اغلب این جوانان، چاقی که هیچ، اضافه وزن هم ندارند، ولی فقط به دلیل تب لاغر شدنی که جامعه را استحاله کرده است و همچنین انبوه تبلیغات رسانههای مجازی و غیرمجازی، حاضرند دست به هر کاری بزنند تا روز به روز لاغرتر شوند.
موج فراگیر لاغر شدن، آن هم برای شهروندانی که به هیچ وجه اضافه وزن ندارند، علاوه بر این که سلامت جامعه را تهدید میکند، باعث شده بازار سیاه برای عرضه داروهای لاغری ایجاد شود؛ بازاری که هم سود و هم متقاضیانش، روز به روز بیشتر میشود.
روز گذشته هم رئیس گروه مطالعات اعتیاد مرکز تحقیقات پزشکی قانونی نسبت به داروهای لاغری که به جای «لاغری» جان فرد را میگیرد، هشدار داد. آنطور که تسنیم به نقل از محمدرضا قدیرزاده گزارش داده، این مقام مسئول تاکید کرده که «متاسفانه تبلیغات کاذبی در زمینه داروهای گیاهی از طریق شبکههای ماهوارهای انجام میشود که البته راههایی برای متوجه شدن این تبلیغات کذب وجود دارد. سودجویان عنوان میکنند داروهای گیاهی 100درصد گیاهی است و ماده شیمیایی ندارد این در حالی است که آنالیزهای ما در پزشکی قانونی نشان میدهد حداقل یک تا هفت داروی شیمیایی به این مواد افزوده شده است.»
حتی اگر این داروهای لاغری که در ماهواره تبلیغ میشود، داروهای کاملا گیاهی هم باشد، باز هم به گفته قدیرزاده، «داروهای 100 درصد گیاهی نیز اگر بهدرستی مصرف نشود خطرات خاص خودش را دارد. بنابراین دارو چه گیاهی و چه غیرگیاهی باید مجوز مصرف داشته باشد، چرا که حتی داروی لاغری میتواند سبب مرگ فرد شود و ما گزارشهایی را در این رابطه از طریق وزارت بهداشت داشتهایم.»
رسانههای غربی بر طبل لاغری میکوبند
خیلی از داروهای لاغری که بهطور خودسرانه مصرف میشود یا از طریق ماهواره و فضای مجازی تبلیغ میشود، مملو از ترکیبات تائید نشده و مضر سلامت است؛ مثلا بارها عنوان شده این داروها، بیشتر از آن که لاغر کننده باشند، داروهای «مسهل» است که دستگاه گوارش، سیستم سوخت و ساز بدن و گردش خون را مختل میکند.
دکتر رسول روشن، روانشناس و عضو هیات علمیدانشگاه شاهد نیز در گفت وگو با جام جم از منظر علم روانشناسی، رواج پدیده لاغری افراطی در جامعه را تحلیل میکند و میگوید: فرهنگ رایج در جامعه، مدام در حال تغییر است، طوری که مثلا در دوره قاجار، افراد چاق تر محبوب بودند، اما در چند دهه اخیر، لاغرها محبوب شدهاند.
این روانشناس، معتقد است این لاغرشدنهای افراطی از ترویج فرهنگ اندام مانکنی نشأت میگیرد. حتی به قول وی، این روزها دیگر، فرهنگ اندام مانکنی، جای خود را به «اندام ساعت شنی» داده است، طوری که گاه برخی افراد به شکلی بیمارگونه، تلاش میکنند چیزی جز پوست و استخوان از آنها نماند.
بیاشتهایی عصبی، بیماری که به گفته این استاد دانشگاه، اغلب این افراد به آن دچار هستند، به شکلی که از خوردن پرهیز دارند و مدام احساس میکنند چاق هستند.
البته این روان شناس تاکید دارد که این افراد، در زمره بیماران قرار میگیرند که نیاز به درمان فوری دارند، ولی فردی که تلاش میکند تحت تاثیر تبلیغات غربی، اندام مانکنی داشته باشد، دچار اختلال روانی نیست، بلکه بیشتر راه سالم زیستن را گم کرده است.
برای درمان این ناهنجاری، به اعتقاد روشن، باید به جوان آموزش داد تک بعدی به دنیا نگاه نکند و برای رشد سایر حوزههای زندگی اش، همچون ابعاد روانی، اقتصادی، فرهنگی و تحصیلی نیز بکوشد و برای این ابعاد هم به اندازه ظاهر بدن، اهمیت قائل شود.
زنان، مخاطب اصلی تبلیغات لاغری
وقتی فردی که اندام متناسبی دارد، تلاش میکند با لاغرشدن افراطی، شبیه فلان خواننده و بازیگر مشهور شود، چنین فردی بسیار مستعد افسردگی و اضطراب است؛ زیرا در صورتی که به خواستهاش نرسد، احساس میکند در زندگی شکست خورده است.
دکتر محمدصادق مهدوی، جامعهشناس و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی در گفتوگو با جامجم یادآوری میکند که گاهی این افراد، تحتتاثیر ماهواره و فضای مجازی، آموزشها درباره مبارزه با چاقی را با لاغرشدن افراطی اشتباه میگیرند.
مهدوی خاطرنشان میکند که مخاطب پیامهای تبلیغی برای لاغرشدن، در وهله اول جوانان و در وهله دوم، زنان هستند. از نگاه این جامعهشناس، اگرچه در کلانشهرها فرهنگ مانکن شدن و لاغری افراطی رواج بیشتری دارد، اما این روزها رفته رفته این فرهنگ در شهرهای کوچک و حتی روستاها هم نفوذ پیدا کرده است؛ چون همان ابزار ارتباطی مثل اینترنت و ماهواره در دسترس ساکنان مناطق روستایی و کم جمعیت هم قرار دارد.
نباید از خاطر برد که برای داشتن اندام مانکنی، فقط لاغر شدن افراطی نیاز نیست، بلکه معمولا یک مانکن باید نوع آرایش و نوع لباس خاصی هم استفاده کند تا اندام لاغرش نمایان شود. به همین دلیل است که تبلیغات لاغری را درواقع باید تبلیغ سبک زندگی غربی تلقی کرد.
مرور بزرگ ترین جنجال های تاریخ جام جهانی (8)