بیماری های ناشی از مواد غذایی

جام جم آنلاین: بیماری های حاصل از مواد غذایی بوسیله مصرف غذاها یا نوشیدنی های آلوده ایجاد می شوند. بسیاری از میکرب های بیماری زا ، یا همان پاتوژن ها می توانند غذاها را آلوده کنند بنابراین انواع مختلفی از عفونت های غذایی وجود دارند.

کد خبر: ۷۶۳۸۶

بعلاوه مواد شیمیایی سمی یا دیگر مواد مضر نیز می توانند باعث بیماری ناشی از مواد غذایی شوند اگر در غذا وجود داشته باشند.
بیش از 250 بیماری ناشی از مواد غذایی شناخته شده است که اکثر آنها عفونی هستند و توسط تنوعی از باکتری ها ، ویروس ها ، و پارازیت ها ایجاد می شوند. دیگر بیماری ها شامل مسمومیت ها می شود که بوسیله توکسین ها یا مواد شیمیایی آلوده کننده غذا برای مثال توسط قارچ های سمی ، ایجاد می شوند.
ما در دنیایی پر از میکرب زندگی می کنیم و امکان آلوده شدن مواد غذایی طی روند تولید و یا آماده شدن برای مصرف بسیار زیاد است.
شایعترین عوامل میکربی ایجاد عفونت های ناشی از غذا عبارتند ا ز کمپیلوباکتر ، سالمونلا ، اشریشیا کلی O157:H7 و ویروسهایی شامل کلسی ویروس ، که تحت عنوان ویروس نورواک نیز نامیده می شود.
با ورود میکرب به بدن دوره ای بنام زمان انکوباسیون یا نهفتگی سپری می شود یعنی زمان پس از ورود میکرب تا پیش از ظهور علائم بیماری که طی آن میکرب ها از معده وارد روده می شوند ، به سلولهای دیواره روده می چسبند و در آنجا شروع به تکثیر می نمایند. برخی انواع میکرب ها در روده می مانند ، برخی سمی را تولید می کنند که وارد جریان خون می شود و گروهی هم مستقیما به بافتهای عمقی تر بدن هجوم می برند.
بسیاری از ارگانیسم ها علائم مشابهی مانند اسهال ، دردهای انقباضی شکم ، و تهوع را ایجاد می کنند.

پیشگیری

در اینجا به برخی راهکارهای مفید اشاره می شود که به کاهش احتمال ابتلا به بیماری های ناشی از مواد غذایی کمک می کنند :
- گوشت ، مرغ و تخم مرغ را کاملا بپزید تا باکتری های آن کشته شود. در مورد تخم مرغ پخت باید تا زمانی که زرده آن سفت می شود ادامه یابد.
جداسازی : با شستن دست ، لوازم آشپز خانه ، و تخته های برش پس از آنکه در تماس با گوشت یا مرغ خام قرار گرفتند ، و پیش از آنکه با ماده غذایی دیگری تماس پیدا کنند ، از انتقال آلودگی از یک غذا به سایر مواد غذایی جلوگیری کنید.
سرما دهی : بقایای مواد غذایی را فورا در یخچال قرار دهید. باکتری ها در درجه حرارت اطاق بسرعت رشد می کنند بنابراین اگر باقیمانده غذاها را اگر تا سه چهار ساعت بعد مصرف نمی شوند در یخال بگذارید. حجم زیاد مواد غذایی سریعتر از مقادیر کم قرار داده شده در ظروف کوچک خنک می شود.
شستشو :محصول مورد مصرف را بشوئید. میوه ها و سبزیجات را در ظرف محتوی آب روان شستشو دهید تا چرک و آلودگی های آن پاک شود.(البته در شرائط فعلی و با توجه به احتمال زیاد آلوده شدن محصولات بویژه سبزی و میوه نباید شستشوی آنها در ظرف پر از آب حاوی چند قطره مایع ظرفشویی و سپس شستشو با محلول ضدعفونی را از یاد برد). برگ های بیرونی تر کلم و کاهو را از آن جدا کنید.
بدلیل اینکه باکتری ها بخوبی بر روی سطح برش میوه و سبزی رشد می کنند ، دقت کنید که آنها را در حال برش روی تخته آلوده نکنید.
مواظب باشید خودتان هم به یک منبع آلوده کننده تبدیل نشوید. پیش از آماده کردن غذا دستهایتان را با آب و صابون خوب بشوئید.
اگر به بیماری اسهالی مبتلا هستید برای دیگران غذا آماده نکنید.
بهنگام تهیه غذا به کارهایی مثل تعویض پوشک بچه نپردازید چرا که براحتی امکان انتقال آلودگی ها را فراهم می کند.
گزارش :موارد بیمار ی های ناشی از مواد غذایی را به نزدیکترین مرکز بهداشت گزارش دهید. مرکز بهداشت عمومی محلی یک بخش مهم سیستم بهداشت مواد غذایی است.

درمان

انواع مختلفی از بیماری های ناشی از غذا وجود دارد و هر یک بسته به علائمی که ایجاد می کنند ممکن است نیازمند درمانی متفاوت باشند.
بیماری هایی که با اسهال و تهوع همراه است می تواند منجر به از دست دادن آب بدن (دهیدراتاسیون ) شوند ، اگر بیمار آب و نمک (الکترولیت) کافی دریافت نکند.
جایگزین کردن آب و الکترولیت ها در این مورد حائز اهمیت است. اگر اسهال شدید باشد از محلولهای خوراکی که مجددا آب بدن را تامین می کنند می توان استفاده کرد.
محلولهای بیسموت ساب سالیسیلات می تواند از طول دوره و شدت اسهال بکاهد.
در صورتی که اسهال با دردهای انقباضی و بدون خون و تب باشد داروهای ضد اسهال تاحدی مشکل را برطرف می کند اما اگر تب بالا باشد یا خون در مدفوع وجود داشته باشد ، نباید از این داروها استفاده کرد چرا که وضع بیمار را بدتر می کند.
بهرحال با آنکه در صورت تشخیص زود هنگام و روش های درمانی مناسب این بیماری ها قابل درمان هستند ، کماکان یاد آوری این نکته ضروری است که پیشگیری بهتر از درمان است.