همه نگاه‌ها به شورای نگهبان

البته می‌توان پیش‌بینی کرد که رسانه‌ها منتظر سپری شدن این 48 ساعت نخواهند شد و از منابع نزدیک به هر نامزد، تائید یا ردصلاحیت او را جویا خواهند شد، همچنان که حتی تا امروز هم طاقت نیاورده‌اند و از چند روز قبل گمانه‌زنی‌ها درباره رد یا تائیدصلاحیت نامزدهای مطرح در‌جریان است و هر اظهارنظر اعضای شورای نگهبان، از سوی رسانه‌ها به‌عنوان دلیلی برای ردصلاحیت فلان نامزد یا تائیدصلاحیت نامزد دیگر تعبیر می‌شود.

گمانه‌زنی‌ها هم بیشتر درباره بررسی صلاحیت چهره‌های شاخص صورت می‌گیرد و رسانه‌ها و بسیاری از مردم کنجکاوند بدانند که رقابت اصلی انتخابات ریاست‌جمهوری بالاخره میان چه‌کسانی خواهد بود.

در این انتخابات چهره‌های زیادی ثبت‌نام کردند که شاخص‌ترین آنها آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی، سعید جلیلی، اسفندیار رحیم‌مشایی، حسن روحانی، کامران باقری‌لنکرانی، محمدرضا عارف، غلامعلی حدادعادل، محسن رضایی، محمدباقر قالیباف و علی‌اکبر ولایتی هستند.

محمد شریعتمداری، منوچهر متکی، علیرضا زاکانی، صادق واعظ‌زاده، مصطفی کواکبیان، محمد سعیدی‌کیا، حسن سبحانی، علی‌ فلاحیان، روح‌الله احمدزاده، محمدباقر خرازی، محمد غرضی، طهماسب مظاهری و پرویز کاظمی هم از دیگر چهره‌هایی هستند که برای حضور در انتخابات ثبت‌نام کرده و نه‌به نفع کسی کنار رفته‌ و نه انصراف داده‌اند.

گمانه‌زنی‌ها از چند روز قبل با انتشار فهرستی‌ هفت نفره از سوی برخی سایت‌ها به عنوان نامزدهای تائید صلاحیت شده شدت یافت؛ هاشمی‌رفسنجانی، علی‌اکبر ولایتی، محسن رضایی، محمدرضا عارف، محمدباقر قالیباف، غلامعلی حدادعادل و سعید جلیلی چهره‌هایی بودند که براساس ادعای این سایت‌ها صلاحیتشان برای حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری تائید شده بود. برخی سایت‌ها نیز با انتشار فهرستی 12 نفره، علاوه بر این هفت نفر، حسن روحانی، منوچهر متکی، محمدحسن ابوترابی‌فرد، پرویز کاظمی و محمد شریعتمداری را هم به فهرست تائید صلاحیت‌شدگان افزوده‌ بودند که البته سخنگوی شورای نگهبان صراحتا چنین اخباری را تکذیب کرد و از رسانه‌ها خواست تا اعلام نظر شورای نگهبان صبر کنند.

اما دیروز مجددا گمانه‌زنی‌ها افزایش یافت و بیشتر این حدس و گمان‌ها و اخبار غیررسمی درباره رد یا تائید صلاحیت آیت‌الله‌هاشمی‌رفسنجانی بود، بخصوص این‌که سخنگوی شورای نگهبان بتازگی در گفت‌وگویی، مباحثی را درباره شرایط سنی و جسمی نامزدها بیان کرده است و این در حالی است که در روزهای گذشته برخی رسانه‌های منتقد هاشمی‌رفسنجانی تلاش کرده‌اند تا با توجه به سن و سال وی، او را برای تصدی پست ریاست‌جمهوری، بدون صلاحیت عنوان کنند.

عباسعلی کدخدایی در اظهارات اخیر خود که در گفت‌وگو با شبکه العالم بیان کرده، گفته است: تا این دوره اشخاص ثبت‌نام‌کننده، سن بالا یا ناتوانی خاصی نداشتند که بخواهیم به‌صورت رویه درباره آن اظهارنظر داشته باشیم، اما اگر فردی که قصد به دست گرفتن یک پست کلان اداری و اجرایی را دارد، فقط قادر به انجام چند ساعت کار در روز باشد، طبیعی است که نمی‌تواند تائید شود. وی افزود: این‌که آیا شرایط جسمی در مباحث توانایی‌های رئیس‌جمهور، مد نظر قرار خواهد گرفت یا خیر، موضوعی است که ممکن است آن را مدنظر قرار دهیم، اما هنوز بحثی درباره آن نشده است.

به دنبال این اظهارنظر سخنگوی شورای نگهبان، محمد دهقان، عضو هیات‌رئیسه مجلس در گفت‌وگو با مهر با بیان این‌که مجلس تاکنون سه مصوبه مبنی بر این‌که نامزدهای ریاست‌جمهوری نباید بیشتر از 75 سال داشته باشند تصویب کرده، اما شورای نگهبان آن را رد کرده است، گفت: در مذاکره‌ای که با برخی اعضای شورای نگهبان داشتم، دریافتم که شورا این نظر مجلس را قبول دارد و می‌خواهد این نظر را از طریق آیین‌نامه شورای نگهبان اعمال کند. البته اظهارنظر سخنگوی شورای نگهبان را تنها نمی‌توان مربوط به هاشمی‌رفسنجانی دانست، بلکه برخی دیگر از نامزدها نیز هستند که با توجه به شرایط جسمی ممکن است مشمول این ملاحظات قرار گیرند.

اسفندیار رحیم‌مشایی از دیگر چهره‌هایی است که بسیاری منتظرند ببینند، آیا از سوی شورای نگهبان واجد شرایط شناخته شده است یا خیر.

پیش‌بینی‌ها درباره تائید یا ردصلاحیت نامزدها در شرایطی است که کدخدایی تلاش کرده در گفت‌وگوهای متعددی که این‌روزها انجام می‌دهد، شرایط احراز صلاحیت یک نامزد را برای مردم تبیین کند. طبق اصل 115 قانون اساسی، رئیس‌جمهور باید از میان رجال مذهبی و سیاسی که واجد این شرایط باشند، انتخاب شود: ایرانی‏الاصل، تابع ایران، مدیر و مدبر، دارای حسن‌سابقه و امانت و تقوی، مومن و معتقد به مبانی جمهوری اسلامی ایران و مذهب رسمی کشور. کدخدایی با اشاره به این اصل، بخش اول بررسی صلاحیت نامزدها را مربوط به احراز رجلیت سیاسی و مذهبی آنها عنوان کرده و بررسی مواردی از جمله مدیر و مدبر بودن و اعتقاد به مبانی اسلام و نظام را بخش دوم کار دانسته است.

وی در این زمینه به شبکه العالم گفت: در بخش اول مدت‌ها بحث بود که رجال سیاسی و مذهبی به چه کسی اطلاق می‌شود و برداشت عمومی اعضای محترم شورای نگهبان این بود که شخصیت‌های برجسته کشوری که در زمینه‌های مذهبی و سیاسی، فعالیت‌های چشمگیر و ویژگی‌های بارزی داشته‌اند و عملکرد آنان طوری بوده که مردم و افکار عمومی آنها را به‌عنوان یک شخصیت برجسته سیاسی و مذهبی شناخته باشند، رجل‌سیاسی و مذهبی هستند. یعنی باید در ترویج اسلام و دین رسمی کشور فعالیت داشته و در مسائل سیاسی نیز همین طور. اگر در این طبقه قرار گیرند شرایط بخش دوم بر آنها تطبیق داده‌می‌شود.

کدخدایی در مورد بخش دوم هم گفته است: طبیعتا برای کسانی که سابقه مدیریتی داشته‌اند ما سوابق آنها را بررسی می‌کنیم و کسانی هم که دارای این سابقه نیستند درباره برنامه‌های آنها بحث می‌کنیم و شناخت اجمالی شورای نگهبان از این افراد زمینه‌ای است تا بتوانند درباره آنان ابراز نظر کنند.

صراحت درباره فتنه، پرهیز از دادن شعارهای غیرعملی و سلامت هزینه‌های تبلیغاتی از دیگر مواردی است که به گفته سخنگو و سایر اعضای شورای نگهبان در تائید صلاحیت نامزدها موثر است. براساس سازوکار شورای نگهبان درباره صلاحیت نامزدها از 12 عضو شورای نگهبان رای‌گیری می‌شود و اگر نامزدی، بیش از هفت رای داشت تائید و اگر آرای موافق او کمتر از هفت بود، صلاحیت او احراز نمی‌شود.

اعلام اسامی نامزدها؛ چهارشنبه

در همین حال دبیر ستاد انتخابات کشور گفت: اسامی نامزدهای انتخابات یازدهمین دوره ریاست‌جمهوری پس از اعلام نظر شورای نگهبان، فردا از سوی وزارت کشور اعلام می‌شود.

سیدصولت مرتضوی در گفت‌وگو با ایرنا افزود: پس از پایان بررسی صلاحیت داوطلبان، براساس قانون، شورای نگهبان اسامی نامزدهای تائید صلاحیت شده را به وزارت کشور اعلام‌خواهد کرد و وزارت کشور نیز دو روز مهلت دارد نسبت به انتشار اسامی نامزدها از طریق رسانه‌ها اقدام کند.

رئیس ستاد انتخابات کشور ادامه داد: تبلیغات رسمی نامزدهای یازدهمین دوره ریاست جمهوری از ساعت 8 صبح سوم خرداد آغاز و به مدت ۲۰ روز یعنی تا بیست و دوم خرداد ادامه خواهد داشت.