حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
شایعات غیرعلمی
خاطرات ما چقدر واقعی است؟
تا چه حد به چیزهایی که به یاد میآورید، مطمئن هستید؟ براساس تحقیقاتی که در دانشگاه وارویک انگلستان صورت گرفته، بسیاری از مردم ممکن است حوادثی را به یاد بیاورند که اتفاق نیفتاده است.
دکتر کیمبرلی وِید، استاد دانشکده روانشناسی این دانشگاه، با مطالعهای که روی حافظه کاذب انجام داده، معتقد است، اگر خاطرهای را که متعلق به ما نیست، به ما بگویند و ما مکررا در ذهن خود آن خاطره را تصویر کنیم، تقریبا نیمی از ما میپذیریم که آن خاطره واقعی است.
در آزمایش القای خاطره ـ که بیش از 400 نفر در آن شرکت کردند ـ مشخص شد که نزدیک به 50درصد افراد، در تلاش برای به یاد آوردن خاطراتی هستند که به آنها القا میشود. آن خاطرات را هر یک تا حدی میپذیرند. فرقی ندارد این خاطرات درباره سوارشدن به یک وسیله نقلیه غیرمعمول باشد یا اذیت کردن معلم دبستان یا خرابکاری در عروسی یکی از اقوام. در انتهای این آزمایش، 30 درصد افراد شرکتکننده، خاطره القا شده را کامل و واضح به یاد میآوردند و 23درصد دیگر نیز پذیرفتند که آن خاطره قطعا اتفاق افتاده ولی تمام جزئیات آن را به یاد نمیآوردند.
دکتر وِید و همکارانش معتقدند، وقتی شخصی خاطرهای را در پس ذهنش مییابد، حتی در محیطهای کنترلشده آزمایشگاهی بسیار مشکل میشود مشخص کرد که این خاطره واقعا اتفاق افتاده یا حافظه کاذب مغز اوست.
در تحقیقات بسیاری نشان داده شده که رفتار و اعمال ما براساس باورها و خاطرات ما شکل میگیرد. با این حال محققان دانشگاه وارویک معتقدند، بسیاری از خاطرات ممکن است آنقدرها که فکر میکنیم، بر اساس اتفاقات واقعی نباشد.
رضا رجبلی
جامجم
منبع: مجله Memory
گفت و گو
