زمانی که ایران برای تامین نیاز داخلی خود در برخی سالها تا مرز 5 و 6 میلیون تن گندم وارد می کرد، هیچ کس پیش بینی نمی کرد که بتواند روزی خود صادرکننده گندم باشد.
کد خبر: ۱۴۶۳۰۳
در پی افزایش تولید گندم و خودکفایی در این محصول ، صادرات آن از امسال آغاز شده است و این امر نشان می دهد که این رویا دور از دسترس نبوده است. صدور مجوز صادرات گندم از سوی شورای اقتصاد در مردادماه که اجازه صادرات گندم در حد یک میلیون تن را به شرکت بازرگانی دولتی داد، زمینه این کار را فراهم کرد، بر اساس اعلام مدیر عامل شرکت مادر تخصصی بازرگانی دولتی ، این شرکت توانسته تاکنون بیش از 498 هزار تن گندم به مقاصد کشورهای حاشیه خلیج فارس ، آفریقا و جنوب شرق آسیا صادر کند و روز گذشته نیز محموله دیگری به وزن 40 هزار تن از بندر ماهشهر به مقصد کشور عمان ارسال شده است که قرار است در 4 مرحله تا سقف 160 هزار تن گندم به عمان صادر شود.
قطعا صادرات چنین محصول استراتژیکی در حالی صورت می گیرد که تولید این محصول مازاد بر نیاز داخل بوده و ذخایر استراتژیک نیز برای آن پیش بینی شده است ، اما رسیدن به این نقطه آسان نبوده است.
شروع بحث خودکفایی گندم از ابتدای انقلاب مطرح شد اما با رسیدن واردات گندم کشور به مرز 6 میلیون تن ، این بحث جدی شد و مسوولان در اندیشه طرحی به نام طرح محوری گندم افتادند. با اقدامات صورت گرفته و بهبود وضعیت بارندگی ، میزان تولید گندم در کشور رو به افزایش گذاشت و بر اساس پیش بینی های امسال میزان تولید گندم به حدود 15 میلیون تن و میزان خرید گندم مازاد بر نیاز کشاورزان به حدود 12 میلیون تن خواهد رسید. با این حال ، در مقابل دیدگاه ضرورت خودکفایی در گندم دیدگاه دیگری نیز وجود دارد.
برخی اقتصاددانان و کارشناسان کشاورزی بر این باورند که توجه بیش از حد به گندم باعث شده تا سایر محصولات از توجه کافی برخوردار نباشند، به طوری که افزایش قیمت خرید گندم از کشاورزان و حمایت از این محصول باعث شده که بسیاری از کشاورزان گندم را جایگزین کشت سایر محصولات از جمله جو کنند که چنین حرکتی تبعات منفی به جا گذاشته است.
برخی کارشناسان افزایش تولید گندم را ناشی از افزایش سطح زیر کشت این محصول و افزایش بارندگی ها می دانند و بر این باورند که در آینده ای نزدیک احتمال تبدیل دوباره ایران به یک واردکننده گندم وجود دارد.
برخی اقتصاددانان نیز با استناد به برخی مسائل از جمله نرخ ارز، عدم مزیت نسبی مطلق ، ارزان بودن گندم در خارج و تخصصی شدن اقتصاد جهانی و تقسیم کار بین المللی و جهانی شدن اقتصاد و... خودکفایی در محصولات را با توجه به جهانی شدن اقتصاد غیرعلمی می دانند. اما مسوولان و همچنین برخی کارشناسان موافق خودکفایی معتقدند که کشور توان و ظرفیت تولید بالای گندم در حد رفع نیاز به خارج از کشور را دارد و حتی قادر به تولید تجاری این محصول نیز است.