تک‌رقمی شدن تورم

دکتر مهدی پازوکی و دکتر آلبرت بغزیان، دو اقتصاددان در گفت‌وگو با جام‌جم به تشریح دیدگاه‌های خود در خصوص نرخ تورم پرداختند که در زیر می‌خوانید:

نکاتی برای کاهش تورم

دکتر مهدی پازوکی

اقتصاددان

تورم ماهانه که ازسوی مرکز آمار اعلام می‌شود بر اساس شاخص بهای مصرفی خدماتی شهری که بیش از 300 کالا را مورد نظر قرار می‌دهند، محاسبه شده و معدل نهایی قیمت این کالاها عدد تورم را تشکیل می‌دهد.

رقمی که برای تورم اعلام شده در اقتصاد ایران بی‌سابقه بوده و این عدد تک‌رقمی شده است. این‌که تورم کاهش یافته و این عدد درست بوده، شکی نیست و روند کاهنده از سال 92 محسوس است، اما همچنان این رقم نسبت به کشورهای توسعه‌یافته بالاست. در کشورهای توسعه‌یافته نرخ تورم زیر 4 تا 3 درصد است و اجازه نمی‌دهند که به زیر 3 درصد نیز برود. اگر نگاهی گذرا به قیمت کالاهای اساسی در کشور بیندازیم، متوجه می‌شویم که نان نسبت به قیمت سال قبل تغییری نداشته و حتی مسکن که مهم‌ترین بخش اقتصاد یک خانوار را دربر می‌گیرد، کاهش قیمت داشته است. تورم 10 درصدی در برخی موارد مانند برنج نیز اعمال شد که این محصول یکی از کالاهای اساسی مورد استفاده خانوارهاست.

دولت از این پس باید تلاش کند رکود را از جامعه حذف کند. رکود اقتصاد جهان از سال 2008 شروع شد و همه کشورها را در بر گرفت و کشورهای نفتخیز از جمله ایران با مشکل کاهش درآمد مواجه شدند که همین موضوع تاثیر مستقیمی روی اشتغال و نرخ تورم جامعه داشت. دولت باید به صورت متمرکز روی این موضوع تاکید داشته باشد که اقتصاد را به دست بخش خصوصی بسپارد و از بی انضباطی پولی، مالی و اداری جلوگیری کند.

دولت می‌تواند با استفاده از بازویی به‌نام بانک مرکزی، ثبات را در این بخش حاکم و بدهی معوقات خود را به نظام بانکی پرداخت کند. در بخش مالی نیز دولت باید بودجه‌های نامتعارف خود را حذف کند و هرسال به فکر افزایش بودجه در بخش‌های مختلف نباشد. در بخش اداری نیز اگر انضباط وجود نداشته باشد، حقوق و دستمزد به صورت ناعادلانه پرداخت می‌شود که نمونه اخیر آن فیش‌های حقوق برخی مدیران دستگاه‌های کشور است. اکنون نسبت حداقل و حداکثر حقوق بیش از 50 برابر است، اما نباید این فاصله بیش از 10 درصد باشد.

سهم رکود در کاهش تورم

دکتر آلبرت بغزیان

اقتصاددان

بعد از سال‌ها تورم تک‌رقمی شد، اما موضوعی که از اهمیت بالایی برخوردار بوده، افزایش تولید در کشور است که در سال‌های اخیر صعودی نبوده و بنگاه‌های اقتصادی با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می‌کنند.

اکنون کشور در رکودی است که همه اقتصاد را فراگرفته و تولیدکنندگان نیز از کمبود نقدینگی رنج می‌برند. دولت اکنون نرخ تورم را کاهش داده که هیچ‌کس نمی‌خواهد این تلاش دولت را زیر سوال ببرد، اما بخشی از این کاهش نرخ تورم ناشی از شرایط رکودی است و دولت با استفاده از سیاست‌های انقباضی که تزریق پول را کاهش داده تا نقدینگی در کشور رشد نکند، نرخ تورم را به عدد 5/9 رسانده است.

اما باید بررسی کرد که این نرخ تورم به نفع تولیدکننده بوده یا خیر که جواب بسیاری از تولیدکنندگان، منفی است. یک بنگاه اقتصادی برای این‌که بتواند خود را سر پا نگه دارد به سرمایه در گردش نیاز دارد و برای این پول به طور معمول به نظام بانکی مراجعه می‌شود. تسهیلاتی که نظام بانکی به تولیدکنندگان می‌دهد، دارای سود بالایی است که در شرایط رکودی و شوک عرضه ای، باز پرداخت آن سخت خواهد بود،اما باز هم نظام بانکی در خدمت تولید و رشد اقتصادی کشور گام برنمی‌دارد.

درباره این‌که عنوان می‌شود مردم کاهش تورم را حس نمی‌کنند، باید گفت کاهش نرخ تورم به معنای کاهش قیمت نیست بلکه به معنای کاهش رشد قیمت است. به‌این معنا که قیمت با شیب کمتری بالا رفته است.

دولت اگر سیاست نظارتی ثبات قیمت‌ها را فقط امسال در نظر می‌گرفت، شاهد خروج از رکود کشور بودیم، اما زمانی که بازار با شوک عرضه مواجه است و خریداری وجود ندارد، نباید قیمت‌ها باز هم روند افزایشی را دنبال کند.

اکنون هزینه‌های تولیدی بالا رفته و شرایط رکود تورمی را حاکم کرده است. دولت در بخش کاهش تورم خوب عمل کرده، اما می‌توانست بهتر عمل کند و تولید هزینه کمتری انجام می‌داد. دولت باید سیاست کاهش قیمت را در نظر می‌گرفت و آن موقع بود که رکود چندماهه از اقتصاد رخت برمی‌بست.