حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
به دنبال 2 مترجای خالی!
پاهایش درد گرفته اند، بس که کلاچ و ترمز کرده است. وارد هر خیابان جدیدی که می شود، ترافیک انگار بیشتر می شود. نزدیک به 45 دقیقه است که برای پیدا کردن جای پارک ، خیابان ها و کوچه پس کوچه ها را بالا و پایین می کند.
لحظه ای پایش را از روی ترمز برمی دارد که بوق ماشین پشتی سرش را می برد. از توی آیینه ، راننده ماشین عقبی بهش چشم غره می رود و او نمی داند چرا؛ چند دقیقه بعد یک جای خالی پیدا می کند.
چشمهایش از خوشحالی می درخشند. می خواهد ماشین را جا کند که اتومبیلی دنده عقب می آید و فضا را می گیرد! او می داند که حق تقدم پارک کردن با ماشینی است که دنده عقب می آید، به همین خاطر بی هیچ حرفی به جستجوی ناامیدانه خود برای پیدا کردن جای پارک ادامه می دهد... بالاخره ماشین را پارک می کند اما حالا نمی داند با پارکومتر چه کند؛!
هر چه سکه داشت ریخته توی دستگاه اما چهل دقیقه بیشتر نشده ، در حالی که او کم کم سه ساعت کار دارد... این طرف و آن طرف را نگاه می کند... دل به دریا می زند و می رود، غافل از این که وقتی برگردد، یک قبض جریمه 7هزار تومانی روی شیشه ماشینش ، به او لبخند خواهد زد!
معضل پارکینگ ، مدتهاست که در خیابان های شلوغ و پرتردد پایتخت ، بسیاری از همشهریان را آزرده خاطر کرده است. اصولا پیدا کردن یک جای پارک مناسب هر روز سخت تر از روز پیش می شود و مردم را وامی دارد که حتی ساعتی زودتر از زمان مقرر، به محل انجام کار خود برسند، تا بتوانند سرفرصت ، ابتدا خیابان های اصلی و بعد کوچه پس کوچه ها را برای پیدا کردن جای پارک بگردند.
این در حالی است که خیلی از جاهای مناسب پارک به وسیله برخی اهالی و در خیابان های اصلی ، عمدتا به وسیله کسبه محل ، به طرق مختلف اشغال می شود. یکی پیت حلبی می گذارد. یکی سنگ و آن دیگری بشکه های خالی . هر کدام هم برای این کار خود دلایلی برمی شمارند که گاهی منطقی هم هستند.
شهری بدون پارکینگ
در حالی که خیلی از اهالی تهران ، از این شهر، به خاطر ترافیک سرسام آور خیابان هایش بسیار گله مندند و به مزاح ، تهران را یک ابر پارکینگ عمومی می نامند، اما در واقع شهر ما از کمبود و نبود پارکینگ های عمومی رنج می برد.
در حالی که علاوه بر مورد ذکر شده قبلی ، قوانین و مقررات نیز رانندگان را از پارک کردن در بسیاری از نقاط منع و نهی می کنند، اما آیا قانونگذار به این مساله نیز فکر کرده است که پس ماشین ها کجا باید پارک شوند؛!
نصب تعداد زیادی از تابلوهای «توقف ممنوع» و «توقف مطلقا ممنوع» در خیابان های اصلی و معابر عمومی شهر، راننده ها را واداشته است تا ماشین های خود را به کوچه پس کوچه ها برانند و با پارک ماشین های خود در دل محله های مسکونی و مقابل خانه های مردم ، عرصه را برعده دیگری تنگ کنند و گهگاه حتی با بستن راه پارکینگ منازل ، مردم را به ستوه آورند!
این اتفاق در محله های نزدیک به محدوده طرح ترافیک و یا محله های نزدیک به بازارها و مراکز خرید، پررنگ تر و محسوس تر است.اما شهرداری با شکایت جمعی ساکنان این گونه محله ها، اقدام به نصب موانعی می کند که با باریک کردن معابر، مانع از پارک ماشین ها شود!
این اقدام به نظر تنها پاک کردن صورت مساله است ، چرا که همچنان کسی نمی گوید که پس ماشین ها کجا باید پارک کنند؛!
و افزون بر این ، این موانع ، مانع از پارک شدن اتومبیل ها نمی شوند و تنها با باریک تر کردن معابر، عبور و مرور را دشوار و حتی گاهی ناممکن می سازند. مساله ای که در صورت بروز موارد اورژانس ، ممکن است به یک فاجعه بینجامد!
پارکینگ ، پارکومتر وکارت پارک
«رانندگان ما هنوز به پارکومتر عادت نکرده اند. کارت پارک که دیگر جای خود دارد!» این جمله را یک افسر راهنمایی و رانندگی می گوید.
او معتقد است که راننده ها معمولا در مقابل پارکومترها پارک نمی کنند و اگر هم این کار را بکنند به ندرت پول می ریزند.
وی علت این امر را جدی نگرفتن پارکومتر، عدم فرهنگ سازی و بعضا خراب بودن دستگاه ها می داند. وی به شوخی می گوید: «نداشتن پول خرد هم که دیگر جای خود را دارد!»
این افسر راهنمایی و رانندگی در پاسخ به این سوال که با این همه تابلوی توقف ممنوع ، پس راننده ها کجا باید ماشین هایشان را پارک کنند؛! می گوید: «به عنوان یک مامور، من تنها مجری قانونم.
به همین خاطر پاسخی برای شما ندارم جز این که راننده ها موظفند قوانین راهنمایی و رانندگی را رعایت کنند و به آن احترام بگذارند.
اما به عنوان یک شهروند، به نظر من هم این مساله یک معضل اساسی است. خود من گاهی دیده ام که کسی مجبور شده ماشینش را خیلی دورتر از جایی که کار دارد پارک کند و بعد آمده و ما را که دوباره دیده کلی گله کرده که چرا نگذاشته ایم ماشینش را در جایی که می خواسته پارک کند؛< البته ما طبق قانون مانع می شویم و هیچ قصد دیگری در میان نیست.»
تجربه پارکومتر سالهاست که در اغلب کشورهای جهان اجرا می شود اما این که چرا این مساله در کشور نهادینه نشده است و مردم به استفاده از آن عادت نکرده اند، واقعا جای سوال دارد!
در کنار پارکومتر، چند وقتی است که شهرداری تهران ، در برخی مناطق ، سیستم «کارت پارک» را به اجرا گذاشته است و افراد جدیدی با عنوان «پارکبان» به مجموعه ارائه دهندگان خدمات شهری اضافه شده اند.
خطهایی به رنگ آبی هم ، به خطکشی های کف خیابان ها افزوده شده اند که تلاش می کنند تا در پارک اتومبیل ها نظم و ترتیب لازم را به وجود آورند؛ اما یکی از این پارکبان ها خیلی دل پری دارد و حسابی گله می کند: «کار ما بعضی وقت ها واقعا اعصاب خردکن می شود. حسابش را بکنید، یکی می آید به شما می گوید که 10دقیقه در این مغازه روبه رو کار دارد. ما هم می گوییم کارت پارک نمی خواهد؛ برو.
آن وقت طرف می رود تا سه چهار ساعت بعد! وقتی هم می آید و قبض ما را می بیند داد و بیداد راه می اندازد که من به شما گفتم که کجا هستم؛! بعد هم بد و بیراه و اعصاب خردی... خلاصه این که ما برای صد تومان ، دویست تومان کارت پارک باید 10هزار تومان از روح و جسممان هزینه کنیم!»
برنامه ها وراهکارها
از شروع به کار فروشگاه های شهروند و میادین میوه تره بار که از ابتکارات شهرداری بودند، قریب به یک دهه می گذرد. این در حالی است که ساخت و افتتاح این مراکز همچنان هم ادامه دارد و هرازگاهی خبر افتتاح یک میدان جدید و یا یک شعبه دیگر از فروشگاه های زنجیره ای شهروند به گوش می رسد.
آنچه که در مورد این مجموعه ها حائز اهمیت است ، این است که همچون نمونه های غربی ، در مورد پارکینگ مراجعان ، تمهیدات لازم اندیشیده شده است. به این ترتیب ضمن حفظ نظم بار ترافیکی منطقه ، مراجعان می توانند با خیالی آسوده به خرید بپردازند، سرفرصت کارهای خود را انجام دهند و نگران اتومبیل خود هم نباشند.
به نظر می رسد چنین تمهیدی باید در مورد دیگر مراکز و نقاط پر مراجعه دولتی و غیردولتی هم اندیشیده شود تا ضمن حل بخشی از معضل ترافیک ، در وقت افراد که قیمت طلا دارد نیز صرفه جویی شود.
بحث در مورد پارکینگ از هر نقطه که آغاز می شود، ناخواسته به مساله ترافیک و شیوه استفاده از خودرو باز می گردد.
مهندس زرتاب که یک متخصص عمران است ، درباره پارکینگ های عمومی می گوید: «در حال حاضر شهرداری برای هر کسی که اقدام به ساخت پارکینگ عمومی کند، تسهیلاتی را در نظر گرفته است ، اما اگر مکان ، نوع و ظرفیت پارکینگ به درستی محاسبه نشود و نتواند روی ترافیک اطراف خود تاثیر قابل توجه بگذارد، احداث یک پارکینگ عمومی گره ای را باز نخواهد کرد.
وی همچنین می گوید: «شهر لندن از تهران کوچکتر است و جمعیت بیشتری دارد، در حالی که از بزرگراه ها و تقاطع های غیرهمسطح هم به اندازه تهران بهره مند نیست، اما یک شبکه اتوبوسرانی و متروکه عمر زیادی هم دارد، مساله رفت و آمد مردم را حل کرده است که این کارایی بهترین تشویق برای استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی است.
مساله این است که در اروپا خودرو به اندازه کشور ما از لوازم اولیه زندگی محسوب نمی شود. اهمیت خودرو در کشور ما خیلی زیاد شده است!»
رضا حاجی حسینی 
گفت و گو
