می‌خواستم بیننده را شگفت‌زده کنم

در این سریال بیشتر به رخداد فکر می‌کردم. دزد و پلیس یک کار داستانی دنباله‌دار است و باید اتفاق داشته باشد. در کارهای شبانه فضا و شخصیت می‌تواند جذابیت داشته باشد. اما از ابتدا حواسم به یک رخداد بود. در شروع نگارش یک فیلمنامه اصلا به پیام فکر نمی‌کنم.

بیشتر برایم تقابلی که ایجاد می‌شود، جذاب است. تقابل دو سر طیفی که یک سر آن دزدها هستند و یک سرش پلیس‌ها. این تقابل یک تضاد کامل ایجاد می‌کرد. در ضمن ما شخصیتی داشتیم که هم دزد بود و هم پلیس.

این کشمکش بعد پیش آمد. در نسخه اولیه داستان ماجرای فراموشی را نداشتیم. داستان اولیه ما که یک سال و نیم پیش نوشته شد، ماجرایی رومئو و ژولیتی بود، ماجرای عاشقانه‌ای که بین یک دزد و یک پلیس شکل می‌گرفت. من احساس کردم این ماجرا قابلیت ندارد در 20 قسمت به آن بپردازیم. من یک قسمت از این فیلمنامه را نوشتم، ولی دیدم این فیلمنامه برای ده دوازده قسمت می‌تواند کشش داشته باشد. بعدها به سوژه فراموشی رسیدیم.

من فیلم‌ها و سریال‌های ایرانی را اصلا دنبال نمی‌کنم. برای من همیشه این خطر هست که بگویند سوژه‌ات شبیه فلان سریال است. من در روزهای آخر ضبط دزد و پلیس فهمیدم در ماه رمضان سریالی پخش شده که سوژه‌اش شبیه کار ما بوده است.

بدی‌اش این است که من خیلی از همکارانم را نمی‌شناسم و به همین خاطر ضایع می‌شوم. (می‌خندد) آنها فکر می‌کنند من دارم ادا در می‌آورم. ولی راستش به نظر من سطح کارها پایین است و من نمی‌خواهم خودم را درگیر این سطح کنم. نمی‌خواهم توقع خودم را پایین بیاورم. ممکن است با خودم بگویم وقتی این طور فیلمنامه هم کار می‌شود پس من هم می‌توانم هر چیزی بنویسم. من فیلم‌ها و سریال‌های خارجی را خیلی زیاد دنبال می‌کنم. دوست دارم با آن فضا رقابت کنم. در ذهنم این طوری فکری می‌کنم. نه به این معنا که من در آن حد هستم. ولی آنها در سریال‌سازی و فیلمسازی خیلی جلوتر از ما هستند. ما در سینمای هنری حرف‌هایی داریم ولی از نظر فنی خیلی عقب هستیم.

من خودم پانزده سال است کار کرده‌ام و این مساله را یاد گرفته‌ام. کمتر کسی به اندازه من برای تلویزیون نوشته است. من خودم وسط ماجرا هستم و با خط قرمزهایی که روزبه‌روز عوض می‌شود کنار می‌آیم. من همکارانی دارم که به من می‌گویند چه سوژه‌هایی کار شده است. یعنی اگر قصه تکراری بنویسم همکاران تذکر می‌دهند و من می‌روم سراغ یک سوژه دیگر.

«چه نباید نوشت» خیلی بیشتر از «چه باید نوشت» است. خط قرمزها برای کار‌های مختلف فرق می‌کند. مثلا در یک سریال گریم خانم‌ها خیلی زیاد است، ولی در یک سریال دیگر خانم‌ها فون هم نمی‌توانند بزنند. در یک سریال، مثلث عشقی کاملا اجرا می‌شود، ولی در یک سریال دیگر می‌گویند سمت چنین چیزی نروید. به نظر من خط قرمزها لحظه‌ای است. در هر لحظه یک تصمیم گرفته می‌شود و سال بعد هم ممکن است عوض بشود. این طوری نیست که من بگویم این سریال را ببینم تا قاعده‌اش دستم بیاید.

ما به این رابطه در حد بسیار کم پرداخته‌ایم. برای همین خیلی جنگیدیم. بیشتر مساله ممیزی بود. به نظر من اگر بیشتر می‌پرداختیم می‌توانست پیام‌های انسانی داشته باشد. این که همه ما می‌توانیم رگه‌هایی از انسانیت را داشته باشیم، یعنی با هر نگرشی می‌توانیم همدیگر را دوست داشته باشیم.

پدربزرگ من که فوت کرده است آلزایمر داشت. او بعد از سکته اولش کمی فراموشی گرفت و بعد از سکته دوم فراموشی‌اش کامل شد. خیلی قصد نداشتم تحت تاثیر این ماجرا قرار بگیرم. فراموشی برایم سوژه بامزه‌ای بود. به نظر من این قضیه موقعیت‌های جذابی ایجاد می‌کند.

این آدم شروع می‌کند به عوض شدن. زندگی قبلی‌اش یک زندگی مکانیکی بوده است. اما تحت تاثیر داوود زندگی‌اش عوض می‌شود. در خانه داوود آدم‌ها گرم‌تر و صمیمی‌تر هستند. او قبلا فقط درگیر کارش بوده و به چیز دیگری فکر نمی‌کرده است. برای همین ناصر یک زندگی دیگر را تجربه و لذت‌هایش تغییر کرده است. من این روند را می‌خواستم. ناصر با خانواده‌اش زیاد حرف نمی‌زده و حالا از دست خودش ناراحت است. او دلش می‌خواهد برگردد و گذشته را جبران کند.

می‌خواستیم نشان بدهیم در زندگی دوست داشتن و عشق چقدر می‌تواند اهمیت داشته باشد. او قبلا آنقدر مکانیکی زندگی می‌کرده که نمی‌فهمیده در ماهیگیری دارد ماهی‌ها را می‌کشد. اما وقتی دوست داشتن را تجربه می‌کند نگاهش عوض می‌شود. این اتفاق خیلی غیرطبیعی نیست. من آدم‌های شکارچی را می‌شناسم که تصمیم گرفته‌اند دیگر شکار نکنند. تحول خیلی غیرواقعی نیست.

این سریال برای خود من یک کار متفاوت بود. من سال‌ها در گروه نویسندگان نوشته‌ام. حالا می‌خواستم انفرادی بنویسم و دنبال فضای متفاوت بودم. سریال بعدی‌ام در سبک کارهای قبلی است. این طوری نیست که بخواهم به سریال دزد و پلیس، به چشم یک پیشرفت نگاه کنم. می‌خواستم ببینم می‌توانم از پس آن بربیایم یا نه.

من باید ضرباهنگ نوشته‌ام را عوض می‌کردم. به نظر خودم در دو قسمت اول خیلی موفق نبودم. این ضرباهنگ بتدریج دستم آمد. کم‌کم متوجه شدم مثل کارهای قبلی فضا نمی‌تواند ایستا باشد. باید حرکت بیشتری به کار بدهم. هر چه سریال جلو رفت فضا بیشتر دستم آمد. در کارهای کمدی موقعیت (سیت کام) شخصیت‌ها هر دو سه شب یکبار درگیر یک ماجرا می‌شوند. این آدم‌ها نیازی نیست چیزی را حفظ کنند. در دزد و پلیس شخصیت‌هایم باید لایه‌های بیشتری می‌داشتند. این کار هم برایم سخت بود و هم جذاب. من توانستم بیشتر به شخصیت‌ها بپردازم. در این سریال شخصیت‌ها را در روندی می‌بینیم و رابطه‌ها بتدریج شکل می‌گیرد.

در داوود هم تغییراتی می‌بینیم. داوود کم‌کم به بچه علاقه‌مند می‌شود و به ازدواج فکر می‌کند. تحت تاثیر ناصر به خانواده‌اش فکر می‌کند. یک بار به ناصر می‌گوید قدر خانواده‌ات را بدان. ناصر و داوود هر دو بر یکدیگر تاثیر می‌گذارند. من اعتقاد به تحول آنچنانی ندارم. اصلا دوست ندارم یک آدم منفی یکباره مثبت بشود. در این سریال داوود، داوود بودنش را از اول تا آخر حفظ می‌کند. او از ابتدا آدم بدی نبود. ولی بهتر شد.

در ساختمان پزشکان چنین تعلیقی نداشتیم. از اول فکر کرده بودیم آخرش این اتفاق بیفتد. آنجا داستان دنباله‌دار نبود و خیلی برایمان مهم نبود که این ازدواج صورت بگیرد یا نه. ولی در سریال دزد و پلیس خیلی برایم مهم بود که بیننده شگفت‌زده بشود. من خیلی نگران بودم که بیننده حدس بزند ناصر پلیس است. ما در خلاصه داستانی که به مطبوعات داده بودیم دروغ گفته بودیم. خیلی می‌ترسیدم دستم رو شود. قسمت‌های اول ماجرا را جوری طراحی کردیم که بیننده فکر کند تا آخرین قسمت قرار است دنبال یک کیف بگردیم. این جوری قصه را کش دادیم که تمرکز بیننده از روی هویت ناصر برداشته شود. ما نشان دادیم ناصر حافظه‌اش را از دست داده است. پس مخاطب ممکن است حدس بزند ناصر دارد درباره گذشته‌اش اشتباه می‌کند. ولی ما ماجرای کیف را پررنگ کردیم تا بیننده مساله هویت را از یاد ببرد. ولی بحث اصلی ما هویت بود.

در قسمت‌های اولیه داشت دنبال هویتش می‌گشت. در قسمت‌های میانی از این که خانواده‌اش را پیدا کرده خوشحال می‌شود. جلوتر که برویم تغییراتی ایجاد می‌شود.