معلم اول

استاد مصطفی کمال پورتراب‌که طی بیش از 9 دهه حضورش در این جهان و بیش از هفت دهه فعالیت مستمر در حوزه‌های مختلف بخصوص موسیقی کشور بدون تردید برجسته‌ترین استادی بودند که چند نسل از جوانان و موسیقیدانان کشور را تربیت کرده و این تدریس در شاگردان او هم تداوم پیدا کرده است.

استاد پورتراب به خاطر جامعیت فکری و ذهنی که در هنر به طور عام و در حوزه موسیقی به طور خاص داشتند، زاویه تازه‌ای را در موسیقی علمی بویژه موسیقی ملی ایران پاسداری می‌کردند و به نوعی استفاده از کل تکنیک‌هایی را که در عرصه موسیقی وجود دارد، با حفظ هویت موسیقی کشور به شاگردانشان طی سالیان دراز توصیه و تدریس کردند.

گونه‌های کاری ایشان در بخش‌های مختلفی قابل پیگیری بود. تدریس در واقع حاصل جمع تمام تجربیات ایشان بود. او ضمن اشراف به موسیقی ملی و موسیقی کلاسیک غرب و در عین حال به طور عام تجربیاتی درباره سازها داشتند (نوازندگی درباره سازهای مختلف و شناخت آنها) یک نوع نگاه جامعی را نسبت به موسیقی داشتند و به همین دلیل بود که همین نگاه را درباره موسیقی ایران هم نگه داشته و توصیه می‌کردند این شناخت‌ها باید در خدمت موسیقی ملی باشد.

از همه مهم‌تر نور امید و تلاش در کار ایشان بود که همیشه و در هر لحظه حضور داشت. حتی تا آخرین لحظه‌های زندگی، ایشان برنامه‌ریزی‌های زیادی برای آینده داشتند و همیشه مشغول کار بودند. در روز ساعت‌ها مشغول مطالعه و نوشتن کتاب‌های مختلف بودند. کتاب‌های متعددی را تدوین و ترجمه کرده بودند و مقالات متعددی داشتند.

به نظرم می‌آید ایشان باید مثل ارسطو لقب معلم اول را بگیرد، چرا که زنده یاد پورتراب اشراف بر علوم مختلف داشتند، نگاهشان به تدریس و علاقه‌مندی‌شان به انتقال دانشی که داشتند بسیار جالب بود. همیشه اصرار می‌ورزیدند جوانان بیایند به آنها درس بدهم و البته هیچ چشمداشت مالی هم نداشتند. با این که در سنی بودند که باید بیشتر استراحت می‌کردند، همواره در کار و تلاش بودند.

امیدواریم بتوانیم از آموزه‌های ایشان استفاده کنیم و جوانانی که در مکتب و کلاس‌های ایشان بودند بتوانند اندیشه‌های این مرد بزرگ را در آینده ادامه دهند. یاد ایشان همیشه گرامی خواهد بود و حضور معنویشان در کار همه هنرمندان باقی خواهد بود.

محمد سریر

رئیس هیات مدیره خانه موسیقی ایران