ساعت صفر
اشتباه بتی محمودی
حاضرجوابی و پاسخگویی به بعضی از خردهگیریهای بیموردی که گاهی تنی چند از بیگانگان بر خصایص و عادات و اخلاق و شیوههای زندگی ایرانی میگیرند یکی از صفات و سجایای افراد پخته و فرهیخته و دنیادیده ایرانی بوده است. اگر خوانندگان به خاطر داشته باشند در سالهای اول پس از به پیروزی رسیدن انقلاب اسلامی زنی آمریکایی به نام «بتی محمودی» که شوهر ایرانی - پزشک محترمی به نام دکتر محمودی متخصص پزشکی از دانشگاهی در آمریکا - اختیار کرده بود از ایران به همراهی دختر خردسالش گریخت و از طریق ترکیه به کشورش بازگشت و در آنجا کتابی نوشت و سیاهیها و تاریکیها و آزارهای زندگی زناشویی با یک دکتر ایرانی مذهبی را نوشت و از بسیاری از آداب و رسوم زندگی مردم ایران انتقادها کرد. مثلا او رسم قربانی کردن گوسفند پیش پای مسافری که از سفری دور به خانه بازمیگردد (پیش پای او و شوهرش گوسفند قربانی کرده بودند) مورد نکوهش دانست.
براساس کتاب سرگذشت بتی محمودی فیلمی تهیه شد؛ فیلمی احمقانه گویا به جای تهران از شهری قدیمی در اسرائیل یا اردن استفاده کردند. اصلا خیابانها و کوچهها به تهران سال 1358 یا 1359 شباهتی نداشت.
یکی از کارهای ایرانیها که در فیلم «بدون دخترم هرگز» به عنوان شیوه غذا خوردن عقبمانده ملت ایران مورد انتقاد قرار میگرفت، سبزی خام خوردن ایرانیها سر سفره ناهار و شام بود.
پدر و مادر، عمو و برادرهای شوهر خانم بتی مردمانی بازاری با سطح معلومات قدیمی بودند که با غذا مقادیر زیادی سبزی میخوردند و دوربین روی سبزیهای تازه مانند شاهی، ریحان، ترخون، تربچه، تره و پیازچه خوردن ایرانیها زوم میکرد و ایرانیان مورد استهزاء قرار میگرفتند که سبزی خام به عنوان چاشنی غذا میخوردند. تلویزیونهای ممالک همسایه ایران چون ترکیه و جمهوری باکوی قفقاز و امارات متحده عربی هم صد بار این فیلم و امثال آن مانند خانهای بر روی شن، سیصد و آرگو را پخش میکردند و میکنند.
از نظر آمریکایی سال 1980، غذای کامل استیک پانصد گرمی گوشت گاو (بیف) یا همبرگر مکدونالد یا مرغ سوخاری کلنل ساندرز بود، اما با گذشت زمان معلوم شد حق با مردم خاور زمین چه ایران و چه هند و چه چین و ژاپن و کره است که به مصرف سبزیهای گوناگون بهاء میدهند کما اینکه عمر متوسط ژاپنیها در سالهای قبل از جنگ 80 سال به بالا بود، زیرا سبزیجات و ماهی و آبزیان میخوردند و پس از اینکه اغذیه گوشتی به سبک غرب در آنجا متداول شد عمر متوسط کاهش یافت و دوباره به سبزیخواری روی آوردند.
همه این ها حکایت از آن میکند که بتی محمودی و نویسنده کتابش و سازنده فیلمش شعور و قدرت درک تغذیه چند هزار ساله ایرانی را نداشتهاند و ریشخندی که به سبزیخواری ایرانی میکردهاند به خودشان بازمیگردد.
خسرو معتضد
مورخ
گفت و گو
