رشد قابل ملاحظه حجم بودجه در لایحه بودجه سال 85 نسبت به بودجه سال 84، لحاظ رقم حدود 40 میلیارد دلار مصارف ارزی و رشد هزینه های جاری و عمرانی ، از موضوعات بحث برانگیزی است
کد خبر: ۸۹۹۶۰
که برخی صاحب نظران افزایش این ارقام را در لایحه ارائه شده دولت موجب بی انضباطی مالی و ایجاد تورم می دانند و کمیسیون تلفیق مجلس نیز با همین دیدگاه در جلسات خود ضمن تغییراتی که در ارقام لایحه داده است ، هزینه های جاری و عمرانی را کاهش و سقف مصارف ارزی را حدود 8میلیارد دلار کاهش داده است.
از سوی دیگر، دولت بر این باور است که کاهش این ارقام ، موجب تحقق نیافتن برخی برنامه های پیش بینی شده و گسترش رکود و بیکاری خواهد شد.
در این باره گفتگوی کوتاهی با چند تن از اقتصاددانان انجام داده ایم :
طبیبیان: تصمیم کمیسیون تلفیق در جهت انضباط مالی دولت است
محمد طبیبیان ، اقتصاددان در گفتگو با خبرنگار ما درباره لایحه بودجه ارائه شده از سوی دولت و تغییرات داده شده از سوی کمیسیون تلفیق مجلس اظهار کرد: لایحه بودجه سال 85که دولت به مجلس ارائه داده ، بسیار انبساطی است و ارقام دیده شده اگر به تصویب برسد، بسیار تورم زا خواهد بود و می توان گفت حرکت کمیسیون تلفیق در کاهش ارقام هزینه های جاری و همچنین ارقام مربوط به مصارف ارزی در برقراری انضباط مالی بسیار موثر است.
هرچند اگر مقدور بود و انضباط مالی بیشتری برقرار می شد، می توانست وضعیت بهتری را برای اقتصاد کشور رقم بزند؛ اما این گام کمیسیون تلفیق نیز بسیار مثبت است. وی ادامه سیاست تثبیت قیمتها را نیز به ضرر اقتصاد کشور دانست و گفت : ادامه اجرای این سیاست ، شوک تورمی در سالهای آینده ایجاد خواهد کرد.
این سیاست با افزایش مصرف بی رویه و به هم خوردن تعادل ، تورمهای شدیدی را در آینده به دنبال خواهد داشت. طبیبیان در پاسخ به این پرسش که آیا کاهش هزینه های عمرانی از سوی کمیسیون تلفیق نسبت به آنچه در لایحه دولت پیش بینی شده ، باعث رکود اقتصادی نمی شود، گفت : اگر مشکلی در انجام طرح های عمرانی به وجود می آید، بیشتر به انتخاب نسنجیده این طرح ها بازمی گردد.
با طرح های دستوری و تکلیفی نمی توان رونق ایجاد کرد و به عبارتی ، ابتدا باید طرح های موثری تعریف شود و اگر هزینه ای هم برای آنها تعریف شود، می تواند مفید واقع شود.
با توجه به وجود بسیاری از طرح های غیرموثر، کاهش هزینه های عمرانی نمی تواند باعث رکود شود. طبیبیان درباره افزایش رقم برداشت از حساب ذخیره ارزی گفت : برداشت بی رویه از این حساب ، به نفع اقتصاد کشور نیست و باید به مفاد برنامه سوم توسعه درباره حساب ذخیره ارزی پایبند باشیم.
نیلی: تعدیل ارقام از فشار تورمی می کاهد
مسعود نیلی ، یکی دیگر از اقتصاددانان کشور نیز گفت: تغییراتی که کمیسیون تلفیق مجلس درباره لایحه ارائه شده دولت انجام داده ، از 2جهت مثبت است.
نمایندگان کمیسیون با انجام این تغییرات وابستگی بودجه را به درآمدهای نفت کاهش داده اند. هرچند این اقدام کافی نیست ، ولی نسبت به آنچه در لایحه بودجه آمده ، یک گام به جلو است.
نکته مثبت دیگر این تغییر، کاهش فشار تورمی است . به دلیل ارقام بالای هزینه ای که در لایحه بودجه 85دیده شده ، این رشد بالا اثر تورمی بر جای می گذارد. البته ارقام تغییر داده شده هنوز هم اثر تورمی دارد؛ اما تعدیل این ارقام فشار تورمی را کاهش خواهد داد.
بنابراین کمیسیون تلفیق با تغییراتی که در لایحه داده است هم به لحاظ کاهش وابستگی بودجه به نفت و هم به لحاظ کاهش آثار تورمی یک گام به سمت واقع بینانه تر شدن بودجه حرکت کرده است.
وی درباره موضعگیری سازمان مدیریت و برنامه ریزی نسبت به تغییرات لایحه بودجه و کاهش هزینه های عمرانی - که آن را عاملی در جهت ایجاد رکود اقتصادی سال آینده دانسته است - گفت : هر اندازه بودجه دولت رشد یابد، باعث افزایش تورم می شود.
به عبارتی با افزایش خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی ، پایه پولی و در نهایت تورم در کشور افزایش می یابد؛ اما تصمیم کمیسیون تلفیق و تعدیل ارقام از رشد بیش از حد پایه پولی می کاهد.
آرمان : کاهش هزینه های عمرانی ازمنابع دیگرتامین شود
بهمن آرمان ، یکی دیگر از اقتصاددان های کشور نیز با اعتقاد به کاهش بودجه عمرانی گفت : کاهش 50هزار میلیارد ریالی بودجه عمرانی کشور از سوی کمیسیون تلفیق مجلس ، بحران جدی برای کشور ایجاد می کند و موجب طولانی شدن بیشتر طرح های عمرانی و کند شدن شدید رشد اقتصادی و نرخ بیکاری و تورم می شود و در نهایت به زیان اقتصاد کشور است.
وی کاهش رقم مصارف ارزی را از سوی کمیسیون تلفیق بیشتر از بخش هزینه های عمرانی دانست و گفت : ما منبع دیگری جز درآمدهای نفتی نداریم و نمایندگان مجلس باید برای تامین یا جبران کاهش هزینه های عمرانی ، برای آن که وابستگی بودجه به درآمدهای نفتی افزایش پیدا نکند، به جای آن میزان انتشار اوراق مشارکت را شدیدا افزایش دهند تا از این طریق ، نقدینگی را در جامعه کاهش دهند و فشارهای تورمی را کنترل کنند.
اگر این اوراق مشارکت صرف طرح هایی شود که ظرف مدت سررسید اوراق مشارکت به بهره برداری برسند، باعث تورم نخواهد شد.
آرمان درباره برداشت از حساب ذخیره ارزی برای طرحهای بخش خصوصی گفت : ضروری است نمایندگان برای 8میلیارد دلار سهمیه ای که از محل حساب ذخیره ارزی برای بخش خصوصی در لایحه بودجه در نظر گرفته شده و مورد تصویب کمیسیون تلفیق هم قرار گرفته، تضمین اجرایی را از دولت بخواهند تا به سرنوشت امسال دچار نشود؛ زیرا امسال نیز اعتباری در قانون بودجه منظور شده بود، اما تاکنون مبلغی از سوی بانک مرکزی به بانکهای عامل پرداخت نشده است.