به نظر شما کتابهایی که در حوزه ازدواج منتشر میشوند، تا چه میزان کاربردی است؟
کتابهای روابط زناشویی میتوانند تا حدود زیادی کاربردی باشند، اما باید بین برخی از این کتابها تفکیک قائل شد، البته ممکن است گاهی جنبه کاربردی یک کتاب نسبت به کتاب دیگر بیشتر باشد.کتابهای زیادی در حوزه ازدواج و روانشناسی مسائل خانوادگی در سراسر دنیا چاپ و تولید میشوند و مردم نیز معمولا از آنها استقبال خوبی میکنند، اگر این کتابها کاربردی نبودند و مردم از آنها استفاده نمیکردند به این گستردگی چاپ نمیشدند.
شرایط نشر این آثار در ایران چگونه است؟
در ایران این کتابها از درجه فروش مناسبتری نسبت به آثار دیگر برخوردارند، چون معمولا زن و شوهرها در زندگی با مشکلاتی روبهرو میشوند که پاسخ آن را میتوانند از کتابهای روانشناسی خودیار بیابند. این آثار در زمینههای مختلف و با رویکردهای متنوعی معمولا منتشر شدهاند و اغلب نیز با اقبال و فروش خوبی از سوی مردم روبهرو میشوند.
نظر شما درباره متون و محتوای این آثار روانشناسی چیست؟
برخی از کتابها جنبه نظری قویتری دارند و برای کارشناسان کاربردیترند و برای عموم چندان کاربرد ندارند، در این آثار از مفاهیم روانشناسی و واژههایی استفاده میشود که برای دستاندرکاران این حوزه کاربرد بیشتری دارند، اما آثاری که عموم مردم به سوی آن میروند، کتابهایی هستند که مصداق روزانه و رفتارهای روزانه روابط زناشویی را به صورت واقعگرایانه و به دور از ایدهآلهای دور از ذهن نشان میدهند.
فکر میکنید در این میان چه کتابهایی شانس بهتر دیده شدن از سوی مخاطب را دارند؟
کتابهایی که به تفاوتهای بین زن و مرد توجه میکنند، از جمله آثاری هستند که زنان و مردان هر یک میتوانند با مطالعه متون آن بخش عمدهای از پاسخ نیازها و درخواستهای خود را پیدا کرده و راهکاری برای آن مشکل بیابند.
آثار تالیفی موجود در این حوزه را چگونه ارزیابی میکنید؟
کتابهای تالیفی قرار است جنبههای فرهنگی مردم کشور را مد نظر داشته باشد، چون بسیاری از مسائل زناشویی با تربیتهای دوران کودکی، باورها و ارزشهای اجتماعی انطباق دارد و این کتابها باید بهتر از نمونههای خارجی باشند که البته من در این زمینه تردید دارم زیرا کتابهای ترجمه بار علمی قویتری دارند و بیشتر فروخته میشوند.
بومیسازی ترجمهها در کشور ضرورتی دارد؟
این یک ضرورت است اما ما به عنوان مترجم نمیتوانیم موضوع بومیسازی را در کتابهای خارجی اجرا کنیم و باید مطالب را همانند نگارش اولیه نویسنده ترجمه کنیم؛ اما یک مترجم میتواند با در نظر گرفتن موضوعات مختلف مانند انتخاب کتاب مناسب گامی اساسی در این زمینه بردارد، کتابهایی که جنبههای علمی و فراگیرتری داشته باشند و روی یک فرهنگ خاص تکیه نکنند، آثاری که به تفاوتهای زنان و مردان اشاره میکند و به آنها راهکار ارائه میدهد. مثلا در همه کشورها زنها احساسیتر و مردها استدلالیترند و این موضوع فقط خاص یک کشور مشخص نیست. البته ترجمه برگردان دقیق یک کتاب است و اگر یک جایی یک نکته انحرافی از نظر ارزشهای مردم داشته باشیم آن را حذف یا کمرنگ میکنیم.
مخاطب معمولا برای خرید کتاب مناسب با موضوع خانواده با حجم گستردهای از کتابها روبهرو میشود، در این میان برای انتخاب چه اقدامی باید انجام دهد؟
قبول دارم که نوعی پراکندگی که موجب انحراف مخاطب میشود در بازار کتاب وجود دارد، از طرفی مخاطب اگر نویسندگان را میشناسد با توجه به آن شناخت کتاب را انتخاب میکند یا از روی مترجم اثری را بر میگزیند، گاهی یک مترجم مشهور است که کتابهای مناسبی ارائه داده است. هر خانوادهای یک مسالهای دارد و هر کس به اندازه کافی کتاب بخواند میتواند این مسائل را از میان مطالب کتاب استخراج کرده و از آنها استفاده کند.
آیا این کتابها میتواند به تنهایی پاسخگوی نیاز آنها باشد؟
در کنار کتاب میتوان از مشاوران امور زناشویی نیز استفاده کرد البته در ایران این مشاوران کم هستند و در میان عامه مردم نیز فرهنگ بهرهمندی از مشاوران و روانشناسان کمتر دیده میشود، مردم ایران به دلیل مسائل فرهنگی ترجیح میدهند سراغ مشاوران نروند و دوست دارند در خلوت خودشان کتاب مطالعه کرده و مسائل را حل کنند. هر چند نباید از این نکته غافل بود که مطالعه یکی از زوجین به تنهایی کافی نیست و زن و شوهر باید با تعاملی دوطرفه این آثار را مطالعه و دانش خود را ارتقا دهند البته باز هم تاکید میکنم انتخاب کتابها بسیار مهم است و در این بازار آشفته مردم شاید در انتخاب کتاب خوب و مناسب گمراه شوند.
ساره گودرزی / جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم