خالی بودن عریضه را با سادگی پر نکنید

اصولا دوست ندارم برای مواجهه با واژه‌ها، صفات و مفاهیم بروم سراغ متضادشان. این را فرار از خود مفهوم و برداشت ناقص از آن می‌دانم. از این متدولوژی من‌‌درآوردی بگذریم و برویم سراغ اصل جنسِ هفته که سادگی باشد! خب برگردم به حرف اولم. سادگی اگر معنایش کشف یکباره و بی‌دردسر باشد برای من جذابیتی ندارد. خیلی سرراست، ظاهر و باطن را فاش گفتن، بی‌ابهام و محروم از لذت کشف، نه‌تنها فضیلت نیست که دست‌کم گرفتن توانایی‌های ذهن برای راه بردن به عمق است. خوراک آماده‌ای است برای سرپایی به نیش کشیدن و عبور بی‌توقف. گیر نکردن قلاب اندیشه جایی میان رازآلودگی موقعیت. سادگی اگر از قماش معناهای دستمالی ‌شده باشد، چیزی به معرفت جهان اضافه نخواهد کرد. این رنگ‌های ساده و پس‌زمینه‌های سفیدی که مُد شده به اسم سادگی در طراحی صنعتی، معماری یا اصلا توی همین صفحه‌بندی روزنامه‌ها قالب می‌کنند به مخاطب و در برابر چشمان حیرت‌زده او که حظی از این هنرنمایی نمی‌برد متهمش می‌کنند به هنرنشنانسی؛ توی کت من یکی که نمی‌رود! سادگی در رفتار و کردار، در چینش و سلیقه، در لباس و تن‌پوش هم که باشد باید واجد معنایی تازه باشد. چیزی به ماقبل خود بیفزاید؛ گیرم که با کم‌ کردن و تراشیدن و پیراستن هیبت و شمایل‌های پیشین. اما اخته کردن و تقلیل ظاهر و باطن چیزی به حداقل خود؛ بی‌خلق و زایش موجودیتی نو، اسمش سادگی یا هرچه باشد، به‌نظر صائب من که ارشد همه مجنونان جهانم، پشیزی نمی‌ارزد! آنها که می‌گویند ساده زیباست بعید می‌دانم منظورشان این پل‌ها و زیرگذرهای رنگ‌نکرده و بی‌نقش‌وطرح تهران و میدان‌های عاری از حجم شهرهای سرزمین آریایی ما بوده باشد. سادگی آنجا زیباست که تکنولوژی آخرین سیستم! ارتباطات را بگنجانی توی یک کف دست تلفن و رنگ و لعابش را با کج‌سلیقگی گل‌منگلی نکنی. اوج پیچیدگی و کشف فناوری را با لباسی ساده از رنگ بپوشانی. این سادگی زیباست. حتی با استانداردهای مشکل‌پسند مجمع دیوانگان. باقی همه فقدان ایده است. تمام!

رضا جمیلی