فناوری چه اثری بر پرداخت صدقه گذاشته است؟
صدقه دادن مدرن
دنیا، دنیای فناوری است. این مسالهای نیست که دیگر بتوان انکار کرد. بسیاری از کارهایی که دیروز به صورت دستی و غیرخودکار انجام میدادیم، امروز به صورت خودکار و گاهی بدون آگاهی ما انجام میشود؛ از ظرفشستن گرفته تا کنترل چراغ راهنمایی و رانندگی. در حوزه مالی و اقتصادی هم کم نیست اثرات الکترونیکی و یارانهایشدن. یکی از نمونههای این مساله صدقهدادن است. کمیته امداد و سایر نهادهای خیریه در سالهای اخیر تلاش کردهاند سیستم جمعآوری اعـــانه خود را به صورت الکترونیکی درآورند.
مزایای الکترونیکی شدن پرداخت صدقه
الکترونیکیشدن چه مزیتی دارد؟ نخستین مزیت الکترونیکی شدن جمعآوری صدقه یا اعانه خیریه این است که دیگر به نیروی انسانی و هزینه لازم برای جمعآوری کمکها نیازی نیست. در حال حاضر، کمیته امداد برای تخلیه یک صندوق چند مرحله کاری را انجام میدهد؛ نیرویی به صورت میدانی صندوقها را تخلیه میکند، نیروی دیگری پولها را شمارش میکند، نیروی دیگری پولهای شمارششده را رسید میکند و امور حسابداری آن را انجام میدهد و یک نیرو هم وظیفه بردن پول به بانک و واریز آن به حساب را بر عهده دارد. این تعداد نیرو را ضرب کنید در تعداد صندوقهایی که باید تخلیه شود و آن وقت میبینید چه حجمی از نیروی انسانی و با چه هزینهای این کار را انجام میدهند. دومین مزیت الکترونیکی شدن صدقه این است که خطراتی چون سرقت و سایر موارد که از زمان جمعآوری پول تا زمان واریز به بانک سازمان خیریه را تهدید میکند، وجود نخواهد داشت. از سوی دیگر با الکترونیکیشدن پرداخت صدقه میتوان عنصر زمان را حذف کرد و بلافاصله پولی که کمک شده را در حساب داشت و آن را صرف نیازهای افراد کرد. با این حساب کمیته امداد و سایر خیریهها چه تدابیری برای دریافت کمک مردم به صورت الکترونیکی اندیشیدهاند؟
طرح اول؛ استفاده از پلتفرم تلفن همراه
یکی از نخستین طرحها برای جمعآوری کمک، طرحی بود که بهزیستی آماده کرد اما بسیار بد اجرا و حتی به بازگشت پول مردم هم منتهی شد. ماجرا این بود که بهزیستی سامانهای طراحی کرده بود که کاربران شبکه تلفن همراه بتوانند با ارسال یک کد مشخص مبالغی را به بهزیستی کمک کنند و آنگاه آن را از روی قبض تلفن همراه خود بپردازند. با تبلیغ نکردن مناسب این طرح از سوی بهزیستی و نیز اشکالاتی در اجرای آن و نیز سوءاستفاده برخی از این ابتکار یا شوخی بعضی با این طرح، افراد بسیاری بدون اطلاع از چیستی ماجرا به سمت کمکهای مادی ناخودآگاه رفتند و آن گاه صدای اعتراض آن قدر بالا رفت که بهزیستی مجبور شد پولها را پس بدهد. با این حال به دلیل نفوذ پیامک میان مردم، همچنان میتوان به این طرح امید داشت به شرط اینکه در مقام اجرا هم روسفید بیرون بیاییم.
طرح دوم؛ صندوق صدقه الکترونیکی
طرح دوم، استفاده از صندوقهای الکترونیکی صدقه است. استفاده از این صندوقها باعث کاهش میزان جرایم مرتبط با صندوق ازجمله سرقت هم میشود، اما دریغ که زیرساخت لازم برای این طرح در کشور مهیا نیست. کارتهای بانکی موجود در کشور از سیستم پوز استفاده میکنند اما سیستم این صندوقهای اعتباری یعنی مانند اتوبوس و متروست. از آن سو، ساخت کارتهایی مخصوص کمک هم مورد استقبال قرار نمیگیرد، زیرا کمک نقدی مطمئنا سادهتر از شارژ کارت خواهد بود.
طرح سوم؛ شبکه بانکداری الکترونیکی
بر این اساس سازمانهای خیریه بیش از هر چیز به سمت سیستم بانکی رفتند و با استفاده از درگاههای خدماتی بانکها، سایتهای خودشان، دستگاههای خودپرداز و بعضا پایانههای پوز تلاش میکنند کمکهای مردم را به شکل الکترونیکی دریافت کنند. در میان سه روش ذکرشده این روش مورد توجه مردم قرار گرفته است و البته ضریب خطا و حواشی کمتری هم دارد.
گفت و گو
