بیدل و یک موسیقی کلاسیک

کارن کیهانی، آهنگساز معاصر نیز از این دست هنرمندان است که این روزها قطعات منتخب سه مجموعه خود با عنوان‌های تنهایی، تک‌گویی‌های شبانه و قطعات رنگی را در قالب یک آلبوم با عنوان «یک شرار و هیچ» منتشر کرده است. این اثر ـ که تماما در چارچوب موسیقی کلاسیک معاصر است ـ پنج قطعه را شامل می‌شود که هر کدام با الهام از اشعار فارسی خالقش شکل گرفته است.

«به چشمان زیباش» اولین قطعه این اثر است که پاییز 89 برای کوارتت زهی ساخته شده است. این اثر ـ که متعلق به مجموعه «تنهایی» است ـ توسط کوارتت زهی تالالیان در ارمنستان ضبط شده است.

«همان یک شرار و هیچ» که شامل سولو نوازی ابوا است، با الهام از شعر بیدل دهلوی (دیگر صدای تیشه فرهاد برنخاست / این کوهسار داشت همان یک شرار و هیچ) ساخته شده که نامگذاری اثر نیز بر اساس آن صورت گرفته است. این قطعه که در جشنواره جهانی ایتالیا عنوان یکی از 10 سولوی تقدیر شده در میان 211 سولو از آهنگسازان 32 کشور جهان را دارد، اردیبهشت سال گذشته در تالار رودکی اجرا شده است.

در مواجهه با این اثر، شاید شنونده با توجه به بهره‌مندی آهنگساز از شعر شاعر هندی توقع مواجهه با موسیقی کلاسیک در تلفیق با موسیقی هندی را داشته باشد، اما نه‌تنها چنین نیست بلکه آهنگساز اثر با الهام از ظرایف شعر بیدل دهلوی دست به نوآوری در موسیقی کلاسیک معاصر زده و مخاطب را با سولونوازی ابوا غافلگیر می‌کند.

دیگر قطعه این اثر «واپسین رنگ» نام دارد که کارن کیهانی آن را در 7 موومان کوتاه برای دوئت فلوت و پیانو نوشته است.

قطعه چهارم که عنوان «نامش انسان است» را دارد، به گفته آهنگساز قدیمی‌ترین اثر این آلبوم است و در دو موومان برای پیانو ساخته شده است. در این اثر باز هم آهنگساز سراغ ادبیات ایران رفته و تحت تاثیر شعر «آشتی» بامداد دست به خلق این قطعه زده است.

البته این قطعه تنها اثری نیست که بر اساس شعر شاملو شکل گرفته چرا که آخرین قطعه آلبوم «یک شرار و هیچ» که نام «و آستینش از اشک تر بود» را یدک می‌کشد، با الهام از شعر «قناری» این شاعر معاصر کشورمان برای کوارتت ایرانی و نیز با بازنویسی برای کوارتت زهی غربی ساخته شده است.

آهنگساز با ساخت این قطعات با حفظ اصالت‌های فرهنگی و هنری خود و بهره‌مندی از ادبیات غنی ایرانی دست به ساخت آثاری فراملی زده که در همه جای دنیا قابل اجرا و شنیدن است.

موید این مطلب، اجرای این قطعات در جشنواره‌های معتبر موسیقی جهان، اجرا توسط نوازندگان شاخص غیر ایرانی و نیز انتشار برخی از این آثار در آلبوم‌های موسیقی دیگر کشورهاست که از آن جمله انتشار اثر «و آستینش از اشک تر بود» در آلبوم 2 possible worlds vol در واشنگتن است.

سحر طاعتی / جام‌جم