نابودی سفره‌های زیرزمینی کنگان

پس از سال‌ها خشکسالی در بوشهر و بویژه بخش‌های جنوبی استان مانند کنگان که میزان بارندگی بسیار کم بود، باران‌های امسال با شدت بیشتری آغاز شده و این نوید را می‌دهد که باعث رونق بیشتر بخش کشاورزی در این مناطق باشد. با این حال، سفره‌های زیرزمینی همچنان در خطر نابودی قرار دارد و بارش‌ها نتوانسته است آنها را بهبود ببخشد.

مسئول بخش تحقیقات هواشناسی استان بوشهر درباره بارش‌های اخیر در کنگان به مهر گفت: کل بارش امسال از اول مهر تاکنون 76 میلیمتر بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود پنج برابر و نسبت به سال‌های آماری نیز حدود سه برابر افزایش داشته است.

علیرضا بهادری با بیان این‌که میانگین بارش بلندمدت در یک سال برای کنگان از اول مهر تا آخر شهریور سال بعد 250 میلی‌متر است، افزود: پیش‌بینی‌ها حاکی از این است میزان بارش تا پایان امسال در کنگان نسبت به نقاط دیگر استان کمتر باشد.

یک کارشناس آب و خاک اداره جهاد کشاورزی کنگان نیز در این‌باره گفت: بارندگی‌های اخیر در حد مطلوب توانسته زمین‌های کشاورزی را نمدار و مرطوب کند.

افشین عالی با بیان این‌که بارندگی‌های اخیر برای کشت گوجه‌فرنگی بسیار خوب است، افزود: تاثیر اولیه بارندگی‌های اخیر کم‌‌کردن شوری خاک است که موجب می‌شود این شوری به سمت پایین و زیر ریشه برود و ریشه براحتی بتواند مواد معدنی مورد نیاز خود را به دست آورد.

به گفته وی، چنانچه بارندگی‌های اخیر متوقف شود و دمای هوا بالا برود، دوباره شاهد بالا آمدن شوری خاک خواهیم بود و عملا تاثیر مطلوبی نخواهد داشت.

این کارشناس با بیان این‌که اگر بارندگی به شکل ملایم و آرام باشد بتدریج به داخل زمین فرو می‌رود، افزود: در این صورت زمین فرصت جذب این آب‌ها را خواهد داشت و این اتفاق کمک شایانی به آب‌های زیرزمینی می‌کند.

عالی با بیان این‌که اما اکنون حدود 60 تا 70 درصد از آب حاصل از بارندگی‌های شدید هدر رفته و از دسترس زمین، گیاه و سفره‌های زیر‌زمینی خارج و به صورت سیلاب راهی دریا می‌شود، اذعان کرد: طی سال‌های متوالی در پی اقداماتی نظیر جاده‌سازی، انتقال لوله‌های گاز، توسعه شهرسازی و... مسیر طبیعی آبراه‌ها عوض شده که با این اتفاق خیلی از آبراه‌هایی که قبلا فرعی بود، خود به خود به آبراه‌های اصلی تبدیل شد و این باعث می‌شود عمق این آبراه‌ها افزایش یابد که در نهایت به تخریب و فرسایش زمین منجر می‌شود.

وی گفت: در این چند سال اخیر با کمک شهرداری، برخی از این مسیرها احیا شده است،‌ ولی در کل با توجه به این‌که همیشه آب در مسیر طبیعی خود حرکت می​کند، این روش احیا نیز ممکن است آسیب‌های متعددی را به خاک و زمین وارد سازد، بنابراین لازم است این مسیرها به نوعی تقویت و در صورت امکان برخی از آنها احیا شود.

به گفته وی، همچنین می‌توان با ایجاد استخرهای کوچک و گورآب‌ها تا حدود زیادی باعث جلوگیری از فرسایش خاک و نفوذ آب به داخل زمین شد.

رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست نیز در ارتباط با بارندگی‌های اخیر و همچنین رفع خشکسالی گفت: به علت این‌که مدت‌ها با کمبود بارندگی مواجه بودیم، اینچنین بارندگی‌هایی به طور موثر نمی‌تواند باعث رفع خشکسالی در منطقه شود.

احمد آذریار افزود: با توجه به این‌که مدت‌هاست از سفره‌های زیرزمینی در بحث صنعت و بخصوص کشاورزی استفاده می‌کنیم، بارندگی‌های اینچنینی نمی‌تواند این سفره‌ها را تغذیه کند.

وی تصریح کرد: بارش‌های صورت‌گرفته معمولا بدون استفاده خاصی راهی دریا می‌شود، بنابراین در بحث آبخیزداری جای کار زیادی برای کنترل و هدایت این بارش‌ها به سمت سفره‌های زیرزمینی وجود دارد.