مشوق‌های بانکی برای جذب ارز خانگی

صمد کریمی در گفت‌و‌گو با خبرنگار جام‌جم افزود: بانک مرکزی هم‌اکنون مشغول بررسی سیاست‌های جدید ارزی است که براساس آن طرف عرضه ارز تقویت و سمت تقاضا کاهش پیدا کند تا به این ترتیب زمینه ثبات بیشتر قیمت‌ها و در مرحله بعد حرکت به سمت کاهش قیمت ارز فراهم شود.

وی اظهار کرد: در این خصوص تمرکز و برنامه‌ریزی‌ها بیشتر بر تقویت طرف عرضه ارز است و بر این اساس برنامه‌های تشویقی در حال بررسی است تا ارز صاحبان کسب و کار و همچنین ارزهای خانگی به چرخه اقتصاد کشور وارد شود.

کریمی خاطرنشان کرد: طی یک سال اخیر نوسانات قیمت ارز و تغییر قیمت‌های نسبی، باعث رشد تقاضای سفته‌بازی و تبدیل دارایی‌ها به ارز شد، به طوری که بسیاری خانوار‌ها که نیازی به مصرف ارز نداشتند نیز شروع به تبدیل دارایی‌های خود به ارز کردند.

این ارزها هم‌اکنون به رقم هنگفتی رسیده و لذا بانک مرکزی در حال طراحی ابزارهای مالی است که دارندگان این‌گونه ارزها تشویق به سپرده‌گذاری و خارج کردن آن از منازل شوند.

وی افزود: دو برنامه در این زمینه وجود دارد. نخستین برنامه بررسی انتشار اوراق گواهی سپرده ارزی است که احتمالا علاوه بر دریافت سود، قابل معامله نیز خواهد بود و برنامه دوم بررسی تجدیدنظر در سود سپرده‌های ارزی است. در این زمینه یا بانک مرکزی دامنه نرخ سود سپرده‌های ارزی را راسا افزایش خواهد داد یا اصولا تعیین این نرخ را به بانک‌ها واگذار خواهد کرد.

اواخر فروردین امسال بانک مرکزی به افرادی که برای پیش‌خرید سکه بهار آزادی ثبت‌نام کرده بودند، پیشنهاد کرد معادل وجه پرداخت شده برای ثبت‌نام «اوراق گواهی سپرده مدت‌دار ویژه سرمایه‌گذاری» دریافت کنند. این اوراق دو ساله بود و 24 درصد سود علی‌الحساب به آن تعلق می‌گرفت.

نرخ سود این اوراق با توجه به آن که حداکثر نرخ سود سپرده‌های بانکی ـ آن هم برای سپرده‌های پنج ساله ـ 20 درصد بود، به نفع پیش‌خریداران سکه تمام می‌شد و لذا بسیاری افراد از این روش جایگزین استقبال کرده و بانک مرکزی علاوه بر نگه داشتن نقدینگی دریافت شده، موفق به کنترل نسبی تقاضای خرید سکه نیز شد.

اکنون به نظر می‌رسد بانک مرکزی برای دومین بار قصد استفاده از این اوراق برای ارز را نیز دارد، به طوری که احتمالا با اعلام نرخ سودی مناسب، دارندگان ارز را تشویق به سپرده‌گذاری ارز خود نزد بانک‌ها و دریافت اوراق گواهی سپرده و سرانجام قابل خرید و فروش شدن این اوراق کند؛ راهکاری که به نظر می‌رسد اگر سنجیده و با در نظر گرفتن تمام جوانب اجرایی شود به افزایش عرضه ارز به بازار می‌انجامد.

سخنگوی مرکز مبادلات ارزی همچنین از نهایی و بخشنامه شدن چهار روش برای ورود ارز صادرکنندگان به چرخه اقتصاد کشور خبر داد و گفت: براساس ابلاغیه جدید صادرکنندگان مختارند یا ارز خود را در بانک‌ها سپرده‌گذاری کنند یا آن را به نرخ مبادله‌ای به مرکز مبادلات ارزی یا بانک‌ها بفروشند یا با آن واردات مجدد کالا انجام دهند و در نهایت تعهدات خود را با آن بازپرداخت کنند.

وی افزود: شرط استفاده صادرکنندگان از معافیت مالیاتی، استفاده از یکی از این چهار روش است که به نظر ما در بانک مرکزی یک بازی برد ـ برد است.

کریمی همچنین از تصمیم‌گیری قریب‌الوقوع برای تعهدات باقیمانده ارزی بانک‌ها خبر داد و اظهار کرد: برخی از بانک‌ها صرف‌نظر از این که کالایی که پرداخت ارز آن را تعهد کرده‌اند، وارد کشور شده یا نشده باشد، وجه را به بانک کارگزار خارجی ارسال نکرده‌اند و لذا مقادیری از این تعهدات بلاتکلیف باقی مانده است که تصمیم‌گیری درباره آن انجام شده و بزودی اطلاع‌رسانی می‌شود.

وی از برنامه‌های جدید برای کنترل طرف تقاضای ارز نیز خبر داد و گفت: در توافق‌هایی که با وزارت صنعت، معدن و تجارت صورت گرفته، مقرر شده است مدیریت تقاضا از طریق کنترل واردات شتاب بگیرد.

از امروز امکان تخصیص ارز به کالاهای اولویت هشتم در مرکز مبادله ارزی فراهم می‌شود.

حمید صافدل رییس کل سازمان توسعه تجارت در گفت‌وگو با ایسنا، با اعلام خبر بالا اظهار کرد: با سازوکاری که در مرکز مبادله ارزی داریم، رفته‌رفته امکان تخصیص ارز به کالاهای اولویت نهم نیز براساس فهرست بررسی‌شده فراهم می‌شود.

رییس کل سازمان توسعه تجارت با بیان این‌که در چند روز آینده کالاهای مشمول اولویت نهم براساس غربالگری فهرست‌های آن، ثبت سفارش می‌شود، گفت: این امکان در مرکز مبادله ارزی فراهم شده که در روزهای آتی کالاهایی که در اولویت 9 قابلیت واردات دارد، ثبت سفارش شده و به آنها ارز تعلق گیرد.

صافدل درباره اعلام فهرست جدید کالاهایی که واردات آنها ممنوع شده است، خاطرنشان کرد: فهرست قبلی کالاهای ممنوعه وارداتی که در روزهای قبل اعلام شد، قابل استناد نیست. اولویت هشتم شامل انواع عصاره‌ها، لامپ‌ها، ریش‌تراش‌ها، ماشین‌آلات خاکبرداری، یخچال‌فریزر، لاستیک سواری، ماشین رختشویی و ماشین ظرفشویی است.

در همین حال عضو هیات نمایندگان اتاق تهران و ایران گفت: دولت اگر دلار عرضه نکند، بازار ارز متعادل نمی‌شود.

اسدالله عسگراولادی در گفت‌وگو با فارس اظهار کرد: من پیشتر هم تأکید کرده بودم که ارز باید یک نرخ داشته باشد و ظاهرا در این زمینه برنامه دولت این است که از اول آذرماه نرخ دلار را بر اساس نرخ مرکز مبادلات ارزی تثبیت کند.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا با این کار دلار تک نرخی می‌شود، گفت: نرخ دلار تک نرخی نمی‌شود و در واقع دو نرخی می‌شود، یعنی نرخ مرکز مبادلات و نرخ بازار آزاد.

عضو هیات نمایندگان اتاق تهران درباره این که آیا این برنامه‌ها کارساز است یا خیر، افزود: اگر دولت دلار توزیع نکند، کارساز نیست.

ما روزانه 170 میلیون دلار ارز برای واردات نیاز داریم که این رقم باید رفع احتیاج شود لذا اگر دولت دلار توزیع کند قیمت ارز در بازار تنظیم می‌شود و در هر قیمتی که دولت بخواهد می‌تواند بازار را نگه‌ دارد.