ثبت جهانی قلعه الموت در یونسکو؛ سی‌امین اثر میراث فرهنگی ایران جهانی شد

جام جم آنلاین - پرونده «قلعه الموت و استحکامات وابسته» با رأی مثبت کمیته میراث جهانی یونسکو به عنوان سی‌امین اثر میراث فرهنگی ملموس ایران در فهرست میراث جهانی به ثبت رسید و برگ زرین دیگری به کارنامه میراث فرهنگی کشور افزود.

در جریان نشست کمیته میراث جهانی یونسکو، پرونده ثبت جهانی «قلعه الموت و استحکامات وابسته» موفق شد رأی مثبت اعضای این کمیته را کسب کند و به عنوان سی‌امین اثر ثبت‌شده ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو جای گیرد.

این پرونده تنها به دژ تاریخی حسن صباح محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از هفت قلعه تاریخی را در گستره‌ای نزدیک به دو هزار کیلومتر مربع در استان قزوین در بر می‌گیرد؛ مجموعه‌ای که به دلیل پیوند معماری، نظام دفاعی و ارزش‌های تاریخی، به عنوان یک قلمرو فرهنگی یکپارچه مورد ارزیابی قرار گرفته است.

قلعه الموت، مشهورترین بخش این پرونده، بیش از هزار و یکصد سال قدمت دارد و یکی از شاخص‌ترین دژهای تاریخی ایران به شمار می‌رود. این قلعه به واسطه جایگاه تاریخی خود در دوران حسن صباح و موقعیت راهبردی‌اش، از شناخته‌شده‌ترین آثار تاریخی کشور محسوب می‌شود.

بخش‌های مهمی از این مجموعه طی سال‌های گذشته در نتیجه کاوش‌های باستان‌شناسی از زیر لایه‌های خاک و آوار بیرون آورده شد. حمیده چوبک، باستان‌شناس و مسئول پیشین پروژه کاوش و حفاظت از قلعه الموت، با سال‌ها پژوهش و حفاری، موفق به شناسایی و آشکارسازی بخش‌هایی از اقامتگاه حسن صباح، زندان مشهور «فراموشخانه» و دیگر ساختارهای معماری این دژ تاریخی شد.

پیش از ثبت جهانی این پرونده نیز رئیس پایگاه جهانی الموت با اشاره به اهمیت این اثر تأکید کرده بود که ارزش اصلی پرونده، تنها در ثبت یک بنای تاریخی نیست، بلکه در معرفی و حفاظت از یک «قلمرو تاریخی و فرهنگی یکپارچه» نهفته است؛ مجموعه‌ای که بیانگر بخشی مهم از تاریخ، معماری دفاعی و میراث فرهنگی ایران است.

ثبت جهانی «قلعه الموت و استحکامات وابسته» گامی مهم در معرفی ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری ایران در سطح بین‌المللی به شمار می‌رود و می‌تواند زمینه‌ساز توسعه گردشگری فرهنگی، حفاظت بهتر از این آثار ارزشمند و افزایش شناخت جهانی از میراث تاریخی کشور باشد.