خطر بالای افت قند خون در بیماران دیابتی که از انسولین استفاده میکنند، وجود دارد، بهخصوص زمانی که وعدههای غذایی به تناسب استفاده نشده باشد یا اشتباهی در میزان مورد استفاده انسولین رخ دهد. بهجز افراد دیابتی، کودکان که از ذخایر قند بدن به میزان کمتر برخوردارند در ریسک بالای افت قند خون هستند؛ بهویژه زمانی که به دلایلی بیمار به بیان گرسنگی خود قادر نباشد یا استفراغ مکرر دارد.
معمولا علائم ناشی از افت قند خون مانند لرزش اندامها و تعریق و حالت تهوع بافاصله با مصرف قندهای ساده بهبود مییابد، ولی در موارد شدیدتر که بیمار تشنج یا کاهش سطح هشیاری دارد باید بیمار سریع به مراکز درمانی برای تزریق قند به صورت محلولهای وریدی انتقال یابد.
بعضی داروهای بیماران دیابتی مانند گلیبنکلامید ممکن است به علت اثر طولانی دارو مدت بیشتری باعث ایجاد افت قند خون شود؛ به گونهای که با مصرف قند یا نوشیدنی قنددار علائم برطرف شود، ولی مجددا به علت از بین نرفتن اثر دارو بیمار دچار افت قند خون شود. در این وضعیت بهرغم بهبود اولیه بیمار به مراقبت در مرکز درمانی برای پیشگیری از افت مجدد قند خون توصیه میشود.
بیمارانی که دچار افت مکرر قند خون میشوند، باید از اقداماتی که به دقت بالایی نیاز دارند نظیر رانندگی یا فعالیت در ارتفاعات پرهیز کنند. از آنجا که معمولا علائم پیش درآمدی قبل از وقوع کاهش سطح هشیاری وجود دارد، توصیه میشود اینگونه بیماران و بیماران در معرض خطر همواره قند یا شکلات همراه خود داشته باشند تا به محض ایجاد تعریق، لرزش و بیقراری جهت جلوگیری از پیشرفت علائم استفاده کنند.
برخلاف آنچه بیشتر افراد فکر میکنند آب قند هیچ تغییری در فشار خون بیمار ایجاد نمیکند. ترس از بالارفتن فشار خون در بیمار دارای علائم افت قند، نباید منجر به تصمیم اشتباه ندادن مواد قندی به بیمار شود. برعکس در بیمار با افت فشار خون دادن یک لیوان آب قند تغییری در بالا بردن فشار خون بیمار ایجاد نمیکند. آب قند فقط قند خون بیمار را به صورت محدود تغییر میدهد.
دکتر سید میثم یکه سادات
متخصص طب اورژانس