان از این برنامهها را فراهم کنند.
برنامههای جبرانی چگونه با آموزش غیرحضوری و مدرسه تلویزیونی ایران هماهنگ شدهاند؟
در حوزه آموزش رسانهای نیز با هماهنگیهای صورتگرفته با سازمان صداوسیما و برگزاری نشستهای مشترک پیش از آغاز سال تحصیلی، شناسایی دبیران مدرسه تلویزیونی ایران انجام شد. جدول هفتگی پخش آموزش دروس در بازه زمانی ساعت ۱۶ تا ۲۱ شبکه آموزش تنظیم شد و فیلمهای آموزشی استخراجشده از طرح پویش جهاد علمی برای کنترل کیفیت و آمادهسازی پخش در اختیار رسانهملی قرار گرفت. در کنار این اقدامات، بهرهگیری از ظرفیت مصوبات شورایعالی آموزش و پرورش، بهویژه ماده ۸۷ آییننامه اجرایی مدارس، بهعنوان سازوکاری برای جبران زمان آموزشی از دسترفته دانشآموزان مورد استفاده قرار گرفت. این موضوع نیز در فرآیند برنامهریزی مدارس لحاظ شد.
گرایش دانشآموزان برای انتخاب رشته آیا تغییر کرده است؟
با توجه به جذابیت گروههای پزشکی و پیراپزشکی، علاقهمندی بخشی از دانشآموزان برای ورود به رشته علوم تجربی بالاست. با این حال، این میزان در سالهای گذشته، با وجود افزایش جمعیت دانشآموزی و درپی اجرای فعالیتهای آگاهیبخشی و هدایت تحصیلی متوازن، روندی نزولی را طی کرده است.
بین نیازهای جامعه و علاقه دانشآموزان چگونه میتوان توازن ایجاد کرد؟
با توجه به ضرورتهای روز جامعه و نقش کلیدی هدایت دانشآموزان به رشتههای دانشگاهی در نظام آموزش عالی، ظرفیتها در زمان صدور برگه هدایت تحصیلی مورد بازنگری قرار میگیرد.این مسأله با هدف تحقق توسعه متوازن رشتهای وازطریق سیاستگذاریهای لازم درخصوص ظرفیت شاخهها و رشتهها دنبال میشود.این رویکرد با برنامهریزی آموزشی و ارائه خدمات مشاوره تحصیلی به دانشآموزان پیش از ورود به دوره دوم متوسطه همراه است. مسأله ای که در نهایت منجر به افزایش سهم رشتههای شاخه فنیوحرفهای و کاردانش و نیز ارتقای تعداد دانشآموزان در رشتههای ریاضی فیزیک و علوم و معارف اسلامی میشود.
برخی کارشناسان تاکید میکنند که رشتههای هنرستانی برای دانشآموزان جذابیت ندارند. برای رفع این مسأله چه برنامهای دارید؟
برای تقویت بنیان صنعتی و علمی، هدایت تحصیلی باید هوشمندانه و متناسب با نیازهای حال و آینده کشور انجام شود. در همین راستا، سهم هنرستانها در هدایت تحصیلی و انتخاب رشته دانشآموزان طی یک سال اخیر ۵۸/۲ درصد رشد داشته است؛ موضوعی که نشاندهنده توجه راهبردی به آموزشهای فنی، حرفهای و مهارتی است. در کنار توسعه آموزشهای مهارتی، تقویت رشتههای نظری نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ بهطوری که رشته ریاضی ـ فیزیک، به عنوان پیشران توسعه علمی و فناوری، در یک سال اخیر ۱.۳۱درصد رشد داشته است. این توازن، زمینهساز تربیت نیروی انسانی متنوع و توانمند برای آینده کشورخواهد بود.مدرسه و صنعت یکی ازمؤثرترین ابزارهای تحقق عدالت آموزشی محسوب میشوند، زیرا دانشآموزان در محیط واقعی کار آموزش میبینند ومهارتهای مورد نیاز بازار کاررا کسب میکنند. در حال حاضر، ۸۷ هنرستان در کشور کنار کارخانه فعال هستند و آموزش را مستقیما به بستر تولید و صنعت متصل کردهاند.
راهاندازی واحدهای آموزشی جدید قرار است چه خلأهایی را در نظام مهارتی کشور پوشش دهد؟
در افق توسعه آموزشهای مهارتی، برای سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴، راهاندازی ۸۴۹ واحد آموزشی جدید در قالب هنرستانها و مراکز وابسته پیشبینی شده است. این اقدام نقش مهمی در تربیت نیروی کارماهر وکاهش فاصله میان آموزش و اشتغال دارد. تاکنون، ۳۹ هنرستان جدید در طرح همنوا (طرحی برای جذب سریعتر دانشآموزان به بازار کار) با مشارکت سازمان آموزش فنی و حرفهای اجرا و راهاندازی شده است. این طرحها نمونهای از همافزایی نهادی برای ارتقای کیفیت آموزش و تحقق عدالت آموزشی محسوب میشوند. نتیجه این سیاستها، رشد کمی و کیفی هنرستانها بوده است؛ بهطوری که تعداد هنرستانهای وابسته دولتی طی یک سال اخیر۳۱واحد آموزشی افزایش یافته و از ۱۳۷ به ۱۶۸ هنرستان رسیده است. این مسیر نشان میدهد که با تمرکز بر عدالت آموزشی، کیفیتبخشی، مشارکت و نوآوری، میتوان به سمت ایران پیشرفته و تربیت نسلی توانمند حرکت کرد.
به بحث عدالت آموزشی اشاره کردید. در این بین مدارس شبانهروزی نقش قابلتوجهی دارد. برای بهبود شرایط این مراکز چه برنامهای دارید؟
بسیاری از دانشآموزان مناطق روستایی و عشایری به دلیل فاصله زیاد تا مدارس روزانه یا هزینههای رفتوآمد، مجبور به ترک تحصیل میشوند. مدارس شبانهروزی با ارائه اسکان رایگان این مانع را برطرف کرده و امکان حضور مستمر در کلاسها را فراهم میکنند. همچنین، تامین نیازهای اساسی مانند تغذیه، خوابگاه و مراقبتهای بهداشتی، دغدغههای مالی خانوادهها را کاهش میدهد. این مدارس با فراهم کردن دسترسی برابر به منابع آموزشی و دبیران کارآمد، شکاف میان مناطق محروم و برخوردار را کاهش میدهند؛ موضوعی که در دوره دوم متوسطه با توجه به نرخ بالای ترک تحصیل اهمیت ویژهای پیدا میکند. این حمایتها انگیزه خانوادهها برای ادامه تحصیل فرزندانشان را افزایش میدهد. از سوی دیگر، محیط پایدار و ایمن مدارس شبانهروزی تمرکز دانشآموزان را بر یادگیری بالا میبرد و حضور در جمع همسالان همراه با فعالیتهای فرهنگی، تربیتی و ورزشی، انگیزه تحصیلی آنان را تقویت میکند. بنابراین، مدارس شبانهروزی با رفع موانع اقتصادی و جغرافیایی، ترک تحصیل را کاهش داده و عدالت آموزشی را تقویت میکنند؛ هرچند که برای ارتقای کیفیت و زیرساختها به سرمایهگذاری بیشتر نیاز دارند.
چه تعداد دبیرستان شبانهروزی اکنون فعال است؟
در دوره دوم متوسطه نظری ۱۱۳۷ دبیرستان شبانهروزی فعال هستند. این مدارس شامل دو مدرسه سمپاد، ۷۳ مدرسه عشایری، ۲۹۸ مدرسه نمونه دولتی و چهار مدرسه وابسته ویژه علوم و معارف اسلامی میشوند. علاوهبر این، سه مدرسه خیریه غیردولتی و ۷۵۷ مدرسه عادی دولتی نیز فعال هستند.
آیا برنامهای برای بهبود زیرساختهای آموزش مجازی دارید؟
در راستای تضمین عدالت آموزشی و ارتقای سطح کیفی مدارس عادی دولتی در سال تحصیلی جاری، سیاستی ابلاغ شد. بر این اساس، توزیع ساعات تدریس دبیران به صورت متوازن میان مدارس ویژه و دولتی اعمال میشود. بدینصورت که حداکثر نیمی از ساعات تدریس در مدارس استعدادهای درخشان، نمونهدولتی، شاهد و مابقی در مدارس دولتی ساماندهی میشود. همزمان طرح پویش جهاد علمی در دستور کار قرار گرفت و آموزشهای برخط و غیرحضوری دروس هدف از طریق امکانات مدرسه البرز تهران در اختیار نظام آموزشی قرار گرفت. این محتواها نیز از مسیر سایت مدرسه و بستر شاد به دست مدارس و دانشآموزان سراسر کشور رسید. در ادامه، دسترسی یکنواخت به آموزش بهعنوان یک اصل مورد تاکید قرار گرفت و موضوع کاهش تنوع مدارس وارد فرآیند بررسی و تصمیمسازی در حوزه سیاستگذاری شد.
امسال آمارتعطیلی مدارس به دلایل مختلف بالا بودچه برنامههایی برای جبران زمان آموزشی ازدسترفته تهیه شده است؟
تشکیل کلاسهای فوقبرنامه در خارج از ساعات رسمی آموزش در دستور کار مدارس قرار گرفت. بر این اساس و بر پایه ماده ۶ الحاقی مصوبه هشتصد و پنجاه و سومین جلسه شورایعالی آموزش و پرورش با موضوع ساماندهی زمان آموزش، روزهای پنجشنبه به طراحی و اجرای فعالیتهای مکمل و آموزشی اختصاص یافت. همزمان، با تاکید بر حمایت از دانشآموزان کمبضاعت، متولیان آموزش و پرورش در استانها و مناطق ماموریت یافتند با بهرهگیری از ظرفیت سایر دستگاهها و مشارکت خیرین، زمینه بهرهمندی حداکثری دانشآموزان از این برنامهها را فراهم کنند.
برنامههای جبرانی چگونه با آموزش غیرحضوری و مدرسه تلویزیونی ایران هماهنگ شدهاند؟
در حوزه آموزش رسانهای نیز با هماهنگیهای صورتگرفته با سازمان صداوسیما و برگزاری نشستهای مشترک پیش از آغاز سال تحصیلی، شناسایی دبیران مدرسه تلویزیونی ایران انجام شد. جدول هفتگی پخش آموزش دروس در بازه زمانی ساعت ۱۶ تا ۲۱ شبکه آموزش تنظیم شد و فیلمهای آموزشی استخراجشده از طرح پویش جهاد علمی برای کنترل کیفیت و آمادهسازی پخش در اختیار رسانهملی قرار گرفت. در کنار این اقدامات، بهرهگیری از ظرفیت مصوبات شورایعالی آموزش و پرورش، بهویژه ماده ۸۷ آییننامه اجرایی مدارس، بهعنوان سازوکاری برای جبران زمان آموزشی از دسترفته دانشآموزان مورد استفاده قرار گرفت. این موضوع نیز در فرآیند برنامهریزی مدارس لحاظ شد.
گرایش دانشآموزان برای انتخاب رشته آیا تغییر کرده است؟
با توجه به جذابیت گروههای پزشکی و پیراپزشکی، علاقهمندی بخشی از دانشآموزان برای ورود به رشته علوم تجربی بالاست. با این حال، این میزان در سالهای گذشته، با وجود افزایش جمعیت دانشآموزی و درپی اجرای فعالیتهای آگاهیبخشی و هدایت تحصیلی متوازن، روندی نزولی را طی کرده است.
بین نیازهای جامعه و علاقه دانشآموزان چگونه میتوان توازن ایجاد کرد؟
با توجه به ضرورتهای روز جامعه و نقش کلیدی هدایت دانشآموزان به رشتههای دانشگاهی در نظام آموزش عالی، ظرفیتها در زمان صدور برگه هدایت تحصیلی مورد بازنگری قرار میگیرد.این مسأله با هدف تحقق توسعه متوازن رشتهای وازطریق سیاستگذاریهای لازم درخصوص ظرفیت شاخهها و رشتهها دنبال میشود.این رویکرد با برنامهریزی آموزشی و ارائه خدمات مشاوره تحصیلی به دانشآموزان پیش از ورود به دوره دوم متوسطه همراه است. مسأله ای که در نهایت منجر به افزایش سهم رشتههای شاخه فنیوحرفهای و کاردانش و نیز ارتقای تعداد دانشآموزان در رشتههای ریاضی فیزیک و علوم و معارف اسلامی میشود.
برخی کارشناسان تاکید میکنند که رشتههای هنرستانی برای دانشآموزان جذابیت ندارند. برای رفع این مسأله چه برنامهای دارید؟
برای تقویت بنیان صنعتی و علمی، هدایت تحصیلی باید هوشمندانه و متناسب با نیازهای حال و آینده کشور انجام شود. در همین راستا، سهم هنرستانها در هدایت تحصیلی و انتخاب رشته دانشآموزان طی یک سال اخیر ۵۸/۲ درصد رشد داشته است؛ موضوعی که نشاندهنده توجه راهبردی به آموزشهای فنی، حرفهای و مهارتی است. در کنار توسعه آموزشهای مهارتی، تقویت رشتههای نظری نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ بهطوری که رشته ریاضی ـ فیزیک، به عنوان پیشران توسعه علمی و فناوری، در یک سال اخیر ۱.۳۱درصد رشد داشته است. این توازن، زمینهساز تربیت نیروی انسانی متنوع و توانمند برای آینده کشورخواهد بود.مدرسه و صنعت یکی ازمؤثرترین ابزارهای تحقق عدالت آموزشی محسوب میشوند، زیرا دانشآموزان در محیط واقعی کار آموزش میبینند ومهارتهای مورد نیاز بازار کاررا کسب میکنند. در حال حاضر، ۸۷ هنرستان در کشور کنار کارخانه فعال هستند و آموزش را مستقیما به بستر تولید و صنعت متصل کردهاند.
راهاندازی واحدهای آموزشی جدید قرار است چه خلأهایی را در نظام مهارتی کشور پوشش دهد؟
در افق توسعه آموزشهای مهارتی، برای سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴، راهاندازی ۸۴۹ واحد آموزشی جدید در قالب هنرستانها و مراکز وابسته پیشبینی شده است. این اقدام نقش مهمی در تربیت نیروی کارماهر وکاهش فاصله میان آموزش و اشتغال دارد. تاکنون، ۳۹ هنرستان جدید در طرح همنوا (طرحی برای جذب سریعتر دانشآموزان به بازار کار) با مشارکت سازمان آموزش فنی و حرفهای اجرا و راهاندازی شده است. این طرحها نمونهای از همافزایی نهادی برای ارتقای کیفیت آموزش و تحقق عدالت آموزشی محسوب میشوند. نتیجه این سیاستها، رشد کمی و کیفی هنرستانها بوده است؛ بهطوری که تعداد هنرستانهای وابسته دولتی طی یک سال اخیر۳۱واحد آموزشی افزایش یافته و از ۱۳۷ به ۱۶۸ هنرستان رسیده است. این مسیر نشان میدهد که با تمرکز بر عدالت آموزشی، کیفیتبخشی، مشارکت و نوآوری، میتوان به سمت ایران پیشرفته و تربیت نسلی توانمند حرکت کرد.
به بحث عدالت آموزشی اشاره کردید. در این بین مدارس شبانهروزی نقش قابلتوجهی دارد. برای بهبود شرایط این مراکز چه برنامهای دارید؟
بسیاری از دانشآموزان مناطق روستایی و عشایری به دلیل فاصله زیاد تا مدارس روزانه یا هزینههای رفتوآمد، مجبور به ترک تحصیل میشوند. مدارس شبانهروزی با ارائه اسکان رایگان این مانع را برطرف کرده و امکان حضور مستمر در کلاسها را فراهم میکنند. همچنین، تامین نیازهای اساسی مانند تغذیه، خوابگاه و مراقبتهای بهداشتی، دغدغههای مالی خانوادهها را کاهش میدهد. این مدارس با فراهم کردن دسترسی برابر به منابع آموزشی و دبیران کارآمد، شکاف میان مناطق محروم و برخوردار را کاهش میدهند؛ موضوعی که در دوره دوم متوسطه با توجه به نرخ بالای ترک تحصیل اهمیت ویژهای پیدا میکند. این حمایتها انگیزه خانوادهها برای ادامه تحصیل فرزندانشان را افزایش میدهد. از سوی دیگر، محیط پایدار و ایمن مدارس شبانهروزی تمرکز دانشآموزان را بر یادگیری بالا میبرد و حضور در جمع همسالان همراه با فعالیتهای فرهنگی، تربیتی و ورزشی، انگیزه تحصیلی آنان را تقویت میکند. بنابراین، مدارس شبانهروزی با رفع موانع اقتصادی و جغرافیایی، ترک تحصیل را کاهش داده و عدالت آموزشی را تقویت میکنند؛ هرچند که برای ارتقای کیفیت و زیرساختها به سرمایهگذاری بیشتر نیاز دارند.
چه تعداد دبیرستان شبانهروزی اکنون فعال است؟
در دوره دوم متوسطه نظری ۱۱۳۷ دبیرستان شبانهروزی فعال هستند. این مدارس شامل دو مدرسه سمپاد، ۷۳ مدرسه عشایری، ۲۹۸ مدرسه نمونه دولتی و چهار مدرسه وابسته ویژه علوم و معارف اسلامی میشوند. علاوهبر این، سه مدرسه خیریه غیردولتی و ۷۵۷ مدرسه عادی دولتی نیز فعال هستند.
آیا برنامهای برای بهبود زیرساختهای آموزش مجازی دارید؟
در راستای تضمین عدالت آموزشی و ارتقای سطح کیفی مدارس عادی دولتی در سال تحصیلی جاری، سیاستی ابلاغ شد. بر این اساس، توزیع ساعات تدریس دبیران به صورت متوازن میان مدارس ویژه و دولتی اعمال میشود. بدینصورت که حداکثر نیمی از ساعات تدریس در مدارس استعدادهای درخشان، نمونهدولتی، شاهد و مابقی در مدارس دولتی ساماندهی میشود. همزمان طرح پویش جهاد علمی در دستور کار قرار گرفت و آموزشهای برخط و غیرحضوری دروس هدف از طریق امکانات مدرسه البرز تهران در اختیار نظام آموزشی قرار گرفت. این محتواها نیز از مسیر سایت مدرسه و بستر شاد به دست مدارس و دانشآموزان سراسر کشور رسید. در ادامه، دسترسی یکنواخت به آموزش بهعنوان یک اصل مورد تاکید قرار گرفت و موضوع کاهش تنوع مدارس وارد فرآیند بررسی و تصمیمسازی در حوزه سیاستگذاری شد.
تازه ها
پیشنهاد سردبیر
خرید و فروش غیرقانونی انواع حیوانات و پرندگان کمیاب ادامه دارد
