«سفیدبرفی» در جنگل‌های ژاپن

اکثر بچه‌ها در دوران کودکی با این افسانه شاه‌پریان به خواب رفته و​ سفیدبرفی، ​ از اولین کتاب‌هایی بوده که در قفسه کتابخانه آنها خودنمایی کرده است. شهرت و محبوبیت این افسانه فانتزی و اکشن به قدری زیاد است که در صد سال گذشته، هر دو صنعت سینما و تلویزیون ده‌ها مجموعه و فیلم زنده و انیمیشنی براساس آن تولید کرده‌اند.

معروف‌ترین این فیلم‌ها همان انیمیشن دستی و کلاسیک کمپانی والت‌دیزنی است که​ سال 1937 ساخته شد. اما​ فقط مسئولان این کمپانی فیلمسازی نبودند که این قصه جذاب قدیمی را به صورت یک اثر متحرک درآوردند.

بسیاری از هنرمندان اروپایی و آسیایی هم در طول سال‌ها و دهه‌های گذشته نسخه‌های سینمایی و تلویزیونی این داستان کلاسیک را تهیه و تولید کرده‌اند. صنعت انیمیشن‌سازی و تلویزیون ژاپن هم یکی از مشتاقان تولید نسخه تصویری داستان سفیدبرفی است. برای صنعت تلویزیون ژاپن و انیماتورهای آن که اهمیت بسیار زیادی به محصولات انیمیشن می‌دهند، کاملا طبیعی بود که داستان سفیدبرفی را با حال و هوای ژاپنی و شخصیت‌هایی که به زبان بومی صحبت می‌کنند در دستور تولید و کار قرار دهند.

تسونیو نینومیا، خالق مجموعه تلویزیونی ​افسانه سفیدبرفی​ خودش یکی از طرفداران پر و پا قرص داستان ماجراجویانه سفیدبرفی است. این هنرمند متولد 1947، زمانی که فقط ده سال داشت انیمیشن «سفیدبرفی و هفت کوتوله» کمپانی والت‌دیزنی را دید و سخت تحت تاثیر آن قرار گرفت. او می‌گوید: «بعضی داستان‌ها وجود دارد که متعلق به هیچ کشور، فرهنگ یا زبان خاصی نیست و حال و هوای عمومی و بین‌المللی دارد. هر تماشاگری در هر نقطه از جهان می‌تواند با این نوع داستان‌ها ارتباط برقرار کند. داستان سفیدبرفی هم یکی از همین داستان‌هاست. من هم از دوران کودکی علاقه‌مند این جور قصه‌های شاه‌پریان بودم و با خواندن آنها یا تماشای نسخه‌های سینمایی و تلویزیونی‌شان وارد یک دنیای رویایی می‌شدم که نمونه‌اش در عالم واقعیت وجود نداشت. طبیعی است ​ وقتی کارمندی‌ام را شروع کردم، ساخت یک فیلم سینمایی یا مجموعه تلویزیونی براساس داستان‌های کلاسیک فانتزی مثل سفیدبرفی به صورت یکی از هدف‌های اصلی و اولیه‌ام درآمد.»

این هنرمند ژاپنی، فعالیت سینمایی و تلویزیونی خود را از دهه 70 میلادی آغاز کرد. او تا به حال با بیش از 20 فیلم سینمایی و مجموعه تلویزیونی در مقام تهیه‌کننده، خالق انیماتور و کارگردان همکاری کرده است. اما مجموعه تلویزیونی افسانه سفیدبرفی را در سال 1994 تولید کرد. خود او تولید دیرهنگام مجموعه مورد علاقه‌اش را در اهمیتی می‌داند که قصه‌های کلاسیک و مدرن ژاپنی برایش داشته‌اند. این خالق هنری تعدادی از بهترین و موفق‌ترین آثار انیمیشنی ژاپنی روی این نکته تاکید می‌کند که تماشاگران ژاپنی (هم بچه‌ها و هم بزرگ‌ترها) در وهله اول ترجیح می‌دهند شخصیت‌های بومی و ژاپنی را به عنوان شخصیت اصلی ماجراجویی‌های زنده و انیمیشنی محصولات سینمایی و تلویزیونی ببینند. از همین رو، نینومیا در سال‌های اول فعالیت هنری خود سراغ شخصیت‌ها و قهرمانان سرشناس خیالی ژاپنی رفت و تولید افسانه سفیدبرفی خود را به تعویق انداخت.

با وجود تکراری بودن قصه سفیدبرفی، نینومیا اطمینان داشت مجموعه تلویزیونی او با استقبال تماشاگران (بویژه بچه‌ها) روبه‌رو می‌شد. به باور او، تماشاگران آمادگی کامل ​ داشته و دارند که یک بار دیگر به دیدن شاهزاده خانم کوچک و زیبایی بروند که در کودکی مادرش را از دست داده و نامادری بدجنس او به سبب زیاده‌خواهی‌هایش به او حسادت کرده و آزارش می‌دهد.

کمتر کسی است نداند نامادری دستور قتل سفیدبرفی را صادر می‌کند و این دختر کوچک ضمن فرار در جنگل تاریک، سر از کلبه‌ای درمی‌آورد که هفت کوتوله آنجا زندگی می‌کنند. این کوتوله‌ها از سفیدبرفی مراقبت می‌کنند و در مقابله با ملکه بدجنس به کمک او می‌آیند. با این حال، تهیه‌کنندگان افسانه سفیدبرفی اعتقاد داشتند می‌توان این قصه را دوباره در قالب یک کار تلویزیونی تکرار کرد و از تکراری بودن قصه و حال و هوای آن نترسید. اعتقاد آنها از این باور درست سرچشمه می‌گیرد که اگر این داستان‌های تکراری با زبان تازه‌ای تعریف شوند، با استقبال بالای تماشاگران روبه‌رو خواهد شد. به همین دلیل، افسانه سفیدبرفی ژاپنی، حال و هوایی تازه دارد و شیوه روایت​ آن متفاوت از کارهای مشابه قدیمی‌تر است. این نکته‌ای است که منتقدان هنری در ژاپن هم به آن اشاره کرده‌اند.

مشابه کار تسونیو نینومیا را کمپانی والت‌دیزنی سال گذشته انجام داد و آن زمانی بود که نسخه‌ای زنده و تلخ از سفیدبرفی را به کارگردانی روپرت سندرز روانه پرده سینماها کرد. مجموعه ژاپنی در 52 اپیزود تهیه و تولید شده است و هر اپیزود آن حدود نیم ساعت طول می‌کشد. نینومیا در کنار تولید مجموعه‌های تلویزیونی در کار ساخت فیلم‌های سینمایی هم بوده است. تماشاگران سینما و تلویزیون در ژاپن وی را بیشتر به خاطر تهیه و تولید چند قسمت از مجموعه فیلم انیمیشنی «پوکمون» می‌شناسند.