یادداشت

شکست عربستان در چند جبهه

پس از قیام‌های عربی بود که عربستان با مشکلاتی عدیده رو‌به‌رو شد. این کشور که بیم آن می‌رفت در این قیام‌ها پوست‌اندازی کاملی داشته باشد جان سالم به‌در برد، اما اشتباه در محاسبات از سوی شاهزاده‌های جوان، که اختیاراتی را از پادشاه بیمار دریافت کرده بودند سبب شد تا این کشور درگیر مشکلات بزرگ‌تری شود.

کد خبر: ۹۷۴۶۳۸

جهان عرب تا چند سال پیش صاحبان و رهبرانی قدرتمند داشت. مصر، عراق و سوریه از کشورهای قدرتمند در جهان عرب بودند که رهبری اعراب را در بحران‌های بین‌المللی و جهانی به عهده داشتند. این معادله یکباره و با تغییرات بنیادین در این کشورها به هم ریخت. عراق با حمله آمریکا دچار تحولات بنیادین شد و مصر نیز یکی از نخستین کشورهایی بود که با قیام‌های عربی کاملا از دور رهبری خارج شد. سوریه امروز دیگر کشور قدرتمند جهان عرب با مشکلی به نام مبارزه با تروریسم رو‌به‌روست. زمانی که بزرگان کنار می‌روند ممکن است دندان طمع کشورهایی بی‌نام و نشان برای بهره‌برداری از اوضاع آشتفته تیز شود. عربستان دقیقا همین وضعیت را پیدا کرد.

سیاست رسمی و مورد عنایت در ریاض همواره رویکردی مبتنی بر محافظه‌کاری بود اما پس از انقلاب‌های عربی و تغییرات قدرت در ریاض، سیاست‌های تهاجمی جایگزین سیاست‌های محافظه کارانه شد. این کشور با خلأ بزرگی از قدرت در جهان عرب رو‌به‌رو شد. ریاض هرگز تصور آن را نمی‌کرد سه ستون قدرت در جهان عرب یعنی مصر، عراق و سوریه یکباره آبستن تحولات بنیادین شده و رهبری جهان عرب را واگذار کنند. اما این واگذاری یکسویه بود. آنها از رهبری جهان عرب کنار رفتند اما خلأ رهبری پر نشد. زیرا عربستان از چنان قدرت و کیاستی برای دریافت این قدرت و رهبری جهان عرب برخودار نبود.

این کشور گرچه در ابتدا از مولفه قدرت نفت و دلار برخوردار بود اما برای رهبری جهان عرب این دو مولفه کافی نیست. ریاض بر اثر بی‌کیاستی و جنگ نفتی که با ایران به‌راه انداخت و با ورود به یمن و سوریه تقریبا این مؤلفه را به عنوان قدرت از دست داد و دیگر قادر به رهبری جهان عرب نشد. اختلاف امروز این کشور با مصر، عراق، سوریه، لبنان، یمن سبب شده تا عربستان بیش از گذشته در جهان عرب منزوی شود. آن‌گونه که این کشور امروزه مجبور است دست به سوی کشورهای آفریقایی دراز کند. عربستان می‌رود که در تمام جبهه‌های خود در منطقه غرب آسیا شکست را تجربه کند .