ریل‌گذاری تلویزیون برای ارتقای سینما

این که اتاق فکر چه نسبتی با برنامه‌های سینمایی، سینما، سینماگران، مدیران سینمایی، چگونگی اکران فیلم‌ها، همراه‌سازی مخاطب با سینما، جشنواره‌های داخلی و خارجی و... دارد را مجید زین‌العابدین به عنوان مدیر شبکه سه سیما و کسی که ریاست اتاق فکر سینما در سیما را به عهده دارد، برایمان شرح داده است. او همچنین رویکردهای سازمان صدا و سیما را برای انتخاب اعضای این تشکل فکری توضیح می‌دهد و سازمان و تجربه و تخصص را سه عنصر تنیده در هم و اساسی برای پیشبرد اهداف چنین گروهی می‌داند.

زین‌العابدین که تحصیلکرده‌ مقطع کارشناسی ارشد علوم سیاسی است، پیش از این، قائم مقام شبکه سه سیما نیز بوده و مسئولیت‌های متعددی همچون مدیریت طرح و برنامه شبکه سه، سرپرستی گروه معارف این شبکه، سرپرست گروه اجتماعی شبکه خبر و دبیر شورای راهبردی شبکه سه سیما را در کارنامه مدیریتی خود جای داده است.

راهبردهای شما در اتاق فکر سینما در سیما چیست و برنامه‌های سینمایی فعلی سیما با سیاست‌ها و روش‌های اتاق فکر چه نسبتی دارند؟

مدیریت تلویزیون مدتی است برای حوزه‌های مختلف تخصصی، اتاق فکر تشکیل داده که در این میان می‌توان به اتاق فکر سینما در سیما اشاره کرد. نخستین راهبرد این اتاق، ترویج و گسترش سینمای اخلاق‌مدار و متعهد در جهت اعتلای سینمای ملی است. در این اتاق فکر، دغدغه‌های سیما برای دستیابی به سینمای متعالی مطرح می‌شود، همچنین اندیشه‌های مختلف برای کمک به اعتلای سینما ارائه خواهد شد. علاوه بر این، موضوعات دیگری مانند حمایت از سینمای دینی و انقلابی مطرح است، چراکه رهبر معظم انقلاب بویژه بتازگی و در دیدار با مسئولان جشنواره عمار بر این موضوع تاکید داشتند. بنابراین توجه به سینمای دینی دومین موضوع مورد بحث ما در اتاق فکر سینما در سیماست. البته موضوعات دیگری نیز وجود دارد که جزو اهداف بلند مدت این اتاق فکر به حساب می‌آید؛ موضوعاتی مانند نگاه کیفی و محتوای سینما، ایجاد تعامل میان سینماگران و مدیران، اکران مناسب، جذب مخاطب، تولید، موفقیت در جشنواره‌های داخلی و خارجی، خانواده و زن در سینما، اخلاق در سینما و... .

به طور مثال ابتدای اکران هر فیلم به این موضوع که چگونه می‌توان به افزایش فروش آن‌ کمک کرد، اندیشه و بحث‌ها و گفت‌وگوهایی درباره آن می‌شود. همچنین مسائل صنفی هنرمندان سینما و برجسته‌سازی موفقیت‌های سینمای ایران در فستیوال‌های جهانی، موارد مهمی است که اعضای اتاق فکر به آن توجه می‌کنند.

تاکنون چقدر توانسته‌اید برنامه‌های ذکر شده را عملی کنید و آیا خروجی‌های قابل اشاره‌ای هم دارید؟

سینما یک رسانه تاثیرگذار است، درعین حال از ویژگی‌های هنر فاخر و متعالی نیز بهره برده است و ما باید با توجه به میزان تاثیرگذاری سینما بر مخاطب، آن را پردازش کنیم. خروجی‌های این اتاق فکر در مقاطع مختلف نمود و بروز داشته است. مثلا درباره برخی فیلم‌ها، نظرات مخالف و موافق بسیاری بوده که در برنامه‌های سینمایی تلویزیون مورد توجه قرار گرفته‌ است. بنابراین اعضای اتاق فکر سعی داشته‌اند موضوعات مورد توجه مخاطب و سینماگران را پردازش و موشکافی کنند و مناظره‌های متعددی در این زمینه داشته‌ایم. من معتقدم برنامه سینمایی «هفت» به عنوان یک برنامه جریان‌ساز می‌تواند بر وقایع سینمایی تاثیرات بسزایی بگذارد.

تعداد برنامه‌های سینمایی در تلویزیون را به لحاظ کمی کافی می‌دانید یا در فکر افزایش این برنامه‌ها هستید؟

اهم برنامه‌ها شامل هفت، ققنوس و زیگزاک است و به نظرم، برنامه‌های موجود به اندازه کافی اثرگذار بوده و مخاطب را جذب کرده‌ است و شاید بهتر باشد به جای نگاه کمی به کیفیت برنامه‌ها دقت کنیم. اگر به عنوان مثال ده برنامه سینمایی از شبکه‌های متعدد تلویزیون به نمایش گذاشته شود، اما سیاستگذاری نداشته باشند و اندیشه خاصی را جستجو نکند، بیشترشان تکراری و شبیه هم و به‌یقین میزان تاثیرگذاری‌شان در حد یک یا دو برنامه خواهد بود. به همین دلیل، معتقدم این چند برنامه سینمایی موجود در سیما، چون با اندیشه و تأمل روی آنتن می‌روند، نه تنها شبیه هم نیستند بلکه هر یک از زاویه‌ای متفاوت موضوعات مرتبط به سینما را دنبال می‌کنند، بنابراین قدرت همراه‌‌سازی مخاطب را با خود دارند. لازم است اشاره کنم فروش فیلم‌های سینمایی، جزو دغدغه‌های جدی اعضای اتاق فکر است و برنامه‌های موجود تلاش می‌کنند کمکی برای سینما باشند.

با این اوصاف، شما درصدد افزایش برنامه‌های سینمایی سیما هستید یا خیر؟

اگر شبکه‌ای در خصوص مأموریتی که مدیران سازمان برای آن در نظر گرفته‌اند، طرحی را در این زمینه ارائه کند، ما استقبال خواهیم کرد. البته در صورتی که آن طرح، حرف جدیدی برای گفتن داشته باشد و برنامه‌ساز بخواهد برنامه‌ متفاوت و جدیدی روی آنتن ببرد، نه آن که تنها به دنبال سرگرم‌کردن و تولید برنامه‌هایی باشد که مشابه آن را طی سال‌های گذشته بارها از رسانه ملی دیده‌ایم و دیگر برای مخاطب امروز جذابیتی ندارد. ما در اتاق فکر، سیاستگذاری یا ریل‌گذاری می‌کنیم. این که برنامه سینمایی چه مسیری را طی کند و چشم‌انداز اصلی آن‌ مطابق با رویکرد اصلی سیما نسبت به سینما باشد. به‌همین دلیل در سیاستگذاری کلان خود، خط‌مشی کلی را برای برنامه‌ها تعیین می‌کنیم، اما برنامه‌ها به لحاظ شکل اجرا، فرم و موضوعات خبری استقلال کامل دارند و تحت مدیریت شبکه مربوط اداره می‌شوند.

پس به همین دلیل است که از حضور مدیر گروه شبکه‌ها در اتاق فکر بهره برده‌اید؟

بله، کاملا درست می‌گویید. مدیر گروه و مدیران شبکه‌هایی که برنامه‌های سینمایی دارند نیز عضو این اتاق فکر هستند تا علاوه بر استفاده از اندیشه آنها در جریان کامل دیدگاه‌های اتاق فکر قرار گیرند و بتوانند تصمیمات را به برنامه‌ساز و تهیه‌کننده ابلاغ کنند.

تا آنجا که من می‌دانم اعضای اتاق فکر سینما در سیما پس از گذشت چند ماه از تشکیل، هنوز به طور رسمی معرفی نشده‌اند. اگر ممکن است آنها را معرفی کنید و بگویید براساس چه معیارهایی انتخاب شده‌اند؟

در انتخاب اعضای اتاق فکر سعی کرده‌ایم نگاه تجربی، سازمانی و تخصصی را توامان با یکدیگر در نظر بگیریم. البته ما اتاق فکرهایی مانند این اتاق فکر در سیما بسیار داریم و بنا نیست موضوع را مدام خبری کنیم و دائم یکسری اسم را به عنوان اعضای اتاق فکر تئاتر، سینما، هنرهای تجسمی و... به رسانه‌ها ارائه کنیم. در واقع لزومی به این کار نیست. برای تشکیل اتاق فکر سینما در سیما، یک ترکیب 8 ، 9 نفری از افرادی که در زمینه‌های فوق تبحر و تجربه دارند، تشکیل داده‌ایم. افرادی که علاوه بر درک کامل از سینما، آشنایی کافی با سیاست‌های رسانه ملی دارند، بنابراین می‌توانند یک تعامل مناسب میان این دو حوزه برقرار کنند. اعضای ثابت اتاق فکر سینما در سیما عبارتند از: مهدی فرجی (مدیر شبکه یک)، سیدعباس فاطمی (مدیرکل طرح و برنامه سیما)، دکتر تاجبخش فنائیان (مدیرکل تولیدات الف سیما)، دکتر محمود اربابی، آذر پندار و محمود گبرلو (کارشناسان) و فضل‌الله شریعت پناهی (مدیر گروه اجتماعی شبکه سه). همچنین ما به طور منظم هر هفته از حضور صاحب‌نظران عرصه سینما و کارشناسان سینمایی متعددی به عنوان اعضای غیرثابت بهره می‌بریم و از اظهارنظر و رویکردهای آنها درباره موضوعات مختلف استفاده می‌کنیم. در واقع اندیشه‌های سینماگران نیز به عنوان خرد فکرهای موجود، در تصمیمات و رویکردهای اتاق فکر سینما در سیما تاثیرگذار هستند.

مریم احمدی