قطارها را راهی سفر کنیم

یکی از آنها جاده است. گاه بسیاری از سفرها به‌این دلیل شکل می‌گیرد که مسافران می‌خواهند در جاده‌های مختلف با خودروی خود رانندگی کنند، یعنی رانندگی در جاده‌ها اولین ‌انگیزه است، بدون توجه به این که جاده به کدام مقصد ختم می‌شود، همین است که وضع راهسازی و جاده‌های کشور یکی از شاخص‌های مهم در توسعه گردشگری است. یا این‌که دلیل خطر است بسیاری از افراد فقط به‌این دلیل چمدانشان را می‌بندند که می‌خواهند با قطار سیاحت کنند، همین می‌شود که وضع ریلی در کشورهای مختلف دنیا از مهم‌ترین معیارها برای جذب گردشگر می‌شود.

جالب این‌که بیشتر گردشگران خارجی سفر با قطار را به هر وسیله دیگری ترجیح می‌دهند. دلیل این استقبال چیست؟ در قطار امکانات مختلفی از جمله مکان مناسب استراحت و پذیرایی پیش‌بینی شده و امکان مشاهده بهتر مناظر منطقه عبور گردشگر نسبت به هر وسیله دیگر فراهم است.

هر چند این وسیله می‌تواند در رشد گردشگری بسیار مثمرثمر باشد اما به گفته کارشناسان گردشگری، سیستم حمل ونقل ریلی کشور هنوز نتوانسته در صنعت گردشگری کارنامه مطلوبی از خود ارائه کند و زمینه‌های رشد بیشتر آن را فراهم آورد. خطوط راه‌آهن کشور هنوز در همه نقاط، بویژه مناطق گردشگری، گسترش پیدا نکرده و آنجا هم که وجود دارد، نمی‌تواند در دسترس همه گردشگران و مسافران باشد.

ایران اکنون دارای ۸۰۷۲ کیلومتر شبکه ریلی استاندارد و ۹۶ کیلومتر (میرجاوه ـ زاهدان) خطوط ریلی عریض است. تا پایان برنامه چهارم توسعه، قرار است گنجایش جابه‌جایی مسافر سالانه به ۳۶ میلیون نفر و گنجایش جابه‌جایی بار به ۶۴ میلیون تن برسد. با همه اینها اما قطار هنوز در بسیاری از نقاط کشور از جمله مناطق گردشگرپذیر کشور راه پیدا نکرده‌است. البته باید گفت که گردشگری یک موضوع چندوجهی است و فقط سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری متولی آن نیست بلکه همه سازمان‌های ذی‌ربط وظیفه دارند در این صنعت وارد عمل شوند.

در حوزه گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری هماهنگ‌کننده است و در فصول مختلف بویژه ایام تعطیلات نوروز و تابستان باید همه بخش‌ها از جمله سیستم حمل و نقل هوایی، زمینی و ریلی به صورت جدی در این زمینه فعالیت کنند.

ایران ظرفیت‌های بالقوه‌ای برای توسعه گردشگری دارد اما این توسعه با شرایطی می‌تواند تحقق یابد. ایجاد خطوط جدید با استفاده از تجربیات دیگر کشورها گاهی با هزینه‌ای بمراتب کمتر امکان‌پذیر خواهد بود و می‌تواند محور سرمایه‌گذاری قرار گیرد. برای مثال می‌توان به جای برگزاری تور با خودروی ویژه گردشگری، قطارهایی پیش‌بینی شود؛ اتفاقی که مدت‌هاست در گردشگری جهان رخ داده و بسیار هم سودآور و جذاب است. چندی پیش خبر ورود اولین قطار گردشگری جهان از مجارستان به ایران منتشر شد، هر چند هنوز نه این قطار به ایستگاه ایران رسیده و نه ایران قطاری را راهی این مقصد کرده است.