دیدنی‌های شبکه مستند

طی سه ماهه ابتدای سال روند پخش آثار تکراری در شبکه مستند جای خود را به آثار تازه‌ای داده است که برخی از آنها در واحد برون‌مرزی سازمان و بخصوص در شبکه پرس‌تی‌وی تولید شده‌ و برخی دیگر از تولیدات استان‌ها هستند. این شبکه همچنین آثاری تولید کرده که البته عمدتا ساختاری گزارشی دارند و فرم و محتوای آنها با آنچه از مستندهای عمیق و حرفه‌ای سراغ‌ داریم، متفاوت است اما با این حال، استفاده از همه ظرفیت‌های موجود و تولیداتی که شاید مخاطب شبکه مستند آنها را ندیده یا کمتر مخاطبی آنها را قبلا تماشا کرده به این شبکه فرصتی داده تا از افتادن در چرخه تکرار و ملال نجات یابد و تماشاگرانش را برای خود نگاه دارد. خوشبختانه در انتخاب و تامین مستندها نوعی جسارت و خلاقیت را نیز می‌توان شاهد بود که در حفظ ارتباط مخاطبان با این شبکه بی‌تاثیر نبوده است؛ مستند عینک ریبون که از تولیدات استان خوزستان است، مستند شهرت گمشده جم که یک طنز تاریخی است و مجموعه دوربین مستند که در شبکه مستند تولید می‌شود و گاهی به تناسب موضوع ممکن است هویت طنازانه‌ای به خود بگیرد از جمله آثاری است که بر رویکرد تازه در شبکه مستند صحه می‌گذارد. البته در این مورد می‌توان به مستندهای جسورانه این شبکه هم اشاره کرد؛ مثلا مستند «من اکبر اعتماد؛ اتم می‌شکنم» که درباره اکبر اعتماد بنیانگذار و نخستین رئیس سازمان انرژی اتمی ایران است و صراحت لهجه قابل توجهی دارد از جمله آثاری بود که واکنش‌های متعددی در پی داشت یا مستند «تحریم زندگی» که در بخشی از آن اعتراف وزیر بهداشت به نمایش درآمد.

افزون براین شبکه مستند توانسته از هزارتوی مسائل مالی بیرون بیاید و به گفته مدیر این شبکه با تنها 20 درصد از بودجه تعریف‌شده برای این شبکه به فعالیت خود ادامه بدهد و نیز توانسته آثاری به مخاطبان خود ارائه کند که مورد بحث و توجه قرار بگیرد.

پخش مستندهایی چون «زمانی برای خیانت» و «شهروند چند ملیتی» که از مطرح‌ترین تولیدات مستند در دنیا محسوب می‌شوند و نیز مستندهای تابوت خالی، مهاجر یک پرنده است، رابطه‌های پنهان، بن علی و کتابچه‌های سیاه و نبرد اطلاعات که در یک برهه زمانی سه ماهه به مخاطبان ارائه شده‌اند گرچه به طراوت شبکه مستند کمک کرده اما نباید جای مستندهای فرهنگی و هنری را بگیرند.

آذر مهاجر - گروه رادیو و تلویزیون