«جام‌جم» مصوبه عجیب تسهیلات بانکی را بررسی می‌کند

شفافیت زیر ۱۰۰میلیارد تومان ممنوع!

بهار شفافیت اقتصادی که برای اولین بار در ۳۱ فروردین امسال با انتشار فهرست ابربدهکاران بانکی، نویدبخش آغاز شفافیت عملکرد بانک‌ها بود، در ۳۱خرداد با مصوبه شورای پول و اعتبار درباره محدودیت‌های اعلام تسهیلات کلان بانکی به تیرگی گرایید.
کد خبر: ۱۳۷۶۸۳۲
نویسنده آسیه فروردین - گروه اقتصاد
گرچه رسیدگی به پرونده دانه‌درشت‌های بانکی به تشکیل کمیته پیگیری مطالبات غیرجاری بانک‌ها در سال ۱۳۹۳ در دولت نخست حسن روحانی و دوران ریاست صادق آملی لاریجانی بر قوه قضاییه برمی‌گردد، اما از آن زمان تا ابتدای امسال، اطلاعات تسهیلات کلان و ابربدهکاران بانکی منتشر نشده بود.

تبصره ۱۶ قانون بودجه

بر اساس بند (د) تبصره۱۶ قانون بودجه ۱۴۰۱ که در آن بر شفاف‌سازی اطلاعات مربوط به تسهیلات و تعهدات بانکی تاکید شده، بانک مرکزی موظف است جزئیات اعلام تسهیلات و تعهدات را در قالب اشخاص، نرخ سود، مدت بازپرداخت، دوره تنفس، وضعیت بازپرداخت و نوع و میزان وثیقه دریافت‌شده را روی وبسایت بانک مرکزی قرار دهد و به‌صورت فصلی به‌روزسانی‌کند.

آیین‌نامه تسهیلات و تعهدات کلان

آیین‌نامه تسهیلات و تعهدات کلان که مصوب سال ۱۳۹۲ شورای پول و اعتبار بانک مرکزی است، مبنای مهمی برای ایجاد شفافیت در عملکرد بانک‌هاست. در این آیین‌نامه، تسهیلات و تعهدات کلانی که هر بانک می‌تواند اعطا کند، متناسب با سرمایه پایه آن بانک مشخص شده است.

مطابق با آیین‌نامه یادشده، خالص تسهیلات و تعهدات کلان برای هر ذی‌نفع واحد به میزان حداقل معادل ۱۰درصد سرمایه پایه مؤسسه اعتباری تعریف شده است. همچنین بر اساس ماده۶ آیین‌نامه تسهیلات و تعهدات کلان، حداکثر مجموع تسهیلات و تعهدات به هر ذی‌نفع واحد، نباید از ۲۰درصد سرمایه پایه آن بانک تجاوز کند. با توجه به ماده ۷ این آیین‌نامه نیز حداکثر تسهیلات و تعهدات کلان هر بانک باید در کل تا هشت برابر سرمایه پایه آن مؤسسه اعتباری باشد.

تیرگی جایگزین شفافیت

شفافیت تسهیلات‌دهی بانک‌ها تاثیرات مثبتی بر عملکرد بانک‌ها و بر عملکرد بدهکاران بانکی داشته است به طوری‌که سید احسان خاندوزی، وزیر امور اقتصادی و دارایی، درباره نتایج اقدام این وزارتخانه برای افشای اسامی ابربدهکاران بانکی گفت: تعدادی از این بدهکاران بزرگ برای پرداخت بدهی‌شان به بانک‌ها و خروج از فهرست بدهکاران مراجعه کرده‌اند.

با وجود تاثیرات مثبت شفافیت تسهیلات‌دهی بانک‌ها، مصوبه جلسه شورای پول و اعتبار در ۳۱ خرداد با حذف تسهیلات و تعهدات کلان زیر ۱۰۰میلیارد تومان، عملا وضعیت شفافیت اطلاعات تسهیلات کلان بانکی را تیره و تار کرده و وداع زودهنگام با شفافیت را رقم زده است.

در این مصوبه بیان شده تنها اگر میزان مجموع خالص تسهیلات و تعهدات مربوط به هر ذی‌نفع واحد یا اشخاص مرتبط بیش از ۱۰۰میلیارد تومان باشد، به‌عنوان مصادیق مشمول بند (د) تبصره (۱۶) قانون بودجه امسال محسوب می‌شود و بانک مرکزی تنها اطلاعات این تسهیلات را در پایگاه اطلاع‌رسانی خود در دسترس عموم قرار خواهد داد. مقایسه بند (د) تبصره ۱۶ قانون بودجه ۱۴۰۱ و آیین‌نامه تسهیلات و تعهدات کلان در سال ۱۳۹۲ با مصوبه اخیر شورای پول و اعتبار، بیانگر نقض قوانین و آیین‌نامه‌های موجود در این زمینه است. با این توصیف، بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار، عملا تیشه به ریشه همان شفافیت نصفه و نیمه‌ای که از ابتدای سال جاری در حال شکل‌گیری بود، زده است.

تسهیلات مخفی‌شده

نتیجه قاعده شورای پول و اعتبار در مصوبه خرداد امسال و عدم لزوم اطلاع‌رسانی تسهیلات کمتر از ۱۰۰میلیارد تومان، چیزی جز افزایش حجم زیادی از اطلاعات مربوط به تسهیلات مخفی و پایین‌تر از این رقم در بانک‌ها و نامشخص بودن آمار دقیق تسهیلات و تعهدات نیست. این پنهانکاری قانونی، مغایر با شفافیت اقتصادی و به‌گونه‌ای تقلیل دادن این موضوع است، زیرا اطلاعات بسیاری از تسهیلات کمتر از ۱۰۰میلیارد تومان مخفی می‌ماند و شفاف‌سازی به‌درستی رقم نمی‌خورد. این امر، نه تنها گزارش عملکرد بانک‌ها را از دقت خارج می‌کند، بلکه مجموع بدهی‌های دقیق ناشی از تسهیلات و تعهدات زیر ۱۰۰میلیارد تومان را با ابهام مواجه می‌کند و عملا موجب خطای عملکرد در گزارش‌گیری از بانک‌ها و گزارش‌دهی به نهاد‌های بالادستی می‌شود.

عدم شفافیت ۵۰ درصدی بانک‌ها

انتشار اطلاعات تسهیلات و تعهدات اشخاص مرتبط در شش بانک در دوم مرداد امسال، نشان می‌دهد از مجموع بانک‌های اقتصاد نوین، آینده، پارسیان، توسعه صادرات، دی و شهر، فقط بانک پارسیان و بانک شهر، دارای تسهیلات بالای ۱۰۰میلیارد بوده‌اند. بررسی جداول چهار بانک دیگر، عینا با این پیام مواجه می‌شود: فاقد تسهیلات و تعهدات بیش از یکهزار میلیارد ریال است. به عبارت دیگر، ۶۵ درصد بانک‌ها بر اساس مصوبه شورای پول و اعتبار، تسهیلات کلان نداشته‌اند. این در حالی است که اگر محدودیت ۱۰۰میلیارد تومانی گذاشته نمی‌شد، قطعا بانک‌های دیگر تسهیلات و تعهدات مطابق با تعاریف آیین‌نامه تسهیلات و تعهدات کلان داشته‌اند که این مقادیر در حال حاضر مخفی است. بررسی همین موضوع در ۱۴تیر امسال شامل فهرست ۱۹بانک و موسسه اعتباری درخصوص تسهیلات و اشخاص مرتبط نیز بیانگر این است که از مجموع ۱۹‌بانک فقط ۴۷درصد آن‌ها تسهیلات کلان بیش از ۱۰۰میلیارد تومان داشته‌اند و ۵۳ درصد، اعلام کرده‌اند فاقد تسهیلات و تعهدات بیش از ۱۰۰میلیارد تومان هستند.

منبع: روزنامه جام جم
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰
ایستاده در سیل

روایت دست‌اول امدادگران از عملیات جست‌وجو و نجات در سیل امامزاده داوود و فیروزکوه

ایستاده در سیل

همه زنده زنده سوختند

نصرت‌الدین نصراللهی تنها شاهد حادثه سقوط هواپیمای فرماندهان جنگ، از آن روز می‌گوید

همه زنده زنده سوختند

نیازمندی ها