غفلت از توسعه شبکه ریلی در بودجه 86

کاهش بار ترافیکی جاده ها، کاهش تعداد کشته شدگان جاده ای ، کاهش مصرف سوخت و رشد اشتغال آرزویی است که برنامه ریزیان کشور برای دستیابی به آن تلاشهای زیادی انجام داده اند.

کد خبر: ۱۲۵۷۹۴

اما در عمل یکی از راهکارهای اساسی در این زمینه که بهای زیادی نیز به آن داده نمی شود، توسعه شبکه ریلی اعم از مترو و راه آهن است که طرح های آن با کندی بسیار اجرا می شود.
این کندی کار باعث شده است ، علاوه بر لطمات اقتصادی و اجتماعی ، با وجود موقعیت استراتژیک و مناسب ایران برای ترانزیت کالا در محورهای شمالی و جنوبی و شرق و غرب ، بسیاری از پتانسیل ها به نفع رقیبان بدون استفاده باقی بماند.
سید حسن میرافضلی ، کارشناس صنعت حمل و نقل ریلی در این زمینه به خبرنگار ما می گوید: سالانه 140هزار نفر براساس آمار رسمی در جاده های کشور کشته و زخمی می شوند، که اگر تعداد کشته شدگان ناشی از آلودگی هوا و همچنین خسارات مالی ناشی از تصادفات به خودروها را در نظر بگیریم ، لطماتی که کشور متحمل می شود، بسیار بیشتر خواهد بود.
وی با اشاره به یارانه بالای سوخت در کشور گفت: براساس گزارش اعلام شده 42میلیارد دلار یارانه انرژی است که متاسفانه با افزایش تعداد خودروهای در حال تردد و همچنین غیراستاندارد بودن آنها، این یارانه ها هر ساله در حال افزایش است و اگر مصرف سوخت کنترل نشود باید در 7-8سال آینده کل نفت تولیدی کشور را جهت تولید بنزین و گازوئیل به پالایشگاه ها بدهیم و دیگر نفتی برای صادرات نخواهیم داشت و حتی در 10-15سال آینده تبدیل به واردکننده بنزین خواهیم شد.
وی توسعه شبکه ریلی را راهکاری اساسی برای حل این معضلات ذکر کرد و گفت: توسعه شبکه ریلی پر سرعت و مجهز اعم از مترو و راه آهن و اتصال تمامی استان ها و شهرستان ها با هم می تواند جابه جایی مسافران و کالا را از نظر هزینه و زمان توجیه پذیر کند.
وی افزود: در حال حاضر بسیاری از کارخانه ها و شهرک های صنعتی برای نزدیک بودن به بازار مصرف ، در اطراف تهران احداث شده اند و اگر خطوط ریلی پرسرعت و مجهز بین استان های کشور گسترش پیدا کند، انگیزه سفر به تهران کاهش می یابد و از طرف دیگر بسیاری از صاحبان کالا به جای حمل و نقل جاده ای از حمل و نقل ریلی استفاده خواهند کرد.
میرافضلی گفت: هزینه احداث یک کیلومتر خط آهن برابر هزینه یک کیلومتر بزرگراه است که البته با توجه به موقعیت استان ها، هزینه آن نیز فرق می کند به طوری که در استان های کوهستانی و پر پیچ و خم که نیاز به ایجاد تونل دارد، هزینه بالاتر است ، اما به طور متوسط هزینه یک کیلومتر خط آهن بین 500تا یک میلیارد تومان است.
وی با اشاره به انجام مطالعه احداث 3500کیلومتر خطوط ریلی در کشور گفت: مطالعه احداث 13هزار کیلومتر نیز در حال انجام است و در مجموع حدود 17هزار کیلومتر خط آهن در کشور باید ایجاد شود.
وی افزود: در کشور امکان بالقوه برای آن که سالی بین صدها تا هزار کیلومتر راه آهن ایجاد کنیم ، وجود دارد؛ ولی آنچه وجود ندارد، مدیریت توانمند و لایق در این زمینه است که به منافع ملی کشور فکر کند.
وی با اشاره به اشتغالزایی بالای این بخش گفت: زیرسازی ، ریل گذاری ، ساخت ریل ، ساخت واگن ، ساخت لکوموتیو، تجهیزات داخلی واگن و تامین خدمه داخل و خارج راه آهن ، همه اینها بخشهایی است که می توان ایجاد اشتغال کرد.
حبیب الله اسماعیل زاده ، رئیس کمیته حمل و نقل کمیسیون عمران مجلس نیز به خبرنگار ما گفت: توان کشور به منظور جذب اعتبارات ریالی برای توسعه حمل و نقل ریلی در یک سال مالی یکهزار و 300میلیارد تومان است که متاسفانه در سال 85فقط 300میلیارد تومان اعتبار داشتیم.
وی افزود: در لایحه بودجه 86اعتبارات در رابطه با ساخت راه آهن و توسعه حمل و نقل ریلی حدود 307میلیارد تومان دیده شده است که تفاوت چندانی با اعتبارات سال 85ندارد. همچنین 225میلیارد تومان نیز مقرر شده که معادل ارزی آن از محل حساب ذخیره ارزی برای خرید ناوگان و تجهیزات ریلی در اختیار راه آهن قرار گیرد.
وی یکی از مشکلات اساسی راه آهن را بحث نگهداری آن دانست و گفت: تامین هزینه نگهداری راه آهن ، از محل درآمد شرکت راه آهن جمهوری اسلامی است ، در حالی که در بخش حمل و نقل جاده ای هزینه نگهداری راه از محل بودجه عمومی کشور برداشت می شود و دولت آن را تقبل می کند.
در نتیجه با توجه به ارزان بودن سوخت که حمل و نقل جاده ای از آن برخوردار است انگیزه صاحبان کالا برای استفاده از راه آهن به جای جاده کاهش پیدا می کند، چرا که هزینه نگهداری و حمل آن نسبت به جاده ای گران تر است.
وی بر لزوم توسعه شبکه ریلی تاکید کرد و درباره اتصال استان ها با یکدیگر گفت: متاسفانه کمبود اعتبارات در این بخش ، مانع توسعه شبکه حمل و نقل ریلی شده است ، در صورتی که توسعه شبکه ریلی پرسرعت و مجهز و کاهش هزینه های حمل می تواند انگیزه استفاده مردم از این شبکه را افزایش دهد.
وی مصرف سوخت در حمل و نقل ریلی را یک ششم مصرف حمل و نقل جاده ای دانست و گفت: این صرفه جویی در مصرف انرژی می تواند در جهت اقتصاد کشور گام موثری باشد.