پایان مین‌زدایی زمین‌های آلوده کشور

براساس گزارش‌های سازمان ملل، ایران درمیان 75کشور آلوده به مین دومین کشور است.چراکه عراق در مدت جنگ در 1100 کیلومتر مرز مشترک خود با کشورمان بیشتر از 16 میلیون مین را در این اراضی کار گذاشت.

محمدحسین امیراحمدی رییس مرکز مین‌زدایی کشور در این‌باره به جام‌جم می‌گوید: اما امروز شاهد پاکسازی بیش از 98 درصد اراضی آلوده به مین به جا مانده از جنگ تحمیلی هستیم و دو درصد آلودگی باقیمانده هم علاوه بر اراضی آلوده در دست پاکسازی شامل اراضی آلوده شناسایی نشده یا اراضی می‌شود که ممکن است در سطح شیارها، مناطق صعب‌العبور و آبگیرها باشد.

به گفته وی سال گذشته در نفت شهر و سومار وسعت آلودگی به مین آنقدر زیاد بود که می‌شد گفت با دریای مین روبه‌رو بودیم، ولی حالا تلفات مردمی خیلی پایین آمده برای همین قرار است در نوزدهم بهمن در کرمانشاه طی مراسمی از دست‌اندرکاران پاکسازی تجلیل به عمل بیاید.

رئیس مرکز مین‌زدایی کشور می‌گوید: در کرمانشاه کار پاکسازی سطحی و عمومی را در عمق 30 سانت به اتمام رسانده‌ایم. به جرات می‌توانم بگویم از نظر وسعت تا 99درصد و از نظر کیفیت تا 98 درصد مین‌زدایی کرده‌ایم. در استان ایلام هم تا پایان سال اقدام می‌کنیم. این در حالی است که در همه جای دنیا زمین‌های پاکسازی شده را از لحاظ کیفیت 85 درصد تائید می‌کنند.

امیراحمدی اضافه می‌کند: پاکسازی تا این سطح برای مردم جوابگو است، ولی اگر شرکتی بخواهد کار عمرانی انجام دهد باید بررسی‌های دقیق‌تری در مناطق آلوده به مین انجام دهد.

وی درباره خوزستان هم عنوان می‌کند مناطقی مانند چزابه، فکه و کوشک هنوز آلوده به مین است؛ چرا که برای مثال در منطقه‌ای مانند کوشک که تا چند سال پیش زیر آب قرار داشته کار اکیپ‌های پاکسازی دشوارتر است.

او ادامه می‌دهد: منطقه‌ای مانند چزابه و فکه رملی بوده، برای همین مین تا عمق دوسه‌ متری زمین فرو رفته است. منطقه کوشک هم که حدود 50 هزار هکتار وسعت دارد تا چند سال پیش زیر آب بود، سال گذشته 18 هزار هکتارش خشک شده و الان 6000 هکتار آن به مین آلوده است.

به گفته امیر احمدی در مناطق آلوده دشمن در هشت سال جنگ دریایی از مین کار گذاشته است، برای همین اگر بخواهیم، بگوییم مناطق پاکسازی شده کاملا پاک است، باید زمین را الک کنیم.

رییس مرکز مین‌زدایی می‌گوید: این در مقدورات کشور نیست که بیایم سانت به سانت و و جب به وجب زمین را الک کنیم ما با آنچه در توان مرکز مین‌زدایی است، کار کردیم. با این حال 2000 هکتار از 4000 هکتار منطقه آلوده شلمچه را تحویل مردم داده‌ایم و بقیه را تا سوم خرداد سال دیگر تحویل می‌دهیم، توجه داشته باشید که آلوده‌ترین منطقه کشورمان و جهان منطقه شلمچه است با این حال کار آن رو به اتمام است.

اکیپ‌های پاکسازی مرکز مین‌زدایی کشور امسال فعالیت در مناطق صفر مرزی آذربایجان و کردستان را شروع کرده‌اند.

امیراحمدی در این باره می‌گوید: در مناطقی مانند پیرانشهر، سردشت، بانه و مریوان کارشناسی‌ها و شناسایی عمومی انجام شده و کار مین‌روبی را امسال شروع کرده‌ایم، پیشرفت خوبی داشته‌ایم و تا سال آینده قطعا این اراضی پاکسازی شده و منطقه ایمنی خواهیم داشت.

بعد از این‌که گروه‌‌های پاکسازی کارشان را تمام کردند گروه‌‌های اورژانس مرکز مین‌زدایی تا دو سال در این مناطق حضور خواهند داشت تا هرگاه از طریق مسئولان یا مردم گلوله عمل نکرده‌ای کشف شد، برای خنثی‌سازی آن اقدام کنند.

امیراحمدی می‌گوید: سال 90-91 بیش از 700 هزار مین و گلوله را پاکسازی کردیم. امسال هم حدود 200 هزار مین و گلوله عمل نکرده را کشف و منهدم کردیم، این حجم در هیچ جای دنیا سابقه ندارد، اما هر چه پیش می‌رویم، از این آمار کم می‌شود.

رییس مرکز مین‌زدایی کشور در خصوص آمار شهدای مین‌روب اضافه می‌کند: از سال 85 تا 90 تعداد 88 نفر شهید و 514 نفر هم جانباز شده‌اند در ده ماهه نخست امسال هم 18 نفر از مین‌روب‌ها شهید شده‌اند.

به گفته امیر احمدی هزینه کاشت هر مین حدود یک تا سه دلار برآورد می‌شود و هزینه برداشت هر مین هم در سایر کشورها حدود 100 تا 1000 دلار برآورد شده است، اما هزینه هر هکتار پاکسازی در کشور ما بر خلاف سختی‌های چند برابری‌اش تقریبا یک دهم هزینه پاکسازی دنیاست.

برای نمونه بر اساس گزارش کارشناسان عراقی هزینه هر متر مربع پاکسازی به‌طور متوسط یک تا سه دلار بسته به شرایط زمین یعنی تقریبا معادل ریالی هر هکتار پاکسازی 90 میلیون تومان است، در حالی که هزینه هر هکتار پاکسازی در کشور ما حدود 9 میلیون تومان با احتساب هزینه‌های غیرمستقیم است.

 امیراحمدی می‌گوید: اگر طبق استانداردهای بین‌المللی عمل می‌کردیم 200 سال طول می‌کشید و تلفات انسانی بیشتر می‌شد، زیرا باید سانت به سانت جستجو می‌کردیم، اما نیروهای ما با ایثار و از خود گذشتگی خیلی سریع‌تر این کار را انجام می‌دهند. چهارمیلیون و 200 هزار هکتار اراضی آلوده به اندازه وسعت چند کشور است.

مهدی آئینی - جام‌جم