ابعاد داخلی و جهانی افزایش قیمت نفت ؛ تهدید یا فرصت؛

اخیرا با تشدید بحران گاز بین روسیه و اکراین و شرایط ویژه جوی (سرمای فراگیر در اروپا ، امریکا و آسیای شرقی) و قطع بخشی از تولیدات نفتی کشور نیجریه که در اثر ربوده شدن 4 نفر از اعضای شرکت نفتی شل به میزان 120هزار بشکه در روز از تولید آن کاسته شده

کد خبر: ۸۶۸۵۶

، همچنین نگرانی جهانی در زمینه موقعیت ایران به عنوان یکی از مهمترین اعضای اوپک در زمینه مساله استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای و تهدیداتی که در این زمینه به وجود آمده است ، افزایش بهای نفت سیر صعودی گرفته و به مرز 70 دلار در هر بشکه نزدیک شده است . طی 2 سال گذشته و مقارن با افزایش قابل توجه بهای نفت که متاثر از عوامل فوق و جنگ عراق و اغتشاشات داخلی این کشور ، بر روند این افزایش افزوده شد، دولت ایران با تشکیل صندوق ذخیره ارزی سعی در هدایت مناسب و متناسب مازاد درآمد ارزی کرد به گونه ای که از تجربه مشابه در دهه 70 میلادی (50 شمسی) ، به نحو موثر بهره برده و با دوری از هرگونه سوئمدیریت ، ارز حاصله را به طریق اثربخشی در مجاری اقتصادی تزریق کند. بدیهی است از بعد داخلی این افزایش قیمت ها باعث تقویت صندوق ذخیره ارزی به عنوان یک واحد پشتیبان اقتصادی خواهد بود لیکن باید در نظر داشت که بخشی از این افزایش قیمتها متاثر از شرایط ویژه کنونی جمهوری اسلامی ایران و احتمال تحقق تحریم های اقتصادی بر علیه ماست که به طور موقت باعث بالا رفتن قیمت حامل های انرژی می شود. ریسک به وجود آمده را نباید یک فرصت برای خود تلقی کرد بلکه فرصتی است برای استفاده دیگران ، به دلیل محرومیت و از گردونه خارج شدن کشور ما. اگر در زمینه عدم ارجاع پرونده هسته ای ایران به شورای امنیت خوشبینی وجود داشته و افزایش قیمت هم به طور نسبی وجود داشته باشد ، باید گفت فرصتی است برای تحقق شعار آقای احمدی نژاد یعنی بردن پول نقد روی سفره مردم که از طرف علمای اقتصاد شعاری علمی در زمینه سرمایه گذاری درآمد حاصله از نفت و استفاده از بازده به وجود آمده است که باعث تقویت بنیه اقتصادی کشور و متعاقب آن افزایش درآمد خانواده ها می شود. فراموش نکنیم یکی از منابع مهم و قسمت اعظم تولید ناخالص ملی کشور ، درآمد حاصل از فروش نفت و انرژی است و هرگونه تغییری در قیمت نفت و فرآورده های نفتی در بازارهای جهانی ، مستقیما در ارقام درآمد ملی و افزایش آن نمود دارد. نفت و گاز به عنوان 2 کالای جانشین و جایگزین همواره به عنوان یک فرصت تلقی می شوند و در حال حاضر به علت افزایش بهای گاز ، بهای نفت به عنوان کالای جایگزین در بازارهای جهانی رو به افزایش است . همین اتفاق برای نفت هم قابل تصور است یعنی قیمت گاز در اثر افزایش قیمت نفت بالا می رود و در هر صورت به نفع کشور ما تمام می شود چرا که در صورت افزایش قیمت گاز نگاه کشورهای متقاضی نفت به منابع نفتی ما جلب می شود و برعکس . با نگاهی علمی ، دلسوزانه و هوشمندانه ، بستن قراردادهای کلان و بلندمدت نفتی و گازی که این دو محصول گرانبها و ارزشمند را به صورت خام و بدون ایجاد هر گونه ارزش افزوده ای در اختیار شرکای تجاری ایران قرار می دهد ، چندان مناسب و به نفع مصالح ملی تلقی نمی شود در بعد جهانی فرصت چانه زنی سیاسی و اقتصادی بر اثر این افزایش ها برای کشورهای تولیدکننده ، ایجاد شده که در حقیقت جمهوری اسلامی ایران می تواند از آن برای اهداف مختلف از جمله مساله استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای استفاده کند. نفت به عنوان ماده اولیه پایه ، در صنعت و سایر بخش های تولیدی (از رایانه گرفته تا پتروشیمی و...) محسوب می شود و افزایش قیمت این ماده اولیه باعث افزایش قیمت بسیاری از محصولات تولیدی و صنعتی خواهد شد که متاسفانه اقتصاد ایران به عنوان واردکننده بخشی از این نوع اقلام تحت تاثیر این افزایش قرار خواهد گرفت . آمار ، اطلاعات و اخبار نشان می دهد که بسیاری از کشورهای تولیدکننده انرژی بویژه کشورهای عربی به سمت واردات ماشین آلات صنعتی از کشورهای پیشرفته به منظور تقویت زیرساخت های اقتصادی می روند و چنانچه این مساله هدفمند و مبتنی بر تحقیق و مطالعه علمی باشد ، می تواند الگویی برای ما باشد زیرا تقویت و نوسازی بخش صنعت زمینه شکوفایی اقتصادی را فراهم می سازد. این مساله قابل طرح است که مازاد درآمد نفتی می تواند تبدیل به وسیله ای برای تقویت سایر بخشهای اقتصادی و حتی تقویت بخش صنعت نفت و تبدیل آن به تولیدکننده فرآورده های مختلف و گرانقیمت که در حال حاضر کشور ما واردکننده آنهاست ، شود.