حافظ به روایت سلیم نیساری

استاد! از آخرین کارهایتان چه خبر؟

آخرین کتابم اواخر سال 92 منتشر شد که «تبصره‌ای بر تدوین غزل‌های حافظ» بود. من می‌خواستم آنجا آخرین حرف‌هایم را درباره دیوان حافظ بزنم. این کتاب را فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر کرد. بحث از آنجا شروع می‌شود که چرا حافظ خود دیوانی جمع‌آوری نکرد. بعد از این بحث، درباره نسخه‌های مختلف و اهمیت آنها صحبت کردم و بعد چاپ‌های مختلف مثل چاپ مستند و چاپ تک‌نسخه‌ای را بررسی کردم. سپس دیوان حافظ به تصحیح علامه قزوینی را نقد کردم. خیلی‌ها هنوز هم فکر می‌کنند چون مرحوم قزوینی، فرد با دانشی بود، تصحیحش بهترین تصحیح تا ابد است. من این تصحیح را نقد کردم. همین طور نقدی بر تصحیح مرحوم خانلری داشتم و در آخر هم تصحیح سایه را بررسی کردم. نمی‌خواهم از خودم تعریف کنم، ولی برای این کتاب زحمت زیادی کشیدم و اطلاعاتی را که دادم کسی قبلا نداده بود.

اکنون چه کتابی در دست انتشار دارید؟

سه سال است که یک دیوان حافظ به تصحیح من قرار است منتشر شود. از سال 90 این تصحیح را به ناشر دادم که هنوز منتشر نشده است. ناشر معروفی نیست اما اصرار داشت و علاقه‌مند بود که این تصحیح را منتشر کند.

بجز تصحیح باز هم کتابی در آستانه انتشار دارید؟

حدود چهار پنج سال پیش شرح حالی نوشتم که درباره وضع آموزش و پرورش در مدارس و سهم من در این قضیه است. در آن جریان تحول قانون‌ها و وضع آموزش و روش تدریس بررسی می‌شود. در واقع شرح حال زندگی من است که در آن این مسائل هم مطرح می‌شود. مدت زمان زیادی است که آن را نوشتم اما در جعبه‌ای در زیرزمین خانه‌ام خاک می‌خورد. باید فرصتی فراهم شود و آنها را هم به ناشر بدهم.

در روزهای گذشته موضوع تدریس زبان‌های محلی در مدارس از سوی برخی از دولتمردان مطرح شده است. شما به عنوان یک پژوهشگر ادبی و کسی که با فرهنگستان زبان و ادب فارسی همکاری می‌کنید، ظاهرا مخالف چنین موضوعی هستید.

من مخالف زبان‌های محلی نیستم. هر زبانی بدون اشکال است. بچه‌ها حق دارند به زبان مادری خود حرف بزنند و کتاب بخوانند. خودم هم زبان مادری‌ام آذری است. اما زبان فارسی در کشور ایران به دلیل سابقه هزار ساله از نظر ملیت، رسمیت و تاریخچه و به دلیل داشتن چهره‌های شاخص مانند فردوسی، خیام، و بعدها سعدی و حافظ، زبان رسمی است. حیف است که مثلا یک ایرانی در خوزستان و بلوچستان آن را نادیده بگیرد. مخالفت من فقط از این نظر بود.