حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
وَرنی دست بافتهای است که از لحاظ تکنیک بافت، بین گلیم و قالی قرار دارد. به این صورت که مانند گلیم یا قالی روی دار عمودی یا افقی بافته میشود، دارای پود نازک و ضخیم است، مواد اولیه آن نخپنبهای برای تار و پشمهای الوان یا ابریشم برای پود است. تفاوت آن با گلیم و قالی در آن است که نخهای پود به دور تار پیچیده، ولی رها نمیشود بلکه ادامه کار را همان پود انجام داده تا جایی که طرحی تمام شود، اضافی نخ به پشت کار برده و رها میشود. ورنی نوعی گلیم یکرو یا گلیم فرشنما بدون پرز است که به سبک پودپیچی یعنی گذراندن پود اصلی از تار و پیچش نخ خامه به دور نخهای تار شکل گرفته و نقش میپذیرد. ورنی نه قالی است و نه گلیم بلکه نوعی زیرانداز یکرو است که هم سادگی و سبکی گلیم را دارد و هم ظرافت و زیبایی قالی را. ورنی به دلیل استفاده نکردن از گره در بافت آن جزو انواع گلیم و به اعتبار طرح و نقشه و شکل ظاهری آن مشابه قالی به نظر میآید. این بافته در استان آذربایجان و اردبیل از رواج خوبی برخوردار است (نقل است که میگویند کشتی نوح در نزدیکی این منطقه فرود آمده و استفاده از موتیفهای حیوانات روی ورنیبافی به این دلیل بوده است). به این نوع گلیمها در استان کرمان (شیریکی پیچ)، در مناطق استقرار ایل قشقایی در استان فارس و قسمتی از استان خوزستان (رندی) و در چهار محال بختیاری (سرانداز) هم میگویند . با توجه به اینکه ایلات افشار، بچاقچی و قشقایی جزو عشایر ترکزبان هستند که طی دوران حکومت صفویه از آذربایجان به مناطق یاد شده مهاجرت کردهاند از این نظر گفته میشود خاستگاه اصلی این صنعت منطقه عشایرنشین آذربایجان بوده که از آنجا به برخی دیگر از مناطق ایران زمین گسترش یافته است. گلیم یکرو یا ورنی را در مناطقی از جمهوری آذربایجان و شمال و شرق ترکیه به اسم سوماک یا به لهجه آذری سومه میگویند. در سالهای 86، 87 و 89 هنر ورنیبافی آذربایجان شرقی موفق به کسب نشان مهر اصالت یونسکو هم شده است.
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....