فعالیت گنج‌یاب‌ها بیشتر شده است

این روزها بحث گنج‌یابی بیشتر از گذشته مطرح شده است. برای نمونه برگزاری تورهای آموزش گنج‌یابی نیز خبرساز شده به نظر شما دلیل افزایش چنین مسائلی چیست؟

تب یافتن گنج دردی است که طمعکاران و سوداگران زیادی را در سراب خود می‌‌سوزاند‌ این کار نتیجه‌ای جز آسیب روحی - روانی و در بعضی مواقع مجازات قضایی برای فریب‌خوردگان در پی ندارد و دلایل آن شامل آشنایی نداشت با قوانین، نبود مجازات‌های بازدارنده، ساده‌اندیشی، پیمودن ره صدساله در یک شب یا ماجراجویی و دیگر مشکلات جامعه مانند بیکاری اعتیاد است.

بیشتر کدام استان‌ها درگیر مسائلی مانند گنج‌یابی هستند؟

‌جرائم گنج‌یابی را می‌توان شامل حفاری غیرمجاز و استفاده از فلزیاب دانست که با توجه به در نظر گرفتن مواردی از جمله تعداد آثار ثبت ملی، گستردگی و پراکندگی آثار و موقعیت جغرافیایی و باتوجه به گزارش‌هایی که از استان‌های مختلف دریافت می‌کنیم، می‌توان گفت اکثر استان‌های سراسر کشور درگیر هستند.

قانونگذار درباره مجازات افرادی که اقدام به گنج‌یابی یا تخریب آثار باستانی می‌کنند، چه پیش‌بینی کرده است؟

فصل نهم قانون مجازات اسلامی کتاب پنجم تعزیرات پیرامون جرایم علیه میراث فرهنگی تنظیم شده است از طرفی نیز ماده واحده قانون ضرورت اخذ مجوز برای ساخت، خرید و فروش، نگهداری، تبلیغ و استفاده از دستگاه فلزیاب برای متخلفان کاربرد غیرقانونی این‌گونه ابزار در نظر گرفته شده است.

چه خلأهای قانونی برای برخورد با افرادی که دنبال گنج‌یابی می‌روند یا آثار باستانی را تخریب می‌کنند، وجود دارد؟

مجازات‌های در نظر گرفته شده، متناسب با جرایم ارتکابی نبوده و به عبارتی دیگر بازدارنده نیست، چون بسیاری از مجرمان و سوداگران این عرصه مسبوق به سابقه و مرتکب تکرار جرم می‌شوند.

کمبودهای یگان حفاظت میراث فرهنگی در این زمینه چیست، آیا نیرو و تجهیزات کافی در اختیار دارید؟

با توجه به تعدد آثار ثبت ملی و جهانی، گستردگی و پراکندگی آثار در اقصی نقاط کشور هرگونه اقدام علیه سوداگران این عرصه مستلزم فرهنگسازی، عرق ملی و تلاش و همیت عموم مردم و دوستداران میراث فرهنگی بوده و صرف انتظار از یک یا چند نهاد تخصصی کافی نبوده و لازم است یگان حفاظت برای پیشگیری از وقوع جرم و مقابله با متجاوزان به آثار تاریخی از هر حیث مانند نیروی انسانی و ارتقای سامانه‌های هوشمند تقویت شود.

یگان حفاظت میراث فرهنگی تاکنون در این زمینه چه موفقیت‌هایی داشته است؟

اقدامات انجام شده از سوی مرکز کنترل و فرماندهی نشان‌دهنده کاهش 73 درصد سرقت از موزه‌ها، افزایش 07‌/‌10درصد دستگیری مجرمان حفاری‌های غیرمجاز بوده است علاوه بر این شناسایی شرکت‌ها و سایت‌های غیرمجاز که در زمینه تبلیغات فروش دستگاه‌های گنج‌یاب فعالیت داشته‌اند در دستور کار فرماندهی یگان حفاظت سراسر کشور قرار گرفته و موفقیت‌های چشمگیری داشته‌ایم و این روند کم و بیش ادامه دارد، امیدواریم در راستای کنترل و مهار جرایم اقدامات اساسی از سوی مسئولان ذی‌ربط سازمان و معاونت محترم توسعه راهبردی ریاست جمهوری برای این فرماندهی صورت بگیرد.

آمار کشفیات یگان حفاظت در چندماهه اول سال چه بوده است؟

تعداد اشیای کشف شده در چهار ماهه اول امسال در مقایسه با مدت مشابه سال قبل نشان‌دهنده افزایش 09‌/‌56 درصدی است، علاوه بر این از لحاظ تعداد دفعات کشفیات اشیای تاریخی نیز با رشد 83‌/‌21درصد روبه‌رو بوده‌ایم.

بیشترین کشفیات یگان چه بوده است؟

درباره بیشترین کشفیات چهار ماهه اول سال می‌توان به سکه‌های تاریخی و ظروف سفال مربوط به دوره‌های مختلف تاریخی (ماقبل تاریخ، تاریخی و دوره اسلامی) اشاره کرد.

یگان حفاظت میراث فرهنگی در فضای مجازی نیز فعال است، آیا تا به حال مدیران سایت‌هایی که در زمینه گنج‌یابی فعالیت می‌کنند، شناسایی شده‌اند؟

این قضیه از ابتدا از سوی یگان حفاظت در حال پیگیری بوده و هست، علاوه براین برای ارتقای این فعالیت‌ها اکنون تعامل خوبی با پلیس فتا انجام شده و تاکنون سایت‌های زیادی در این باره با دستور مقام قضایی مسدود شده است.

فعالیت گنج‌یاب‌ها در چند سال اخیر چه تغییراتی کرده است؟

با توجه به تبلیغات و بازاریابی‌های غیرقانونی خرید و فروش دستگاه‌های فلزیاب فعالیت گنج‌یاب‌ها افزایش داشته، زیرا فعالیت این شرکت‌ها به تشویق افرادی منجر شده که به دنبال گنج هستند.

خرید و فروش اشیای تقلبی چقدر رواج دارد؟

باتوجه به ناآگاهی عموم مردم نسبت به شناسایی اشیای تاریخی اکنون درصد فراوانی از خرید و فروش در این حوزه مربوط به اشیای تقلبی است.

قاچاقچیان بیشتر آثار به دست آمده را به کدام کشورها قاچاق می‌کنند؟

آنها بیشتر آثار را از طریق کشورهای همجوار به کشورهای اروپایی می‌فرستند و آنجا در حراجی‌های بزرگ به کلکسیونرهای آثار عتیقه می‌فروشند.

آماری از سرقت موزه‌های کشور دارید؛ آخرین سرقتی که از موزه‌های کشور انجام شده چه زمانی بود. آیا سارقان شناسایی شدند؟

سرقت از آتشکده ری در جاده ورامین آخرین پرونده سرقت از موزه‌های کشور است که بلافاصله رسیدگی به موضوع در دستور کار این یگان و پلیس آگاهی تهران بزرگ قرار گرفت و در کمتر از 20 روز سارقان دستگیر و روانه زندان شدند و تمام اشیای مسروقه نیز به موزه برگردانده شد.