زندگی سالم
حمایت از افراد سالخورده در برابر آسیب
افراد مسن از جمله افرادی هستند که توجه مجرمان را جلب میکنند.در واقع احتمال بزهدیدن در سالخوردگان بسیار زیاد و دامنه جرایم و آسیبها و آزارهایی که آنان را تهدید میکند گسترده است.
در این میان اگر فرد مسن دچار آلزایمر یا افسردگی باشد احتمال قرار گرفتن وی در معرض خطر بیشتر میشود به همین دلیل برای پیشگیری از وقوع این نوع حوادث باید با علایم آلزایمر و افسردگی آشنا شد تا از این طریق مشکلات افراد مسن را شناخت و از آنها حمایت کرد. اولین نشانه بیماری آلزایمر، مشکلات شدید حافظه است. فراموشکردن اسامی، تاریخها، قرار ملاقاتها و مسیرهای آشنا، هشدارهایی برای آلزایمر است. در ابتدا حافظه نزدیک آسیب میبیند، اما زمانی که سردرگمی شدید آغاز میشود یادآوری رویدادهای دور و اطلاعات اساسی مانند زمان و تاریخ و مکان زایل میشود. قضاوت غلط فرد را در معرض خطر قرار میدهد و نیز تغییراتی در شخصیت رخ میدهد؛ فقدان خودانگیختگی و سرزندگی، اضطراب و طغیانهای خشم به علت بلاتکلیفیها و تردیدهای ایجاد شده توسط مشکلات عقلانی، کاهش ابتکار عمل و گوشهگیری اجتماعی و افسردگی که اغلب در مرحله مقدماتی آلزایمر و سایر انواع زوال عقل پدیدار میشود ظاهرا جزئی از فرآیند بیماری است. زمانی که فرد سالخورده به تغییرات عقلانی آزاردهنده واکنش نشان میدهد، افسردگی وخیمتر میشود.
با پیشرفت بیماری حرکتهای ماهرانه و هدفمند مختل میشوند مانند اختلال در عمل لباس پوشیدن، مسواک زدن و دستشویی رفتن. آلزایمر به دو شکل خانوادگی که در خانوادهها جریان دارد و پراکنده که سابقه خانوادگی روشنی ندارد ظاهر میشود. پژوهشها ژنهایی را روی کروموزمهای 1ـ14ـ21 شناسایی کردهاند که در آلزایمرهای خانوادگی نقش دارند. افسردگی اختلالی است که اغلب با زوال عقل اشتباه گرفته میشود. افراد سالخورده افسرده معمولا درباره مشکلات خود اغراق میکنند در حالی که افراد مبتلا به زوال عقلی این مشکلات را ناچیز میشمارند و از ضعف شناختی خود کاملا آگاه نیستند. اغلب افراد مسن یاد گرفتهاند چگونه با آنچه از زندگی توقع دارند سازگار شوند و در نتیجه کمتر احساس بیارزشی و پوچی میکنند. با این حال افسردگی با بالا رفتن سن افزایش مییابد. افسردگی معمولا با بیماری و درد جسمانی رابطه دارد و میتواند به تباهی شناخت آگاهی منجر شود. انسانها هر چه مسنتر میشوند به احتمال بیشتری داروهایی مصرف میکنند که ممکن است عوارض جانبی شبیه زوال عقل داشته باشد.
برای مثال برخی از داروها برای سرفه، اسهال و تهوع جلوی انتقال عصبی استیل کولین را میگیرد و به نشانههای شبه آلزایمر منجر میشود چون با افزایش سن تحمل نسبت به داروها بیشتر میشود. این واکنشها در اواخر بزرگسالی تشدید میشود علاوه بر این برخی بیماریها میتواند موجب از دست رفتن موقتی حافظه و نشانههای عقلانی شوند، بخصوص در بین سالخوردگان که معمولا وقتی بیمار هستند گیج وگوشهگیر میشوند، درمان بیماری اصلی، این مشکلات را بر طرف میکند و بالاخره تغییرات محیطی و انزوای اجتماعی میتواند موجب ضعف عقلانی شود و در صورتیکه روابط حمایتکننده برقرار شود عملکرد شناختی معمولا به حالت اول برمیگردد.
رابعه موحد
روانشناس
گفت و گو
