حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
دروازهای تاریخی یا بنایی مقدس
اگر گذرتان به مهریز یزد بیفتد، احتمالا تابلوی روستایی به نام سریزد را میبینید. سریزد یکی از روستاهای شهرستان مهریز است که قدمتی هزار ساله دارد. این روستا دارای آثار تاریخی متعددی از جمله قلعه سریزد، رباط نو و رباط کهنه، چاپارخانه، بازماندههای شهر فرافر، دروازه شهر فرافر، گنبد کرمون و مسجد جامع سریزد و... است.
قلعه تاریخی آن که بزرگترین اثر تاریخی سریزد محسوب میشود حدود ۸۰۰ سال قدمت دارد و جزو آثار ملی ایران است، اما شاید آنچه توجهها را به خود جلب میکند، باقیماندهای از یک بنا باشد که به شکل دیوار آجری بلندی در بیابان خودنمایی میکند. انگار که دیواری را از بنایی تاریخی کنده و در دل بیابان کاشته باشند.
برخی معتقدند این دیوار باقیماندهای از دروازه یزد است و در زمانهای دور سریزد که ابتدای یزد قرار داشته دروازه یزد بهشمار میآمد. بنابراین به گمان آنها این بنا دروازه شهری به نام فرافر بوده است، اما اگر چرخی بر گرد این بازمانده از دل تاریخ بزنید، شواهد کمتری از یک دروازه یا بخشی از حصار یک دیوار دستگیرتان خواهد شد. نشانهها همه از آن میگوید که این دیوار متعلق به یک بنای تاریخی است.
به باور برخی از کارشناسان این دیوار، باقیمانده دیواره جنوبی بقعهای چهارضلعی و مکعبیشکل بوده است. آنها معتقدند پوشش گنبدی و سه ضلع دیگر این بنا فروریخته و به صورت فعلی باقیمانده است. احتمال میرود بنای یادشده در زمانهای دور به ساختمان یک خانقاه متعلق بوده است. مشابه این بنا را در خود شهر یزد میتوان یافت. در محله فهادان، گنبد آجری بقعهای به چشم میخورد که در شمار آثار مهم هنر سلجوقی به شمار میرود. این بنا را با نام بقعه دوازده امام میشناسند. به نظر میرسد بنای سریزد که تنها دیواری از آن باقیمانده نیز چیزی شبیه بقعه دوازده امام باشد، چراکه نشانههایی از معماری سلجوقی روی همین دیوار دیده میشود.
بنای بقعه دوازده امام نیز یک چهار ضلعی است که به هشت ضلعی تبدیل میشود و گنبد روی هشت ضلعی قرار دارد. پوشش سقف از داخل کاشیکاری است و دور تا دور آن با خط کوفی تزئین شده است. در چهارگوشه بنا، گوشوارهها و داخل آنها درگاههایی قرار دارد. نور این بقعه به وسیله پنجرههایی که در چهار طرف آن تعبیهشده تامین میشود.
گفت و گو
