فرازهایی از تاریخ معاصر ایران ، برنامه ای است با ساختار ترکیبی که روزهای شنبه هر هفته از شبکه 2سیما، جلوه افکنی می کند.
کد خبر: ۱۳۰۹۳۴
این برنامه در آخرین قسمت های پخش شده وقایع سال 56را مطمح نظر قرار داده ، تلاش دارد به روایت رویدادهایی بپردازد که باعث پیروزی شکوهمندانه انقلاب اسلامی ایران شد.
وقوع چنین واقعه ای را باید از پدیده های شگرف قرن بیستم تلقی کرد. در شرایطی که تندباد انواع ایسم های برگرفته از مکاتب مختلف ماتریالیستی نظیر سرمایه داری و سوسیالیسم به تمامی کشورهای جهان از جمله محافل روشنفکری میهن مان وزیدن گرفته بود و مبارزه با دین در دستور کار رژیم بود، پیروزی انقلاب اسلامی آن هم با رهبری روحانیت شیعی ، خط بطلان به دیدگاه هایی کشید که برای دین اعتبار و جایگاه تعالی بخشی قائل نبودند.
انقلاب اسلامی ایران در مدتی که از حیات پر برکتش گذشته نه تنها توانست در محدوده جغرافیایی سیاسی کشورمان ، حکومتی با ساختار و عنوان جمهوری اسلامی را مستقر کند، بلکه توفیق یافت در طول ماندگاری و صلابت 28ساله اش ، زمینه های بیداری و روشنگری را در دیگر جوامع اسلامی و محروم فراهم کند.
اهداف و رویه جمهوری اسلامی ایران در راستای اندیشه های استقلال ، عدالت و دین خواهانه اش ، به گونه ای بوده که دشمنی های بسیاری از بدخواهان و کینه توزان استعمارگر و سلطه جو را برانگیخته است.
مخالفت و عنادهایی که از همان آغاز حرکت انقلاب اسلامی وجود داشته ، اینک هم با شدت و عمق بیشتر و به اشکالی دیگر ادامه دارد.
در چنین فضایی ، بازخوانی مداوم از دلایل و زمینه های ایجاد انقلاب اسلامی ضرورتی غیرقابل اجتناب تلقی می شود. ساخت و تولید چنین مجموعه هایی باید با این هدف صورت گیرد که علاوه بر حفظ و بالا بردن انگیزه های انقلابیون نسل اول ، آنها را به نسلهای بعد پیوند دهد.یادآوری دوران سیاه و وابستگی کشور به استعمارگران و اختناق و دیکتاتوری حاکم بر آن ، همچنین فداکاری ها و ایثارگری های مجاهدانی که تلاش در راه حاکمیت استقلال ، عدالت و ارزشهای دینی را بر میهن پیشه کرده بودند، این حسن را نیز دارد که مخاطب را در هر نقطه از میهن اسلامی نسبت به فعالیت های مستکبران جهانی برای سیطره دوباره شان بر کشور هشیارتر کند و ایشان را برای تحقق کامل اهداف انقلاب اسلامی انگیزه و توان بیشتری بخشد.
عینیت یافتن این آرمان ها، هنگامی میسور خواهد بود که بازخوانی چگونگی و دلایل آغاز حرکت انقلاب اسلامی و پیروزی آن ، اضافه بر استمرار، عمیق و به روز باشد.فرازهایی از تاریخ معاصر ایران در بیان موضوع بیشتر به توصیف وقایع توجه دارد و نه تحلیل ؛ در مواردی نیز که تحلیل انجام گرفته به ابعاد منفی رژیم پهلوی و حامیان آن بیش از اهداف ، انگیزه ها و برنامه های انقلابیون مسلمان توجه شده است. همچنین در این عرصه تنوع لازم در بیان دیدگاه های صاحب نظران به چشم نمی آید.
تردیدی نیست در صورت اتخاذ این رویه (وجود دیدگاه های متفاوت) زوایای دیگری از سیمای عالمتاب انقلاب اسلامی آشکارتر شده وارتباط مخاطب با برنامه عمق بیشتری می یافت.
در صورتی که بخواهیم از نگاهی دیگر به واکاوی این نکته بپردازیم. باید اذعان داشت زاویه دید و نوع نگرش به موضوع حاوی خلاقیت نبوده ، به بیانی دیگر کلیشه ای و تکراری است. بدین معنا که این گونه روایت پردازی از انقلاب اسلامی را سالهاست که از رسانه های گوناگون از جمله صدا و سیما می شنویم و می بینیم. گذشت 28سال از پیروزی این حرکت الهی تنوع و تغییر بافت جمعیت و به طور کلی شرایط، سطح و مناسبات فرهنگی اجتماعی و سیاسی داخلی و بین المللی این ضرورت را ایجاد کرده که در هر دوره و مقطعی از موضع به روزتری به بیان تاریخ معاصر بویژه در حوزه انقلاب اسلامی پرداخته شود.
برنامه از نظر ساختاری نیز دارای نوآوری های جذابی نیست ؛ به عنوان نمونه چینش آیتم های مجری ، نظرات کارشناسان و گفتار متن چندان خلاقانه به نظر نمی آیند.
حذف مجری ، اختلالی در ارتباط مخاطب با برنامه به وجود نمی آورد. کارشناسانی که برای بیان نظراتشان گزینش شده اند از جنبه های مختلف از جمله شیوه تحلیل ، تاثیرگذار نشان نمی دهند. طراحی صحنه به هنگام اجرای مجری و بیان دیدگاه های غالب کارشناسان (بجز مواردی که محل تصویربرداری موزه عبرت است) سنخیتی با موضوع برنامه ندارد. همچنین عدم تحرک دوربین و تغییر کادر به هنگام تصویربرداری از کارشناسان از جذابیت بصری و ضربآهنگ مطلوب تر فرازهایی از تاریخ معاصر ایران کاسته است.
مدت برنامه مناسب است اما پخش دیر هنگام آن باعث شد تا ارتباط مخاطب با برنامه در حداقل ترین صورت ممکن انجام پذیرد.
در آخرین قسمت پخش شده این برنامه علاوه بربیان چگونگی شکنجه های ساواک ، به پیروزی کارتر، کاندیدای دموکرات برای ریاست جمهوری امریکا و به دنبال آن ایجاد فضای باز سیاسی در کشورمان و بهره گیری پیروان امام خمینی (ره) از شرایط ایجاد شده ، پرداختند در صورتی که پیگیر وقایع بعد آن از زبان این برنامه هستند می توانید شنبه ها ساعت 00.30از شبکه 2سیما به تماشای فرازهایی از تاریخ معاصر ایران بنشیند.