چه کسی لاغر است؟

اما تعریف لاغری چیست؟ متاسفانه امروزه به دلیل در دسترس بودن غذاهای پر کالری، پرخوری موضوعی همه گیر است و بیشتر افراد اضافه وزن دارند. به همین دلیل، افرادی که وزن متناسب دارند، گاهی به اشتباه لاغر تلقی می‌شوند. فرمول سنجش میزان چاقی یا لاغری، شاخص توده بدن است. در افراد بزرگسال یعنی بالای 20 سال اگر این شاخص کمتر از 19 باشد فرد لاغر تلقی می‌شود. شاخص توده بدنی با تقسیم وزن (به کیلوگرم) بر مجذور قد (به متر) محاسبه می‌شود.

به عنوان مثال: دختر خانم بیست‌وچهار ساله‌ای با وزن 54 کیلوگرم و قد 160 سانتی‌متر دارای شاخص توده بدنی معادل 04‌‌/‌‌21 می‌شود و در واقع فیزیک بدنی مناسبی دارد. حتی اگر این خانم 50 کیلوگرم هم باشد باز وزن خوبی دارد.

در این مثال دو نکته باید مورد دقت قرار گیرد اول: سن فرد مهم است. کودکان و نوجوانان دارای شاخص توده بدنی کمتری هستند و یک دختر پانزده ساله با قد 160 سانتی‌متر اگر وزنی بین 42 تا 45 کیلوگرم داشته باشد، متناسب است. همین دختر اگر وزن 55 کیلوگرم داشته باشد، دارای اضافه وزن محسوب می‌شود.

نکته دوم، مدت زمانی است که این خانم دارای وزن 54 کیلوگرم است. اگر او از سال‌ها قبل همین حدود بوده می‌توان او را از نظر وزنی سالم دانست، ولی اگر چند کیلوگرم از وزن خود را بدون رژیم گرفتن از دست داده است حتما باید از نظر وجود بیماری‌ها مورد بررسی قرار گیرد، به عبارت دیگر خانم 54 کیلوگرمی که تا چند ماه قبل 60 کیلوگرم وزن داشته است باید مورد بررسی قرار گیرد.

علت‌های اصلی کاهش وزن شامل بیماری‌های میکروبی و انگلی، بیماری‌های روحی، بیماری‌های هورمونی و عصبی و... هستند.

برخی بیماری‌های میکروبی مثل سل و تب مالت به دلیل ماهیت طولانی خود باعث لاغری می‌شوند. علامت اصلی این بیماری‌ها تب‌های طولانی است. برخی انگل‌ها که در روده زندگی می‌کنند باعث سوءجذب غذا شده و باعث لاغری می‌شوند. در این موارد اغلب اسهال وجود دارد. بیماری‌های هورمونی مثل پرکاری تیروئید یا کم‌کاری غده فوق‌کلیوی هم از علل لاغر شدن هستند.

شاید شایع‌تر از عواملی که برشمردیم، بیماری‌های روحی مانند افسردگی است. گاهی افسردگی با ایجاد بی‌اشتهایی مفرط منجر به لاغری می‌شود. در این موارد، بیماری حتما باید به دقت درمان شود.

دکتر رضا کریمی / فوق تخصص بیماری‌های غدد