چوبکاری در معماری

بسیاری از صاحبان این مشاغل، جزو هنرمندان این مرز و بوم هستند که پسرانشان راه پدر را نرفته‌اند و هنرشان کم‌کم از یادها رفته است. یکی از این هنرها (شغل‌ها) گره چینی است. هنری که هنوز هم در خانه‌های قدیمی و بناهای تاریخی چشمنواز گردشگران است. گره چینی به هنری ایجاد شده با قطعات برش‌خورده چوب و شیشه‌های رنگی در اشکال مختلف و متعددالاجرا و وحدت‌گرای هندسی گفته می‌شود که به طور هماهنگ در یک کادر مشخص و تکرار شونده در کنار هم قرار گرفته باشند. در واقع هندسه نقوش و گره‌کشی جزو جدانشدنی این هنر به حساب می‌آید.

از سابقه گره چینی یا مشبک در ایران اطلاع دقیقی در دست نیست. برخی بر این باورند که استفاده از این هنر از دوران خلفای عباسی آغاز شده و در قرن 6 تا 8 هجری قمری در مصر و سوریه رواج داشته و از همان زمان به ایران رسیده است. از این هنر معمولا در ساخت درهای اماکن مقدسه، مقابر، منابر و البته در پنجره‌های منازل و کاخ‌ها استفاده می‌شده است. از دوران صفویه به بعد، تعبیه شیشه‌های رنگی در چوب‌های مشبک رایج شد که به آن «ارسی» می‌گویند. از استادان این هنر می‌توان به مرحوم استاد غلامرضا ابراهیمیان اشاره کرد که آثار باارزشی از او را در مقرنس کاری، قطار بندی، رسمی‌بندی، مشبک و گره چینی در عتبات عالیات و بناهای تاریخی اصفهان می‌توان دید. تمام‌ درها و پنجره‌های هتل عباسی نیز از آثار این استاد است. از بهترین نمونه‌های گره‌چینی در ایران می‌توان عمارت چهل‌ستون، هشت‌بهشت و خانه تاریخی اعلم، شیخ‌الاسلام، سوکیاس در اصفهان و تعدادی از خانه‌های تاریخی کاشان همچون خانه طباطبایی‌ها، خانه عباسیان، خانه بروجردی‌ها و تعدادی دیگر از این خانه‌ها در یزد و شهر‌های قدیمی ‌را نام برد.