نقد کتابی که چاپلین را ایرانی کرد

آن‌طور که فارس نوشته، فرهنگسرای اندیشه قصد دارد جلسه معرفی و بررسی کتاب «خاطرات حسنعلی‌خان مستوفی» اثر ابوالفضل زرویی نصرآباد را با حضور سیدمهدی شجاعی و علی موسوی گرمارودی برگزار کند. این برنامه که در آن نویسنده اثر هم حضور دارد، سه‌شنبه 23 شهریور از ساعت 17 برگزار خواهد شد.

زرویی نصرآباد در این کتاب که در قالب طنز نوشته شده،‌ خاطرات شخصیتی خیالی به نام حسنعلی‌خان مستوفی را که توسط پیشکار او میرزا حسین پیشکار نوشته شده، روایت می‌کند.

نویسنده در مقدمه کتاب می‌نویسد:‌ حسنعلی‌خان مستوفی برای کارگزاران سیاسی، اجتماعی و فرهنگی این مرز و بوم، نام و چهره‌ای شناخته شده‌ است و به جرأت می‌توان گفت که در صد سال گذشته، ایشان بیشترین تأثیر را در روند تحولات فرهنگی و اجتماعی و سیاسی ایران داشته‌اند.

زرویی در این کتاب، روایت‌هایی طنز از این شخصیت خیالی از جمله تقاضای رضاشاه از او برای حضور در تاجگذاری‌اش، تلگراف زدن ملکه بریتانیا به او، سفر به چین و حبشه و آمریکا ارائه کرده است.‌ پیکاسو، هایدگر، چارلی چاپلین و برخی دیگر از شخصیت‌های تاریخی جهان از جمله شخصیت‌هایی هستند که در این کتاب‌ به آنها اشاره شده است.

در بخشی از متن این کتاب تحت‌عنوان «مرحوم چاپلین در ایران» آمده است: «واسطه آشنایی من با مرحوم «چاپلین» همان‌طور که قبلا عرض کردم، مرحوم «سنت اگزوپری» بود. چاپلین اصالتا انگلیسی بود و سلسله نَسَبَش با پنج‌واسطه به «آرداواز» خان ارمنی می‌رسید که در ایام سلطنت قاجار ساکن محله درخونگاه تهران بود و بعدها به انگلیس مهاجرت کرده بود. انسان‌های بزرگ، متعلق به هیچ سرزمین و کشوری نیستند، بلکه متعلق به تمامی بشریتند. بنابراین ایرانی‌الاصل بودن مرحوم چاپلین، موجد افتخار و مباهات نیست. این مساله صرفا بدان جهت عرض شد که ابنای وطن بدانند این مملکت، چه مایه در پیشرفت فرهنگ و هنر جهان مؤثر بوده است. اصالتا مملکتی که ابن سینا، ابوریحان، رازی، پسران هیثم، غیاث‌الدین جمشید کاشانی، حضرت استادی سر پروفسور حسنعلی‌خان مستوفی، خوارزمی، خواجه‌نصیر و بسیاری عالِمان گران‌قدر دیگر به جهان هدیه کرده است، چه نیازی به جعل افتخارات دارد؟ توضیح از بنده گناه‌کار، میرزا حسین پیشکار».