متروی قم در ایستگاه وعده‌ها

درهمین راستا، مسئولان شهری در تلاش هستند تا با سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های حمل‌ونقل و به‌کارگیری فناوری‌های نوین، این چالش را حل کنند. با این‌حال کارشناسان معتقدند در انجام پروژه‌های شهری و به‌خصوص حمل‌ونقل عمومی باید اهدافی همچون ایجاد یک شبکه جامع شامل اتوبوس‌های برقی، مترو، تراموا و سایر وسایل جابه‌جایی شهروندان مد نظر باشد تا بتواند نیازهای متنوع مسافران و گردشگران را برآورده کند.
محمدحسین نوربانی، کارشناس حمل‌ونقل شهری با بیان این‌که ترافیک‌های سنگین، گرفتاری‌های زیادی در ترددهای شهری قم ایجاد می‌کند، به جام‌جم می‌گوید: «خیابان‌های شهر در مناسبت‌ها و ایام پربازدید مملو از خودروهایی می‌شود که ترافیک سنگینی به همراه دارند. همین مسأله باعث کندی حرکت و افزایش آلودگی هوا شده است.»
او ادامه می‌دهد: «کمبود فضای پارکینگ، به‌ویژه در نزدیکی اماکن مذهبی، از دیگر معضلات اساسی قم به شمار می‌آید.»
این کارشناس حمل‌و‌نقل شهری با تاکید بر این‌که دسترسی محدود به مناطق مختلف شهر موجب افزایش رفت‌وآمد با وسایل نقلیه خصوصی شده، می‌گوید: «سیستم حمل‌ونقل عمومی فعلی، به‌ویژه در مناطق حاشیه‌ای، کارایی لازم را ندارد و دسترسی به همه نقاط شهر آسان نیست، ضمن این‌که بسیاری از وسایل حمل‌ونقل عمومی برای استفاده افراد دارای معلولیت طراحی و مناسب‌سازی نشده است.»
به گفته نوربانی، در چنین شرایطی، ایجاد سیستم مترو در قم یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. مترو می‌تواند با ارائه یک راه‌حل سریع، ایمن و کارآمد برای جابه‌جایی مسافران، به حل بسیاری از مشکلات حمل‌ونقلی شهر کمک کند.»
 
وضعیت متروی قم
آن‌طور که کارشناسان می‌گویند، پروژه متروی قم هنوز در مراحل اولیه خود قرار دارد و پیشرفت چندانی نداشته است. با وجود سال‌ها صحبت و برنامه‌ریزی، هنوز هیچ خطی از مترو در قم به بهره‌برداری نرسیده و این موضوع باعث نگرانی بسیاری از فعالان حوزه حمل‌ونقل و گردشگری در این شهر شده است.
از دلایل تاخیر در اجرای پروژه متروی قم می‌توان به مشکلات مالی و تامین‌نشدن بودجه لازم و مورد نیاز جهت عملیاتی‌شدن آن اشاره کرد که از بزرگ‌ترین چالش‌های این پروژه به‌شمار می‌آید. بعد از آن، مسائل فنی و مهندسی مانند بررسی دقیق زمین و طراحی مسیر که زمانبر و پرهزینه است، وجود دارد. همچنین مشکلات مربوط به تملک اراضی و مجوزهای لازم نیز باعث تاخیر در اجرای پروژه شده است.
نوربانی، کارشناس حمل‌ونقل شهری با بیان این‌که مونوریل یک سیستم حمل‌ونقل سبک و کم‌هزینه است که می‌تواند در شرایطی که ساخت مترو امکان‌پذیر نیست، یک جایگزین مناسب باشد، می‌گوید: «مونوریل از یک ریل واحد استفاده می‌کند که قطارها روی آن حرکت می‌کنند. این سیستم معمولا برای مسیرهای کوتاه و میان‌برد مناسب است و به کاهش ترافیک شهری کمک می‌کند. با توجه به شرایط قم، مونوریل می‌توانست به‌عنوان یک راه‌حل موقت در جهت جابه‌جایی مسافران در مناطق پرتردد شهر مورد استفاده قرار گیرد.»
او تصریح می‌کند: «با این‌حال، مونوریل نمی‌تواند جایگزین کامل مترو شود، زیرا ظرفیت و کارایی آن کم بوده و برای شهری مثل قم که در برخی اوقات مملو از مسافر و زائر است، پاسخگو نیست.»
 
ایجاد شبکه حمل‌ونقل جامع 
چندی قبل یکی از اعضای شورای شهر قم عنوان کرده بود که سرمایه‌گذاری در حمل‌ونقل عمومی یک سرمایه‌گذاری بلندمدت برای توسعه قم است. این امر به جذب گردشگران، ایجاد فرصت‌های شغلی و بهبود اقتصاد شهرکمک خواهد کرد.
حالا شهردار قم اعلام کرده، توسعه سیستم حمل‌ونقل عمومی در این شهر در دستور کار اصلی شهرداری قرار دارد.
مهندس سیدجواد حسینی می‌گوید: «ما در حال بررسی گزینه‌های مختلف برای ایجاد یک شبکه حمل‌ونقل جامع و کارآمد هستیم که بتواند نیازهای زائران، مسافران و گردشگران را برآورده کند.»
وی تصریح می‌کند: «بر ایجاد یک سیستم حمل‌ونقل چندوجهی تمرکز داریم که شامل اتوبوس‌های برقی، مترو و تراموا می‌شود. هدف ما کاهش ترافیک و آلودگی هوا و بهبود کیفیت زندگی در شهر است.»
سیامک ثباتیان، کارشناس شهرسازی نیز با بیان این‌که علاوه بر توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی، قم برای جابه‌جایی راحت‌تر گردشگران به تکمیل و بهبود سیستم‌های دیگری نیز نیاز دارد، به جام‌جم می‌گوید: «تاکسی‌ها باید مدرن و مجهز به سیستم‌های GPS شده و نرخ‌های آنها شفاف ومنصفانه باشد؛ ضمن این‌که استفاده از سرویس‌های تاکسی‌اینترنتی و دوچرخه‌سواری اشتراکی نیز به کاهش ترافیک و ارائه خدمات متنوع به گردشگران کمک می‌کند.»
وی با اشاره به این‌که ایجاد فضاهای اختصاصی برای پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری، به گردشگران کمک می‌کند تا از زیبایی‌های شهر لذت ببرند و به سلامت خود نیز توجه داشته باشند، ادامه می‌دهد: «آموزش و فرهنگ‌سازی در زمینه استفاده از حمل‌ونقل عمومی و رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی نیز به بهبود وضعیت حمل‌ونقل در قم کمک می‌کند. البته نصب علائم راهنمایی و رانندگی به زبان‌های مختلف و ارائه نقشه‌های راه برای گردشگران، سرعت جابه‌جایی آنها را بالا برده و با مسیریابی‌های آسان، حضور در قم برایشان لذت‌بخش‌تر می‌شود.»
این کارشناس شهری با تاکید براین‌که مسیرهای اتوبوسرانی باید طوری طراحی شوند که به نقاط پربازدید مانند حرم‌مطهر، اماکن مذهبی و هتل‌ها دسترسی داشته باشند، می‌گوید: «استفاده ازسیستم‌های ردیابی ناوگان به مدیران حمل‌و‌نقل کمک می‌کند تا وضعیت اتوبوس‌ها را به‌طور لحظه‌ای رصد کرده و در صورت نیاز، مسیرها را تغییر دهند.»
ثباتیان می‌افزاید: «ایجاد ایستگاه‌های ویژه در نقاط پرتردد موجب کاهش ازدحام و تسهیل دسترسی مسافران می‌شود. این ایستگاه‌ها باید دارای امکاناتی مانند سایه‌بان، نیمکت و سرویس بهداشتی باشد.»