در لبه دانش حرکت می‌کنیم

به عنوان مقدمه بحث، ابتدا درباره شرایط و ویژگی‌های ارتش و مشخصا نیروی هوایی در شکل‌گیری و رشد انقلاب اسلامی توضیح دهید. نیروی هوایی به عنوان یک نیروی کلاسیک چگونه خود را با معیارهای انقلاب اسلامی تطبیق داد؟

در ظاهر نیروی هوایی در خدمت رژیم پهلوی بود اما باطن ماجرا این بود که نیروی هوایی از بین مردم شکل گرفته بود و امثال شهید بابایی و... در آن حضور داشتند. اعتقادات این افراد مغایر با رژیم طاغوت بود. لذا بدنه نیروی هوایی حتی قبل از پیروزی انقلاب نیز طاغوتی نبوده و انقلابی بود. در آن زمان نیروهای انقلابی در درون نیروی هوایی کشورمان حضور داشتند. همان‌طور که شاهد بودیم پرسنل نیروی هوایی از اولین گروه‌هایی بودند که با امام خمینی(ره) بیعت کرده و به صفوف مردم پیوستند. با آغاز جنگ این نیروها توانستند ناوگان فنی را به صورت عملیاتی نگه دارند. به رغم این‌که آمریکا معتقد بود ایرانیان قادر به انجام این کار نخواهند بود و احتمال دارد این نیروها بعد از دوسال تحلیل رفته و ماهیت نیروی هوایی از بین رود. این در حالی است که امروز پس از گذشت 40 سال از انقلاب نه تنها توان نیروی هوایی ایران تحلیل نرفته بلکه روز به روز رشد کرده است.

در اینجا خوب است به خاطره‌ای به نقل از مقام معظم رهبری اشاره کنم که به نوعی به شکل‌گیری جهاد خودکفایی در نیروی هوایی منجر شد. اوایل انقلاب گزارشی از سوی مسؤولان نهادهای نظامی درباره وضعیت هواپیماها و تجهیزات هواپیمایی خدمت امام خمینی (ره) ارائه می‌شود مبنی بر این‌که پس از یک مدت مشخص نیاز به تعمیرات اساسی در این تجهیزات وجود دارد که شاید انجام این تعمیرات ممکن نباشد. حضرت امام با توکلی که به خداوند داشتند پاسخ می‌دهند که مشکلی نیست و ادامه دهید. این در حالی بود که حتی آمریکایی‌ها زمانی که پس از انقلاب،‌ ایران را ترک می‌کردند تصورشان این بود که ما قادر به نگهداری تجهیزات هوایی و کار کردن با آنها نیستیم و بالاخره مجبور به بازگرداندن آنها خواهیم شد.

اما حضور نیروهای انقلابی در نیروی هوایی ارتش و کارکنان بسیار انقلابی در کنار رهبری و شهیدانی از جمله بابایی، اردستانی و ستاری موجب شکل گیری تفکر بسیجی و راه انقلابی شد.

این نیروها علم و دانش داشتند اما قبل از انقلاب به آنها میدان داده نشده و ظرفیت لازم برایشان فراهم نشده بود. لذا پس از انقلاب زمینه‌ای جهت خودکفایی و حرکت به سمت خوداتکایی فراهم شد.

آیا راهبردهای نیروی هوایی بعد از دفاع مقدس و در شرایط عادی تغییر کرده است؟

نیروهای نظامی ما امروز هم با همان روحیات دوران جنگ مشغول فعالیت هستند اما شاید بروز و نمود این‌گونه فعالیت‌ها کمتر باشد. خوشبختانه بعد از انقلاب آموزش‌های لازم در نیروی هوایی ارتش داده شد و اساتید ما بعد از جنگ در مراکز آموزشی حضور داشتند و شرایط جنگ را به جوانان کشورمان منتقل کردند، به این معنی که نحوه مقاومت در دوران دفاع مقدس به شکلی دیگر به جوانان امروز انتقال داده شد.

نکته دیگر این است که امروز شاید مردم اطلاع نداشته باشند که روزانه صدها سورتی پرواز در تهران زیر نظر اساتید انجام می‌شود. شاید مردم اطلاع نداشته باشند که شب‌ها هواپیماها در حال گشت‌زنی و به صورت مداوم در حال تمرین و پرواز هستند و از این لحاظ تفاوتی با دوران جنگی وجود ندارد و می‌بایست هواپیما حتی در شرایط فعلی سالم باشند.

بعد از جنگ چه اتفاقی در ایران افتاده است که دشمنان ریز و درشت اجازه تجاوز به خاک ایران را به خودشان نمی‌دهند؟

همانطور که رهبر معظم انقلاب هم بارها تاکید کردند یکی از دلایلی که تاکنون حمله نظامی به جمهوری اسلامی ایران صورت نگرفته است، آمادگی‌های دفاعی و نظامی کشورمان است. دشمنان ایران بارها نقشه‌هایی برای تجاوزگری کشیده‌اند اما آمادگی ما مانعی در برابر این‌گونه حملات بوده است.

ابتدای پیروزی انقلاب این تصور برای دشمنان کشور به وجود آمده بود که می‌توانند به ایران حمله کنند اما در حال حاضر آنها به توانمندی نظامی ما واقف هستند. بارها کدهایی از تصمیم دشمنان برای حمله به ایران داشتیم که آمادگی نظامی ما مانع این تجاوز شده است.

رهبر انقلاب نیز بارها تاکید کرده‌اند که در حال حاضر جنگ نظامی، کشور را تهدید نمی‌کند. قطعا ایشان با علم کافی بر توانمندی نظامی کشورمان و آمادگی نیروهای مسلح تحت رهبری‌شان چنین بیاناتی دارند. در ضمن یکی از عوامل وحدت‌ساز حضور فرماندهی مقتدر است. بنابراین باید همچنان آمادگی خود را حفظ کنیم، چرا که دشمنان هر لحظه آماده حمله هستند و در صورت عدم آمادگی ما احتمال وقوع حمله وجود خواهد داشت.

چندی قبل اولین جنگنده تمام ایرانی رونمایی شد که بازتاب‌های بسیار گسترده‌ای داشت. در این میان برخی به سیاه‌نمایی توانمندی‌های داخلی پرداختند. دلیل این‌گونه سیاه‌نمایی‌ها چیست و چرا همواره عده‌ای به دنبال نادیده گرفتن توانمندی‌های داخلی هستند؟

یکی از مشکلات امروز، توسعه بی‌حد و حصر شبکه‌های مجازی است و دشمنان از این طریق بشدت در پی ایجاد جنگ روانی و تاثیرگذاری بر مردم ایران هستند. سیاه‌نمایی علیه توانمندی‌های داخلی کشور نیز اغلب در فضای مجازی شکل گرفته و بدون این‌که برخی اطلاع کافی از اصل موضوع داشته باشند برخی اطلاعات اشتباه دست به دست می‌چرخد و بعضی از مردم، ناآگاهانه اعتماد می‌کنند. فتنه یعنی این که موضوع واقعی به صورت برعکس منعکس شده و هر کسی نیز قادر به اثبات صحت آن نباشد.

واقعیت این است که در ابتدای انقلاب شاهد پیشرفت‌های امروز نبودیم، اما در حال حاضر جوانان کشورمان پیشرفت‌های بسیاری کرده‌اند از جمله در علوم هوانوردی. در صنایع نظامی ما همین تخصص‌ها حاکم بوده و توانمندی بسیاری داریم. زمانی ساخت هواپیما دور از انتظار بود اما امروز به واسطه توانایی جوانان کشورمان شاهد انجام آن هستیم و ساخت هواپیما چیز دور از دسترسی نیست و انجام شده است.

البته به دلیل ملاحظات نظامی نمی‌توان تمام این پیشرفت‌ها را بازگو کرد همان‌طور که در سایر کشورها نیز چنین ملاحظاتی وجود دارد. در صورت عدم وجود چنین معذوریت‌هایی می‌توانستیم اطلاعات بیشتری از توانمندی‌های نظامی اعلام کنیم تا مردم ببینند فرزندانشان به چه اقتداری در ساخت تجهیزات نظامی دست یافته‌اند.

جنگنده کوثر نمونه‌ای از این پیشرفت‌ها است. صنعت هوایی، بسیار پیچیده است و کشورهای دارنده این صنعت ترجیح می‌دهند همه نیازها را خودشان تولید نکنند و هواپیماها به صورت مشارکتی تولید می‌شود. مثلا کل لاستیک‌هایی که در دنیا برای هواپیماها مورد استفاده قرار می‌گیرد در آسیای شرقی ساخته می‌شود و یا اویونیک را کشورهایی چون ژاپن و یا برخی کشورهای اروپایی می‌سازند؛ صندلی‌پران را شرکت مارتین بیکر انگلیس می‌سازد. اما به دلیل روحیات استکباری که دشمنان دارند و آمریکا سعی می‌کند کشورها را علیه ما متحد کند ما نباید به آنها وابسته باشیم. به همین دلیل تصمیم گرفتیم تمام نیازهای صنعت هوایی خودمان را در داخل کشور تولید کنیم که این موضوع، منحصر به فرد است و در هیچ جای دنیا و حتی کارخانه‌های هواپیماسازی آمریکا هم این کار انجام نمی‌شود.

ما تمام زیرساخت‌ها را خودمان ایجاد کرده‌ایم و جنگنده کوثر که پرواز کرد از صفر تا صد آن را خودمان ساخته‌ایم.

می‌گویند جنگنده کوثر بسیار شبیه اف 5 آمریکا است...

هواپیماها به لحاظ ظاهر معمولا مشابهت‌های زیادی دارند و هواپیماهای زیادی در دنیا هستند که به لحاظ شکل ظاهری شباهت دارند. مثلا هواپیماهای سوخو 30 و سوخو 35 در شرق، شباهت فراوانی به هواپیماهای اف18 و اف15 در غرب دارند. یا هواپیمای ب1 آمریکایی شباهت بسیاری به سوخو 160 روسیه دارد. بالاخره همه هواپیماها یک ظاهر آیرودینامیک دارند، بال و دم دارند و قاعدتا همگی در ظاهر از یک چارچوب مشابه بهره می‌برند و در بسیاری موارد به یکدیگر شباهت دارند. بنابراین از نظر شکل ظاهری می‌توانیم بگوییم جنگنده کوثر شبیه اف‌5 آمریکا است. اما آن چیزی که مهم است زیرساخت‌های تولید بخش‌های مختلف این هواپیما از جمله اویونیک، صندلی‌پران و بخش‌های مختلف دیگر است. مثلا درباره صندلی‌پران هواپیما خوب است که توضیح دهم چرا که تکنولوژی بسیار بسیار پیچیده‌ای دارد. وقتی دو خلبان می‌خواهند از هواپیما به بیرون پرتاب شوند همه اتفاقاتی که می‌افتد باید در ‌9/0 ثانیه رخ دهد. در این فرآیندها ابتدا باید پوشش شیشه‌ای یا کاناپی از سر راه برداشته شود که خلبان به آن برخورد نکند. بعد خلبان‌ها باید به ترتیب به بیرون پرتاب شوند و پرتاب آنها هم باید به شکلی باشد که راکتی که در زیر صندلی آنها عمل می‌کند به دیگری آسیب نزند. همه این اتفاقات باید در 9/0 ثانیه انجام شود. همچنین می‌توان به لندینگر یا ارابه فرود اشاره کرد که تکنولوژی بسیار پیچیده‌ای دارد و می‌تواند در هنگام فرود هواپیما، آن وزن را با آن سرعت تحمل کند. همه اینها را ما در داخل ساخته‌ایم، بنابراین شاید شباهت ظاهری میان جنگنده اف‌5 با کوثر ایرانی وجود داشته باشد اما مهم زیرساخت‌های تولید قطعات این هواپیماست.

رهبر معظم انقلاب در حکم انتصاب شما بر نکاتی تاکید کرده‌اند. برای جامه عمل پوشاندن به این مطالبات چه اولویت‌هایی را در دستور کار دارید ؟

قبل از انتصاب بنده به این پست اقدامات بسیار خوبی انجام شده است ولی ما هیچ‌گاه نباید در نقطه‌ای که هستیم متوقف شویم. ما تلاش خواهیم کرد استفاده بیشتری از نیروی جوان داشته باشیم و در حوزه تجهیزات مطابق با استانداردهای روز حرکت خواهیم کرد.

ما مطابق با تهدیدات روز تجهیزات خود را پیشرفته می‌کنیم و از الزامات این کار بهره‌مندی از توانایی‌های جوانان است. البته ما در برخی جهات از پیشرفت‌ها نیز جلوتر و به قول معروف در لبه دانش در حال حرکت هستیم.

همچنین تلاش خواهیم کرد توجه بسیاری به نیازهای مختلف کارکنان از جمله نیازهای معیشتی داشته باشیم و منزلت اجتماعی آنها را حفظ کنیم چرا که دغدغه اصلی ما اهمیت دادن به سرمایه‌های انسانی است.

دوست دارم پرواز کنم

در بخشی از گفت‌وگو به مضرات فضای مجازی اشاره کردید. آیا خودتان اهل فضای مجازی هستید؟

در فضای مجازی حضور ندارم اما از آن بی‌اطلاع هم نیستم. در ضمن معتقد هستم که فضای مجازی شمشیر دولبه‌ای است که می‌تواند هم مفید باشد و هم آسیب‌هایی داشته باشد. بنابراین توصیه من به جوانان در نظر گرفتن ابعاد مختلف فضای مجازی است. فضای مجازی می‌تواند مسیر زندگی جامعه را تغییر دهد، لذا باید نسبت به این فضا آگاهی داشته و در مورد آسیب‌های آن دقت لازم را داشته باشیم، جوانان باید خوب و بد این فضا را درست تشخیص دهند و بدانند دشمن نگاه هدفمندی به این فضا دارد، آنها درصدد استحاله ما هستند. لذا باید هوشیار بوده و موارد مفید و مضر را در فضای مجازی مورد توجه قرار دهیم.

آیا به لحاظ امنیتی، فرماندهان ارتش محدودیتی در استفاده از فضای مجازی دارند؟

بله، محدودیت‌هایی داریم. دستورالعمل‌هایی در جهت استفاده از این فضا داریم و حفاظت اطلاعات ما در این زمینه فعال است. البته فرماندهان نظامی ما دارای قدرت تشخیص هستند و به طور معمول خودشان موارد امنیتی را رعایت کرده و معمولا در این فضا نیستند.

اگر فرصتی برای تفریح داشته باشید چه تفریحی را بیشتر می‌پسندید؟

فرصت زیادی برای تفریح ندارم اما بهترین تفریح من بودن در کنار خانواده است. گاهی با همسرم برای خرید مایحتاج زندگی به خرید می‌رویم و خیلی علاقه به این کار دارم. همچنین علاقه بسیاری به سفر دارم. به فوتبال هم علاقه دارم و اگر فرصتی پیدا کنم فوتبال تماشا می‌کنم.

آیا بازی هم می‌کنید؟

در مقطعی فوتبال بازی می‌کردم اما الان دیگر وزنم اجازه نمی‌دهد.(می‌خندد)

پرواز چطور؟ آیا اخیرا پرواز داشته‌اید؟

خیر. آخرین پروازم سال 85 بود. از آن زمان که در عرصه مدیریت هستیم قوانین و مقررات اجازه پرواز نمی‌دهد.

یعنی کلا پرواز را کنار گذاشته‌اید و یا ممکن است روزی دوباره پرواز کنید؟

من خیلی خیلی دوست دارم که روزی دوباره پرواز کنم منتها همان‌طور که گفتم مقررات اجازه نمی‌دهد. اما هر زمان که امکانش باشد و یا نیاز شود باید به اصطلاح یک دوره رفرش انجام دهیم. بر اساس قوانین پروازی شما در هر سطحی که باشید اگر برای یک مدتی پرواز نکنید باید با مقررات خاصی پرواز کنید. مثلا اگر 45 روز پرواز نکنید یک مقررات خاص وجود دارد،‌ اگر سه ماه پرواز نکنید یک مقررات و اگر شش ماه یا بیشتر پرواز نکنید یک مقررات خاص دیگر وجود دارد و باید پس از گذراندن یک دوره، مجددا با استاد پرواز کنید. بنابراین اگر من همین الان بخواهم دوباره پرواز کنم باید پس از طی یک دوره، با استاد پرواز کنم و ممکن است خلبانی که یک روز شاگرد من بوده الان به عنوان استاد با من پرواز کند.

مریم شریف‌زاده